Ἡ ἑπομένη Γνώμη καὶ τὸ προσῆκον Ψήφισμα ὑπὸ τοῦ Roberto Quaglia, ὡς Βουλευτοῦ τοῦ Δήμου τῆς Γενούας, παρεσκευάσθη Μαΐῳ μηνὶ τοῦ 1996, καὶ εἰς διάσκεψιν ἤχθη ἐν τῇ Δημοτικῆς Βουλῆς τῆς Γενούας τῇ 4ῃ Ἰουνίου 1996

Γνώμη

Λόγος τοῦ Roberto Quaglia (Lista Pannella)

Ἐν δὲ τοῖς τελευταίοις ἔτεσιν ἔνια τοῦ Ἱστορικοῦ Κέντρου μέρη, μάλιστα ὁ τόπος μεταξὺ Pollaiuoli, via S. Bernardo καὶ stradone S. Agostino, ἤρξατο καὶ ἑσπέρας συχνάζεσθαι. Ἓν δὲ τῶν τοῦ φαινομένου παρεπομένων ἐγένετο ἡ τοῦ περιβαλλοντικοῦ θορύβου αὔξησις, ὃ εὔλογον ἐνόχλησιν ἐνίοις τῶν οἰκητόρων παρέσχεν, ὃ αὖ τῇ ἡμετέρᾳ διοικήσει ἐπιτίθησι τὴν εὐθύνην ἀκριβῶν καὶ προνοητικῶν αἱρέσεων. Ἐξετάσωμεν οὖν εὖ τὸ ἐν τῷ Ἱστορικῷ Κέντρῳ γιγνόμενον φαινόμενον, ἵνα βέβαιοι ὦμεν ὅτι τὴν σοφωτάτην διάταξιν λαμβάνομεν, ἐπὶ τῷ εἰς μακρὸν χρόνον τῆς πόλεως συμφέροντι.
Ὁ δὲ ἑσπερινὸς θόρυβος, ὁ τὰς γνωρίμους ἔριδας παρέχων, πρῶτον μὲν σύμπτωμά ἐστιν. Πρὶν δὲ περὶ τοῦ τὸ σύμπτωμα καταστέλλειν ἐννοεῖσθαι, καλὸν εὖ συνιέναι τὰς αἰτίας, ἵνα ἴδωμεν εἴτε καθ᾽ ἑαυτὰς βλαβεραί εἰσιν εἴτε μᾶλλον ἐνάρετοι.
Ἡ δὲ κυριωτάτη τοῦ θορύβου αἰτία φαινόμενόν ἐστι τῆς τῶν νέων συναθροίσεως, ἐν τόποις τῆς πόλεως ἑσπέρας πρότερον καταλελειμμένοις τῷ στυγνῷ καὶ ἀνανταγωνίστῳ κράτει τῆς τῶν ἀπειρημένων φαρμάκων ὠνῆς καὶ πράσεως. Ἐν πάσῃ γὰρ ἀνθρωπίνῃ κοινωνίᾳ οἱ ἄνθρωποι, καὶ μάλιστα οἱ νέοι, δέονται συναθροίζεσθαι, καὶ δίκαιον καὶ καλὸν ποιεῖν. Πολλαπλασιάζονται οὖν τόποι συνουσίας καὶ οἰνοπωλεῖα ὅπου οἱ ἄνθρωποι συναθροίζεσθαι φιλοῦσι, καὶ δίκαιον καὶ καλὸν οὕτως ἔχειν. Οὐ μέντοι εἰθίσμεθα ἐν Γενούῃ ὁρᾶν τὴν ἑσπερινὴν συνάθροισιν ἀνθοῦσαν ἐν τῇ ἀληθεῖ τῆς πόλεως καρδίᾳ, ἐν ἐκείνῃ τῇ ἀρχαίᾳ καρδίᾳ ἣ τὸ ἡμέτερον Ἱστορικὸν Κέντρον ἐστίν. Εἰθίσμεθα δέ, οἴμοι, τὸ ἡμέτερον Ἱστορικὸν Κέντρον ἑσπέρας αἰσθάνεσθαι ὡς τὸ ἐρημότατον καὶ φαυλότατον τῶν