Η Πρόταση και το αντίστοιχο Ψήφισμα που ακολουθούν συντάχθηκαν από τον Roberto Quaglia, υπό την ιδιότητά του ως Δημοτικού Συμβούλου της Γένοβας, τον Μάιο του 1996, και τέθηκαν σε συζήτηση στο Δημοτικού Συμβουλίου της Γένοβας στις 4 Ιουνίου 1996

Πρόταση

Παρέμβαση του Roberto Quaglia (Lista Pannella)

Τα τελευταία χρόνια, ορισμένα σημεία του Ιστορικού Κέντρου, ιδιαίτερα η περιοχή ανάμεσα στους Pollaiuoli, τη via S. Bernardo και το stradone S. Agostino, άρχισαν να συχνάζονται και τις βραδινές ώρες. Μία από τις παρενέργειες αυτού του φαινομένου ήταν η αύξηση του περιβαλλοντικού θορύβου, κάτι που προκάλεσε μια κατανοητή ενόχληση σε ορισμένους κατοίκους, το οποίο, με τη σειρά του, επιβάλλει στη διοίκησή μας την ευθύνη συγκεκριμένων και προσεκτικών επιλογών. Ας αναλύσουμε λοιπόν καλά το φαινόμενο που εξελίσσεται στο Ιστορικό Κέντρο, ώστε να είμαστε βέβαιοι ότι υιοθετούμε την πιο σοφή προσέγγιση, για το καλό του μακροπρόθεσμου συμφέροντος της πόλης.
Ο βραδινός θόρυβος, που προκαλεί τις γνωστές διαμάχες, είναι πρώτα απ' όλα ένα σύμπτωμα. Πριν σκεφτούμε να καταστείλουμε το σύμπτωμα, καλό είναι να κατανοήσουμε καλά τις αιτίες του, για να δούμε αν αυτές είναι καθαυτές βλαβερές ή αντίθετα ενάρετες.
Η κύρια αιτία του θορύβου είναι ένα φαινόμενο συνάθροισης των νέων, σε περιοχές της πόλης που προηγουμένως ήταν εγκαταλελειμμένες, τα βράδια, στη ζοφερή και αδιαμφισβήτητη κυριαρχία του εμπορίου παράνομων ναρκωτικών. Σε κάθε ανθρώπινη κοινωνία οι άνθρωποι, και κυρίως οι νέοι, έχουν ανάγκη να συναθροίζονται, και είναι σωστό και καλό να το κάνουν. Πολλαπλασιάζονται κατά συνέπεια τα στέκια και τα μπαρ εκεί όπου ο κόσμος αγαπά να συναθροίζεται, και είναι σωστό και καλό να είναι έτσι. Βέβαια, δεν είμαστε συνηθισμένοι, στη Γένοβα, να βλέπουμε τη βραδινή συνάθροιση να ανθίζει στην πραγματική καρδιά της πόλης, σε εκείνη την αρχαία καρδιά που είναι το Ιστορικό μας Κέντρο. Είμαστε, αλίμονο, συνηθισμένοι να αντιλαμβανόμαστε το Ιστορικό μας Κέντρο το βράδυ ως το πιο έρημο και υποβαθμισμένο από τα προάστια, που το αποφεύγουν με φόβο οι ζωντανοί συμπολίτες μας, εγκαταλελειμμένο στο άθλιο αδιαμφισβήτητο βασίλειο των αχρείων εμπόρων ναρκωτικών. Δεν είμαστε συνηθισμένοι να το βλέπουμε, και να το σκεφτόμαστε, να σφύζει από γιορτινή ζωή, όπως είναι σωστό να είναι, και όπως σε πολλά άλλα μέρη του κόσμου, από την υγιή φύση των πραγμάτων, είναι. Πριν η γνωστή υποβάθμιση σαρώσει τη βραδινή ζωή από τα carruggi μας, ο ήχος των ανθρώπινων φωνών και - γιατί όχι - οι φωνές κάποιου μεθυσμένου πρέπει να αντηχούσαν κάθε βράδυ για αιώνες και αιώνες σε εκείνα τα σοκάκια μας που κάποτε ήταν ολόκληρη η πόλη μας. Σήμερα, αργά και κοπιαστικά, η ζωή επιστρέφει να ζωντανεύει, αυθόρμητα, τα βράδια του γενοβέζικου Ιστορικού Κέντρου, τροφοδοτούμενη μόνο από την επιχειρηματικότητα όσων επένδυσαν τις δυνάμεις και τα χρήματά τους στο άνοιγμα βραδινών μπαρ και στεκιών.
Ένα τέτοιο φαινόμενο, αν είχε προκληθεί τεχνηέντως ως αποτέλεσμα ενός συγκεκριμένου θεσμικού σχεδίου, θα ήταν καμάρι και καύχημα οποιασδήποτε διοίκησης. Αντίθετα, αυτό που βλέπουμε είναι ένα ανεξάρτητο και αυθόρμητο φαινόμενο. Αυτό που συμβαίνει είναι μια μακρά και δύσκολη διαδικασία, γεμάτη προβλήματα και απρόοπτα, αλλά είναι μια ενάρετη διαδικασία, που μόλις άρχισε, την οποία οφείλουμε να προστατεύσουμε και να ευνοήσουμε για το ανώτερο καλό της αναγέννησης ολόκληρης της Γένοβας.
Πλέον ξέρουμε ότι το μέλλον της Γένοβας θα είναι στον τουρισμό. Ξέρουμε ότι έχουμε το μεγαλύτερο Ιστορικό Κέντρο της Ευρώπης. Και αν δεν ήταν η υποβάθμιση, ανθρώπινη και υλική, θα ήταν πιθανότατα και το ωραιότερο. Περιμένουμε με εμπιστοσύνη τις εισβολές των τουριστών. Έχουν λίγο αργήσει, αλλά στο κάτω κάτω στο παρελθόν κάναμε πολύ λίγα για να προσελκύσουμε την προσοχή τους, ίσως επειδή είμαστε ακόμη καμένοι από τις ενοχλήσεις που οι αρχαίοι τακτικοί μας τουρίστες - οι Σαρακηνοί - συνήθιζαν να μας προκαλούν. Αλλά σήμερα καταλάβαμε ότι μας συμφέρει να ανοιχτούμε στον τουρισμό, και οι τουρίστες, είμαι βέβαιος, θα έρθουν μαζικά, και τι θα βρουν; Αυτό, φυσικά, εξαρτάται από εμάς, εξαρτάται από ολόκληρη τη Γένοβα. Θα βρουν οι τουρίστες, όπως βρήκαν μέχρι τώρα, ένα Ιστορικό Κέντρο επιβλητικό αλλά δύσοσμο, το βράδυ ζοφερό, εγκαταλελειμμένο και επικίνδυνο; Ας μην πέσουμε στην ψευδή πεποίθηση ότι οι τουρίστες εκτιμούν έναν τόπο διαμονής μόνο για τα θέλγητρα με τα οποία τους προσέλκυσε! Οι τουρίστες μπορεί να έρθουν στη Γένοβα για να δουν το ενυδρείο και να θαυμάσουν τις αρχιτεκτονικές μας ομορφιές, αλλά αυτή είναι μια δραστηριότητα που ολοκληρώνεται σε δυο μέρες το πολύ. Μένουν άραγε εδώ περισσότερο από δυο μέρες οι τουρίστες που δεχόμαστε σήμερα; Οι τουρίστες μένουν σε έναν τόπο περισσότερο όταν αυτός τους αιχμαλωτίζει με την προσφορά ζωντάνιας του, και κυρίως επιστρέφουν μόνο γι' αυτό. Θέλουμε λοιπόν τα εκατομμύρια τουρίστες που πιθανότατα θα έρθουν στη Γένοβα τα επόμενα χρόνια να μείνουν εδώ μόνο δύο μέρες και μετά να μην ξαναγυρίσουν ποτέ; Στο κάτω κάτω, γιατί να ξαναγυρίσουν για να ξαναδούν το Ενυδρείο και τα μνημεία μας, αφού τα έχουν ήδη δει; Με όλα τα ωραία που υπάρχουν να δει κανείς