προαστείων, ὑπὸ τῶν ζωηρῶν ἡμῶν συμπολιτῶν μετὰ φόβου φευγόμενον, τῇ αὐχμηρᾷ καὶ ἀνανταγωνίστῳ βασιλείᾳ μιαρῶν φαρμακοπωλῶν καταλελειμμένον. Οὐκ εἰθίσμεθα αὐτὸ ὁρᾶν καὶ νοεῖν βρύον ἑορτώδους βίου, ὡς δίκαιον, καὶ ὡς ἐν πολλοῖς ἄλλοις τοῦ κόσμου τόποις κατὰ τὴν ὑγιῆ τῶν πραγμάτων φύσιν ἐστίν. Πρὶν ἡ γνώριμος φθορὰ τὸν ἑσπερινὸν βίον ἐκ τῶν ἡμετέρων carruggi ἐξεσάρωσεν, ἡ τῶν ἀνθρωπίνων φωνῶν ἠχὴ καὶ — διὰ τί γὰρ οὔ — αἱ βοαὶ μεθυόντων τινῶν πᾶσαν ἑσπέραν ἐπὶ αἰῶνας αἰώνων ἐν ἐκείνοις τοῖς στενωποῖς ἠχήσειν ἂν ἃ ποτε ὅλη ἡ ἡμετέρα πόλις ἦν. Νῦν δὲ βραδέως καὶ μόλις ὁ βίος αὐτομάτως πάλιν τὰς τοῦ Γενουαίου Ἱστορικοῦ Κέντρου ἑσπέρας ἐμψυχοῖ, μόνον ὑπὸ τῆς τόλμης τρεφόμενος τῶν τὰς ἑαυτῶν δυνάμεις καὶ τὰ ἑαυτῶν χρήματα εἰς τὸ ἑσπερινὰ οἰνοπωλεῖα καὶ τόπους συνουσίας ἀνοίγειν καταθεμένων.
Τοιοῦτον φαινόμενον, τέχνῃ ἐξ ἀκριβοῦς δημοσίου σχεδίου προκληθέν, κόσμος ἂν εἴη καὶ καύχημα πάσης διοικήσεως. Ἀλλὰ τὸ ὑφ᾽ ἡμῶν ὁρώμενον φαινόμενόν ἐστιν αὐτόνομον καὶ αὐτόματον. Τὸ δὲ γιγνόμενον μακρὰ καὶ χαλεπὴ πορεία ἐστί, δυσκολιῶν καὶ συμπτωμάτων πλήρης, ἀλλὰ πορεία ἐνάρετος, ἄρτι ἀρξαμένη, ἣν δεῖ ἡμᾶς φυλάττειν καὶ προάγειν ὑπὲρ τοῦ ἀνωτέρου ἀγαθοῦ τῆς ὅλης Γενούας ἀναγεννήσεως.
Ἤδη ἴσμεν ὅτι τὸ τῆς Γενούας μέλλον ἐν τῇ περιηγήσει ἔσται. Ἴσμεν ὅτι τὸ μέγιστον τῆς Εὐρώπης Ἱστορικὸν Κέντρον ἔχομεν. Καὶ εἰ μὴ ἡ φθορὰ ἦν, ἀνθρωπίνη καὶ ὑλική, ἴσως καὶ κάλλιστον ἂν ἦν. Θαρροῦντες προσδοκῶμεν τὰς τῶν περιηγητῶν εἰσβολάς. Ὀλίγον μὲν βραδύνουσιν, ἀλλ᾽ οὖν πρότερον ὀλίγα ἐποιήσαμεν πρὸς τὸ τὴν προσοχὴν αὐτῶν ἐπισπᾶσθαι, ἴσως ὅτι ἔτι ἐπεκαιόμεθα ὑπὸ τῶν ἐνοχλήσεων ἃς οἱ ἀρχαῖοι ἡμῶν συνήθεις περιηγηταί — οἱ Σαρακηνοί — παρέχειν εἰώθεσαν. Νῦν δὲ συνήκαμεν ὅτι τὸ πρὸς τὴν περιήγησιν ἀνοίγεσθαι συμφέρει ἡμῖν, καὶ οἱ περιηγηταί, θαρρῶ, ἀθρόοι ἥξουσι, καὶ τί εὑρήσουσιν; Τοῦτο δὲ δηλονότι