στον κόσμο! Όχι. Σε όλους τους τουριστικούς τόπους του κόσμου οι τουρίστες πηγαίνουν την πρώτη φορά ίσως προσελκυσμένοι από μια διαφημισμένη ομορφιά των πραγμάτων, αλλά μένουν περισσότερο και κυρίως επιστρέφουν για την ομορφιά των ανθρώπων, για την ομορφιά της κοινωνικότητας που βρήκαν. Τους ανθρώπους, περισσότερο από οτιδήποτε άλλο, τους ενδιαφέρουν οι άλλοι άνθρωποι. Γιατί οι τουρίστες συρρέουν μαζικά στην Πράγα, στο Παρίσι, στο Άμστερνταμ, στη Νίκαια, στη Βαρκελώνη, στο Εδιμβούργο; Δεν είναι μόνο για την ομορφιά των τόπων, των μνημείων και των πραγμάτων. Αν ήταν έτσι, δεν θα καταλαβαίναμε γιατί οι τουρίστες συνωστίζονται και στο Ρίμινι. Για να προσελκύσεις τουρίστες κάθε θέλγητρο είναι θεμιτό. Αλλά για να τους κάνεις να μείνουν, και κυρίως να ξαναγυρίσουν, πρέπει να προσφέρεις ανθρώπινη ζωντάνια και κοινωνικότητα.
Τι θα βρουν λοιπόν τα εκατομμύρια τουρίστες που περιμένουμε με ελπίδα, όταν το βράδυ, αφού αφιερώσουν τη μέρα στο να κοιτάζουν και να φωτογραφίζουν τα ωραία πράγματα που έχουμε, θα περιπλανηθούν στο Ιστορικό Κέντρο - και πού αλλού θα έπρεπε να περιπλανηθεί ένας τουρίστας; - σε φυσική αναζήτηση ζωής και κοινωνικότητας;
Εμείς πρέπει να εργαστούμε ώστε να βρουν τα σοκάκια μας να σφύζουν από ανθρώπους, να ξεχειλίζουν από χαρά και γιορτινή διάθεση, γεμάτα από κάθε είδους στέκι, ικανά να ικανοποιήσουν όλα τα γούστα.
Αν αντίθετα βρουν, όπως κυρίως βρίσκουν σήμερα, μια περιοχή που ψυχορραγεί, αναξιοπρεπώς ζωντανεμένη μόνο από την ολέθρια παρουσία των εμπόρων ηρωίνης που τριγυρνούν άσκοπα, θα έχουμε πετάξει το μέλλον μας στον υπόνομο.
Όπως ειπώθηκε, είναι μια μακρά διαδρομή, και όχι χωρίς προσωρινά προβλήματα. Ο θόρυβος της ζωντάνιας είναι ένα από αυτά, και αναμφίβολα προκαλεί μια κάποια ενόχληση σε ορισμένους κατοίκους.
Οποιαδήποτε τακτική παρέμβαση, από τη δημοτική διοίκηση, για να μειωθούν και να περιοριστούν οι ενοχλήσεις ορισμένων κατοίκων, δεν πρέπει σε καμία περίπτωση να καταλήξει να αντιμάχεται ή, χειρότερα, να καταστέλλει το φαινόμενο συνάθροισης που βρίσκεται σε εξέλιξη, για το οποίο συζητάμε τώρα, το οποίο πρώτα απ' όλα αποτελεί - και είναι σημαντικό να το διακηρύξουμε! - έναν ενάρετο κύκλο αναζωογόνησης της πονεμένης καρδιάς της Γένοβας.