ἐφ᾽ ἡμῖν ἐστιν, ἐπὶ πάσῃ τῇ Γενούῃ. Ἆρά γε οἱ περιηγηταὶ εὑρήσουσιν, ὥσπερ μέχρι τοῦδε ηὗρον, Ἱστορικὸν Κέντρον μεγαλοπρεπὲς μὲν δυσῶδες δέ, ἑσπέρας στυγνόν, ἔρημον καὶ ἐπικίνδυνον; Μὴ πίπτωμεν εἰς τὴν ψευδῆ δόξαν ὅτι οἱ περιηγηταὶ τόπον διατριβῆς ἐπαινοῦσι μόνον διὰ τὰ θέλγητρα οἷς αὐτοὺς ἐπεσπάσατο! Δύνανται μὲν οἱ περιηγηταὶ καὶ εἰς Γενούαν ἐλθεῖν ἵνα τὸ ἐνυδρεῖον ἴδωσι καὶ τὰ ἡμέτερα ἀρχιτεκτονικὰ κάλλη θεάσωνται, ἀλλὰ τοῦτο ἐν δυοῖν τὸ πλεῖστον ἡμέραιν τελεῖται. Ἆρα γὰρ οἱ περιηγηταὶ οὓς νῦν δεχόμεθα πλείους ἢ δύο ἡμέρας ἐνθάδε διατρίβουσιν; Οἱ δὲ περιηγηταὶ μακρότερον ἐν τόπῳ μένουσιν ὅταν ἐκεῖνος αὐτοὺς τῇ τῆς ζωτικότητος προσφορᾷ αἱρῇ, καὶ μάλιστα μόνον διὰ τοῦτο ἐπανέρχονται. Ἆρ᾽ οὖν βουλόμεθα τὰς μυριάδας τῶν περιηγητῶν τῶν ὡς εἰκὸς ἐν τοῖς ἐπιοῦσιν ἔτεσιν εἰς Γενούαν ἐλευσομένων δύο μόνας ἡμέρας ἐνθάδε μένειν καὶ ἔπειτα μηδέποτε ἐπανελθεῖν; Ἔπειτα, διὰ τί ποτε ἐπανέλθοιεν ἂν ἵνα τὸ Ἐνυδρεῖον καὶ τὰ ἡμέτερα μνημεῖα αὖθις ἴδωσιν, ἤδη ἰδόντες; Τοσούτων ὄντων καλῶν ἐν τῷ κόσμῳ θεαμάτων! Οὔ. Ἐν πᾶσι γὰρ τοῖς τοῦ κόσμου περιηγητικοῖς τόποις οἱ περιηγηταὶ τὸ μὲν πρῶτον ἔρχονται ἴσως ὑπὸ διαφημισθέντος τῶν πραγμάτων κάλλους ἑλκόμενοι, μακρότερον δὲ διατρίβουσι καὶ μάλιστα ἐπανέρχονται διὰ τὸ τῶν ἀνθρώπων κάλλος, διὰ τὸ τῆς εὑρεθείσης κοινωνικότητος κάλλος. Τοῖς γὰρ ἀνθρώποις μᾶλλον ἢ ἄλλο τι μέλουσιν οἱ ἄλλοι ἄνθρωποι. Διὰ τί οἱ περιηγηταὶ ἀθρόοι εἰς Πράγαν, εἰς Παρισίους, εἰς Ἀμστελόδαμον, εἰς Νίκαιαν, εἰς Βαρκινῶνα, εἰς Ἐδιμβοῦργον ῥέουσιν; Οὐ μόνον διὰ τὸ τῶν τόπων, τῶν μνημείων καὶ τῶν πραγμάτων κάλλος. Εἰ γὰρ οὕτως εἶχεν, οὐκ ἂν συνίει τις διὰ τί οἱ περιηγηταὶ καὶ ἐν Ἀριμίνῳ συνωθοῦνται. Πρὸς μὲν τὸ περιηγητὰς ἐπισπᾶσθαι πᾶν θέλγητρον θεμιτόν. Πρὸς δὲ τὸ μένειν αὐτοὺς ποιεῖν, καὶ μάλιστα ἐπανιέναι, δεῖ ζωτικότητα καὶ κοινωνικότητα ἀνθρωπίνην παρέχειν.