Αν συμβαίνει, όπως πράγματι συμβαίνει σήμερα, οι δρόμοι το βράδυ να γεμίζουν ΠΕΡΑ από την ικανότητα των καταστημάτων να απορροφήσουν τη ροή, αυτό σημαίνει απλώς ότι τα καταστήματα είναι ακόμη πολύ λίγα. Όταν θα υπάρχουν πολύ περισσότερα, αυθόρμητα διασκορπισμένα σε μια ευρύτερη περιοχή, το πρόβλημα του θορύβου θα αμβλυνθεί από μόνο του. Πληρώνουμε λοιπόν τώρα τις συνέπειες προηγούμενων μυωπιών. Η διοικητική μας παρέμβαση, επομένως, πρέπει να είναι καλά σταθμισμένη, εμπνευσμένη από ένα σοφό και διορατικό στρατηγικό όραμα σχετικά με τα αυθόρμητα φαινόμενα που εξελίσσονται σε ένα μέρος του Ιστορικού Κέντρου. Αν από τη μια πλευρά δεν μπορούμε, και δεν πρέπει, να αφήσουμε να υπερισχύσουν τα συμφέροντα εκείνων των μεμονωμένων κατοίκων που ενοχλούνται από ένα φαινόμενο που καθαυτό είναι σημαντικό και ζωτικό για όλη την πόλη, είναι επίσης αλήθεια ότι μια διαμεσολαβητική δράση του Δήμου, με σκοπό να μετριάσει τις υπερβολές λίγων ατόμων - από τη μια οι πιο θορυβώδεις και αγενείς νέοι, και από την άλλη οι κάτοικοι που ρίχνουν κουβάδες νερό από τα παράθυρα - δεν μπορεί παρά να ωφελήσει τα συμφέροντα όλων. Αλλά η διαμεσολάβηση δεν μπορεί και δεν πρέπει και δεν θα πρέπει ποτέ να έχει τα χαρακτηριστικά μιας γενικευμένης και αδιάκριτης καταστολής. Οι νέοι, εκεί όπου συναθροίζονται, κάνουν φυσικά θόρυβο, είναι αλήθεια. Δεν μπορεί να αποφευχθεί, εκτός αν καταργήσουμε τους νέους. Και η κυκλοφορία στην πόλη είναι θορυβώδης και ενοχλεί - μου έρχεται στο μυαλό όποιος μένει δυο βήματα από τον αυτοκινητόδρομο, ή από τον σιδηρόδρομο, ή από ένα τμήμα επειγόντων - αλλά δεν καταργείται γι' αυτό η κυκλοφορία, ούτε τα τρένα, ούτε τα ασθενοφόρα, ούτε κατεδαφίζονται οι αυτοκινητόδρομοι στη μέση της πόλης. Λοιπόν, σας παρακαλώ, ας μην κατεδαφίσουμε τους νέους. Το αντίθετο! Ας ευνοήσουμε τις αυθόρμητες συναθροίσεις τους με μια διορατική στάση ανοίγματος απέναντι σε όσους, στο Ιστορικό Κέντρο, ανταποκρίνονται άμεσα στις νεανικές τους ανάγκες ανοίγοντας νέα καταστήματα. Πρέπει να βοηθήσουμε τους διαχειριστές των καταστημάτων να λύσουν τα προβλήματά τους, που είναι και δικά μας, συνεργατικά, για το ανώτερο όφελος της πόλης μας. Αλλά ας μην τρέφουμε αυταπάτες ότι μια κάποια ποσότητα θορύβου μπορεί να μην υπάρχει. Οι νέοι κάνουν φασαρία και αταξία, είναι αλήθεια. Το κάνουν παντού και το έκαναν πάντα, και είναι σωστό και φυσιολογικό να είναι έτσι. Και στη Βενετία οι πολίτες μερικές φορές παραπονιούνται για τον θόρυβο που κάνουν οι χιλιάδες τουρίστες στα σοκάκια τους, ακόμη και το βράδυ. Αλλά τι θα έκανε η Βενετία χωρίς τουρίστες; Και εμείς, πώς θα τα βγάλουμε πέρα αν η αναγέννηση του Ιστορικού Κέντρου σταματήσει; Και στην piazzale Kennedy, με το λούνα παρκ και τις άλλες λαϊκές πρωτοβουλίες, υπάρχουν προβλήματα θορύβου. Θέλουμε να τα καταργήσουμε όλα; Νομίζω πως όχι. Σήμερα, το βράδυ, ένα μέρος του Ιστορικού Κέντρου γεμίζει νέους, θορυβώδεις νέους. Θα θέλαμε να γεμίζει και με άλλες κατηγορίες πολιτών. Οικογένειες, μεσήλικες, ηλικιωμένους. Θυμίζω σχετικά τα αποδεκτά λόγια του αντιδημάρχου Evangelisti, πριν από λίγες μέρες, με τα οποία έβλεπε θετικά μια ανύψωση του επιπέδου ποιότητας όσων συχνάζουν στα καταστήματα του Ιστορικού Κέντρου. Πώς μπορεί κανείς να του δώσει άδικο; Είναι χρήσιμο όμως να καταλάβουμε ότι ορισμένοι μετασχηματισμοί ξεκινούν αναγκαστικά «από κάτω», χωρίς εδώ να θέλω να αποδώσω στις λέξεις «από κάτω» καμία αρνητική σημασία. Οι πρωτοπορίες των νέων συμπεριφορών είναι πάντα νεανικές. Γι' αυτό είναι αναπόφευκτο ο βραδινός επαναποικισμός των δρόμων και των καταστημάτων του γενοβέζικου Ιστορικού Κέντρου να ξεκινά από τους νέους, και αρχικά ακριβώς από τους πιο ζωηρούς και θορυβώδεις ανάμεσά τους. Θα ακολουθήσουν πιο ήσυχοι και γαλήνιοι νέοι, και έπειτα σταδιακά άτομα από όλες τις κοινωνικές ομάδες, με φθίνουσα σειρά ζωντάνιας και ορμής.
Η ζωή επιστρέφει, στο Ιστορικό Κέντρο. Πρωταρχικό καθήκον της διοίκησης είναι να τη βοηθήσει, να τη στηρίξει και να την ενθαρρύνει, υπερασπιζόμενη αυτήν, αν χρειαστεί, με την ίδια σταθερότητα και αποφασιστικότητα που αυτή η δημαρχιακή επιτροπή έδειξε σε άλλες περιστάσεις. Ας ληφθούν βεβαίως μετρημένες τακτικές πρωτοβουλίες απέναντι σε εκείνα τα λίγα μεμονωμένα άτομα που δεν σέβονται τους κανόνες της πολιτισμένης συμβίωσης, αλλά μόνο στο πλαίσιο ενός ευρέος και σαφούς στρατηγικού σχεδίου στήριξης και συνεργατικής αλληλεγγύης προς εκείνο το φαινόμενο αναζωογόνησης του Ιστορικού Κέντρου που ξεκίνησε, που ευδοκιμεί και που με κάθε κόστος πρέπει να συνεχίσει την πορεία του, αν θέλουμε η Γένοβα να αναγεννηθεί, επιστρέφοντας να είναι, τον επόμενο αιώνα, ένα καλό μέρος για να ζει κανείς.

Roberto Quaglia, 1996

Το παραπάνω Ψήφισμα τέθηκε στη συνέχεια σε ψηφοφορία και εγκρίθηκε. Ιδού πώς παρουσίασε η γενοβέζικη εφημερίδα «Il Secolo XIX» όσα συζητήθηκαν και αποφασίστηκαν στο Δημοτικό Συμβούλιο.