Τί οὖν εὑρήσουσιν αἱ μυριάδες τῶν περιηγητῶν ἃς ἐλπίζοντες προσδοκῶμεν, ὅταν ἑσπέρας, τὴν ἡμέραν τῷ θεᾶσθαι καὶ φωτογραφεῖν τὰ ἡμέτερα καλὰ ἀναθέντες, ἀνὰ τὸ Ἱστορικὸν Κέντρον πλανῶνται — καὶ ποῦ ἄλλοθι περιηγητὴς πλανῷτο ἄν; — κατὰ φύσιν βίον καὶ κοινωνικότητα ζητοῦντες;
Δεῖ ἡμᾶς ἐργάζεσθαι ὅπως εὕρωσι τοὺς ἡμετέρους στενωποὺς ἀνθρώπων βρύοντας, εὐφροσύνης καὶ ἑορτῆς ὑπερχειλεῖς, παντοίων τόπων συνουσίας μεστούς, πᾶσι τοῖς γούστοις ἀρέσκειν δυναμένους.
Εἰ δὲ εὑρήσουσιν, ὡς τὰ πολλὰ νῦν εὑρίσκουσι, χώραν ψυχορραγοῦσαν ἀναξίως μόνον ὑπὸ τῆς ὀλεθρίας τῶν τῆς ἡρωίνης πωλητῶν ῥεμβομένων παρουσίας ἀναζωπυρουμένην, τὸ ἡμέτερον μέλλον εἰς τὸν ἀφεδρῶνα ἐρρίψαμεν.
Ὡς εἴρηται, μακρὰ ἡ πορεία, καὶ οὐκ ἄνευ προσκαίρων δυσκολιῶν. Ὁ δὲ τῆς ζωτικότητος θόρυβος μία τούτων ἐστί, καὶ ἀναμφισβητήτως ἐνίοις τῶν οἰκητόρων ἐνοχλήσεώς τινος αἴτιος.
Πᾶσα δὲ τακτικὴ ἐπέμβασις ὑπὸ τῆς τῆς πόλεως διοικήσεως πρὸς τὸ τὰς ἐνίων οἰκητόρων ἐνοχλήσεις μειοῦν καὶ περιέχειν οὐδαμῶς ὀφείλει τελευτᾶν εἰς τὸ ἐναντιοῦσθαι ἢ χεῖρον καταστέλλειν τὸ γιγνόμενον τῆς συναθροίσεως φαινόμενον, περὶ οὗ νῦν διαλεγόμεθα, ὃ πρῶτον μὲν — καὶ σπουδαῖον ἡμᾶς τοῦτο ἀποφαίνεσθαι! — κύκλος ἐστὶν ἐνάρετος τῆς τῆς ἀλγούσης Γενούας καρδίας ἀναζωογονήσεως.
Εἰ δὲ συμβαίνει, ὥσπερ νῦν γίγνεται, τὰς ὁδοὺς ἑσπέρας πληροῦσθαι ΥΠΕΡ τὴν τῶν καταστημάτων δύναμιν τοῦ τὴν ῥοὴν δέχεσθαι, τοῦτο ἁπλῶς σημαίνει ὅτι τὰ καταστήματα ἔτι λίαν ὀλίγα ἐστίν. Ὅταν δὲ πολλῷ πλείω ᾖ, αὐτομάτως ἐν πλατυτέρᾳ χώρᾳ διεσπαρμένα, τὸ τοῦ θορύβου πρόβλημα αὐτὸ ἀφ᾽ ἑαυτοῦ μαλαχθήσεται. Νῦν οὖν τίνομεν τὰ τῶν προτέρων μυωπιῶν ἀποβαίνοντα. Ἡ οὖν ἡμετέρα τῆς διοικήσεως ἐπέμβασις εὖ σταθμιστέα ἐστί, σοφῇ καὶ προνοητικῇ στρατηγικῇ θεωρίᾳ περὶ τῶν ἐν μέρει τινὶ τοῦ Ἱστορικοῦ Κέντρου γιγνομένων αὐτομάτων φαινομένων ἐμπνεομένη. Εἰ γὰρ τῇ μὲν οὐ δυνάμεθα, οὐδὲ ὀφείλομεν, ὑπερέχειν ποιεῖν τὰ συμφέροντα ἐκείνων τῶν ἰδίᾳ οἰκητόρων οἳ ἐνοχλοῦνται ὑπὸ φαινομένου καθ᾽ ἑαυτὸ σπουδαίου καὶ ζωτικοῦ πάσῃ τῇ πόλει, τῇ δὲ ἀληθὲς ὅτι μεσιτικὴ τοῦ Δήμου πρᾶξις, πρὸς τὸ τὰς ὀλίγων ὑπερβολὰς μαλάττειν — τῇ μὲν τῶν νέων τῶν θορυβωδεστάτων καὶ ἀπαιδευτοτάτων, τῇ δὲ τῶν οἰκητόρων τῶν ὕδωρ ἐκ τῶν θυρίδων ῥιπτούντων — οὐκ ἂν μὴ ὠφελοίη τὰ πάντων συμφέροντα. Ἡ δὲ μεσιτεία οὔτε δύναται οὔτε ὀφείλει οὔτε ὀφειλήσει ποτὲ χαρακτῆρα ἔχειν καθολικῆς καὶ ἀδιακρίτου καταστολῆς. Οἱ νέοι, ὅπου συναθροίζονται, κατὰ φύσιν θόρυβον ποιοῦσιν, ἀληθές. Οὐ δυνατὸν τοῦτο ἀποφεύγειν, εἰ μὴ τοὺς νέους καταλύσαιμεν. Καὶ ἡ τῆς πόλεως κίνησις θορυβώδης ἐστὶ καὶ ἐνοχλεῖ — ἐπέρχεταί μοι ὁ ἐγγὺς τοῦ αὐτοκινητοδρόμου οἰκῶν, ἢ τοῦ σιδηροδρόμου, ἢ ἰατρείου ἐπειγόντων — ἀλλ᾽ οὐ διὰ τοῦτο καταλύεται ἡ κίνησις, οὐδ᾽ αἱ ἁμαξοστοιχίαι, οὐδὲ τὰ ἀσθενοφόρα, οὐδὲ καθαιροῦνται οἱ ἐν μέσῃ τῇ πόλει αὐτοκινητόδρομοι. Μὴ οὖν, ἀντιβολῶ, τοὺς νέους καθαιρῶμεν. Τοὐναντίον! Προάγωμεν τὰς αὐτομάτους αὐτῶν συναθροίσεις προνοητικῇ ἀνοίξεως διαθέσει πρὸς τοὺς ἐν τῷ Ἱστορικῷ Κέντρῳ ταῖς τῶν νέων χρείαις προθύμως ἀποκρινομένους νέα καταστήματα ἀνοίγοντας. Δεῖ ἡμᾶς τοῖς τῶν καταστημάτων διοικηταῖς συμβοηθεῖν τὰ αὐτῶν προβλήματα λύειν, ἃ καὶ ἡμέτερα ἔπειτά ἐστι, συνεργατικῶς, ὑπὲρ τοῦ ἀνωτέρου τῆς ἡμετέρας πόλεως ὠφελήματος. Ἀλλὰ μὴ ἐξαπατῶμεν ἑαυτοὺς ὡς ποσόν τι θορύβου δύναιτ᾽ ἂν μὴ εἶναι. Οἱ νέοι θόρυβον καὶ ἀταξίαν ποιοῦσιν, ἀληθές. Πανταχοῦ ποιοῦσι καὶ ἀεὶ ἐποίουν, καὶ δίκαιον καὶ σύνηθες οὕτως ἔχειν. Καὶ ἐν Ἐνετίᾳ οἱ πολῖται ἐνίοτε μέμφονται τὸν θόρυβον ὃν αἱ χιλιάδες τῶν περιηγητῶν ἐν τοῖς στενωποῖς ποιοῦσι, καὶ ἑσπέρας. Ἀλλὰ τί ἂν ποιοίη ἡ Ἐνετία ἄνευ περιηγητῶν; Καὶ ἡμεῖς, πῶς διαγενησόμεθα εἰ ἡ τοῦ Ἱστορικοῦ Κέντρου ἀναγέννησις παύσεται; Καὶ ἐν τῷ piazzale Kennedy, μετὰ τοῦ Luna Park καὶ τῶν ἄλλων δημοτικῶν ἐπιχειρήσεων, θορύβου προβλήματά ἐστιν. Ἆρα πάντα καταστέλλειν βουλόμεθα; Οὐκ οἶμαι. Νῦν δὲ ἑσπέρας μέρος τι τοῦ Ἱστορικοῦ Κέντρου νέων πληροῦται, νέων θορυβωδῶν. Βουλοίμεθα δ᾽ ἂν καὶ ἄλλων πολιτῶν τάξεων πληροῦσθαι. Οἰκογενειῶν, μέσης ἡλικίας ἀνθρώπων, γερόντων. Μέμνημαι δὲ περὶ τούτου τῶν εὐλόγων λόγων τοῦ ἐπιμελητοῦ Evangelisti, πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν, οἷς εὐμενῶς ἑώρα τὴν τοῦ ἐπιπέδου τῶν τὰ τοῦ Ἱστορικοῦ Κέντρου καταστήματα συχναζόντων ἀνύψωσιν. Πῶς ἄν τις αὐτὸν μέμψαιτο; Χρήσιμον δὲ συνιέναι ὅτι ἔνιαι μεταβολαὶ ἀναγκαίως «κάτωθεν» ἄρχονται, οὐδεμίαν ἐνθάδε κακὴν σημασίαν τῇ «κάτωθεν» λέξει προσάπτειν βουλομένων. Οἱ γὰρ τῶν νέων τρόπων πρόδρομοι ἀεὶ νέοι εἰσίν. Διὸ ἀναγκαῖον τὴν ἑσπερινὴν τῶν ὁδῶν καὶ τῶν καταστημάτων τοῦ Γενουαίου Ἱστορικοῦ Κέντρου ἐποίκησιν ἐκ τῶν νέων ἄρχεσθαι, καὶ τὸ πρῶτον ἐκ τῶν ζωηροτάτων καὶ θορυβωδεστάτων. Ἕψονται δὲ νέοι ἡσυχαίτεροι καὶ πραότεροι, καὶ ἔπειτα κατὰ μικρὸν ἄνθρωποι πασῶν τῶν κοινωνικῶν τάξεων, κατὰ φθίνουσαν ζωηρότητος καὶ περιουσίας τάξιν.
Ὁ βίος ἐπανέρχεται εἰς τὸ Ἱστορικὸν Κέντρον. Πρῶτον δὲ τῆς διοικήσεως ἔργον ἐστὶ συμβοηθεῖν αὐτῷ, παραστατεῖν καὶ προτρέπειν, ἀμύνοντας, εἰ δέοι, τῇ αὐτῇ καρτερίᾳ καὶ ἀποφάσει ἣν ἥδε ἡ ἐπιτροπὴ ἐν ἄλλοις καιροῖς ἔδειξεν. Λαμβανέσθων μὲν μέτριαι τακτικαὶ ἐπιχειρήσεις πρὸς τοὺς ὀλίγους ἐκείνους οἳ τοὺς τῆς πολιτικῆς συμβιώσεως κανόνας μὴ σέβοιντο, ἀλλὰ μόνον ἐν πλατεῖ καὶ σαφεῖ στρατηγικῷ σχεδίῳ βοηθείας καὶ συνεργατικῆς ἀλληλεγγύης πρὸς ἐκεῖνο τὸ τῆς τοῦ Ἱστορικοῦ Κέντρου ἀναζωογονήσεως φαινόμενον ὃ ἤρξατο, ὃ εὐθηνεῖ καὶ ὃ πάσῃ μηχανῇ τὴν ἑαυτοῦ πορείαν προάγειν ὀφείλει, εἰ βουλόμεθα τὴν Γενούαν ἀναγεννᾶσθαι, ἐν τῷ ἐπιόντι αἰῶνι πάλιν τόπος ἀγαθὸς πρὸς τὸ ζῆν γενομένην.

Roberto Quaglia, 1996

Τὸ δὲ προειρημένον Ψήφισμα ἔπειτα ἐψηφίσθη καὶ ἐκυρώθη. Ἰδοὺ ἡ ὑπὸ τῆς Γενουαίας ἐφημερίδος «Il Secolo XIX» δοθεῖσα εἰκὼν τῶν ἐν τῇ Δημοτικῇ Βουλῇ διαλεχθέντων καὶ κριθέντων.