‹ Indiz de' sit · Ca de' museo · repêrt restaurê
Spartìs:FacebookXWhatsAppTelegramEmail
Furmigher Umân (Caro Maurizio Costanzo Show... lettera n.26)
lètra n.26

Una zitê duv che j'òman, quând ch'i parla d'una vérgin ch'la n' è piò, i dröva l'espresiòn "averla data via", la mérita d'ësar spianêda.

KARL KRAUS









































FURMIGHER UMÂN

Caro Maurizio Costanzo Show,

t'a t rend cont che qualsiasi cösa, ciapêda da par sé, l'à sens sól fin a un zért pont? U n' gn'è cösa ch'la n' sia in fond pêrt ad qualch êtra cösa. A ciapem una furmiga. Da tot al pêrt ch't la guêrd l'è senza dubi una furmiga. Gnint ad difarent da una furmiga. Duv che t la mett, lia la farà sèmpar al su funziòn ad furmiga. Epùr, se t n' t fermi a un'usservaziòn d'sóra via, una furmiga la n' è sól una furmiga, mo ènca una pêrt znina znina d'un furmigher. Se te t ciap la furmiga da par lia, e t la mett int una stânza vuta, la farà quel ch'la farèb qualsiasi furmiga sareda int una stânza vuta. Mo se t ciap la furmiga, e t la mett int un furmigher, la farà qualcvël ad difarent da tânti ad cagli êtri furmigh. Dvintànd pêrt d'un furmigher, ch'la vóia o nö, la furmiga la ciapa un su rôl e una su funziòn, ch'i va d'là dal su atività prèmi ad furmiga da par lia, e ch'i la farà cumpurtê in un môd ùtil a l'economì de' furmigher piò che a quela ad sé. La furmiga la n' starà a pinsêi a sacrifichê la su stessa vita, se quest e' sarà d'utilitê a e' furmigher. "Eroésum", in ste chêş, l'è un cuncèt ch'e' porta fôra strê. Quel ch'l'agés sóra la furmiga int e' furmigher, sèmpliz, l'è la fôrza putenta d'un bsògn ch'e' va d'là dai bsògn dla furmiga sôla: e' bsògn superiór de' furmigher.
Bè, tot ste gèn ad cös u suzéd ènca cun j'èsar umân.
Par quânt ch'a s' sfurzem d'ësar egoesta, al lez nö scriti de' furmigher al sta d'sóra a la nòstra esistenza e al la cundiziòna par tota la nòstra vita.
Mo cum ch'l'è fat e' furmigher umân? U i n'è ón sôl? U i n'è piò d'ón?
Par rispònd a sta dmânda a duvem imaginês ad vèdar e' nòstar furmigher da la piò grânda distânza pusébil. Dònca a muntem sóra un space shuttle mentêl e a s' mitem in òrbita, d'intóran a la tëra, e a guardem sta bôcia azura maestôsa ch'la zira e la zira senza préša... l'è tròp maestôsa, a s' sluntanem un pô... Ecco, adës l'è piò znina e senza pretés. Bè, ecco a nò aquè! A sem extraterestri ch'i è drì a guardê sta bucèta persa int e' còsmos cvérta da un putiferi ad bistiulèn. Prèma scuperta: e' Gran Furmigher Terèstar e' tén dêntar tot al bìstii de' mond, e la piò pêrt d'individuv (a òc e cróş piò de' 99%, a crèd, s'a s' tira fôra i batèri) i è insèt. A pêrt l'esempi dal furmigh, di insèt u n' s' n'impôrta gnint e dònca a ciapem in cunsideraziòn sól j'èsar umân. Fasènd finta ad n' vèdar tot j'êtar animêl (e piânt) ch'u i è, ecco che da luntanèsum, cun l'òc d'extraterestri, a vdem sta bôcia azura ch'la zira sóra la quêla i s' agita, senza un sens ch'u s' vèda, zencv miliêrd bundânt ad puntén, ognun cunvint parsè d'ësar una persôna.
Ecco dònca e' Gran Furmigher Umân.
A s' avsinem d'un bòt, vulànd d'intóran a e' glob a sól dìsmila métar d'altëza. Ecco che e' Gran Furmigher Umân u s' rómp in mièra ad sotfurmigher, al zitê. A s' avsinem ancora e a vulem sóra una zitê cumè un elicòtar. E' furmigher u n' s' rómp piò in môd ch'e' cònta. Al zitê al è dònca i furmigher vèr int i quêl la piò pêrt ad nò la viv. La dmânda l'è: quânt l'agés e' Furmigher ch'a sem pêrt sóra quel ch'a ciamem e' nòstar lìbar arbitri? Int quêla mişura a sem sciêv di bsògn superiór de' nòstar Furmigher? Cum l'agés e' Furmigher vers ad nò? Mo... l'agés? E che difarenza u i è tra un Furmigher e un êtar (ciuè fra dù nùclei urbân difarent?), par quel ch'e' riguêrda la su aziòn vers ad nò?
A tirem dêntar una nuziòn ch'u s' in parla pôc e sèmpar a spropòsit. U s' pê ch'e' sia stê dimustrê che la telepatì la esést. A n' e' savìv? Mo n' v' lasì ciapê in ingân dal preconcet piò spars ch'e' zira sóra la telepatì, ciuè ch'la sia un fenòmen ch'a s' n'pòsa o a s' n'àbia d'adês o adiritura ch'u s' la pòsa fê o pruvê aposta. Tot stupidêd, mitìvl ben in tësta. La telepatì la s'à da intènd cumè "cumunicaziòn a distânza tra dù o piò zarvël", arcurdèndas che par "cumunicaziòn" a n' vlem dì ch'u s' épa par fôrza da mètar in pì di discurs, mo sèmpliz ch'u i sia un flus, par znin ch'e' sia, d'infurmaziòn. Bè, u s' pê ch'e' sia pusébil mişurê, int un zarvël, znini mudificaziòn dl'atività elètrica quând che ón o piò êtar individuv umân (furnì ad zarvël) i s' tróva lè d'avsèn. Quest u vrèb dì che e' zarvël umân "u s'n'adà" s'u i è un êtar zarvël umân lè d'avsèn, nench se "nò", cun la cusiénza, a n' s' adem ad gnint. Quest u vrèb dì ch'u i è un scâmbi d'infurmaziòn, nench se znin parsè, tra i dù zarvël, ciuè un lighêm telepàtic. E' fat ch'u n' s' sia ancora ariv a spieghê cum ch'e' suzedrèb in tècnica tot quest, u n' cancèla e' fat che "tot quest" e' suzedrèb. U n' è del tot pruibì pinsê che sti lighêm ch'u n' s' vèd tra zarvël i pòsa ësar ènca bël fòrt e agì ènca a grânda distânza. U s' è dê spes parsè e' chêş ad persôn ch'al "sent", ènca a grânda distânza, la môrt d'un parént câr. E' sovranaturêl u n' gn'entra (parchè par definiziòn e' sovranaturêl u n' esést, e sól un scem o un ignurânt e' pò crèdar difarent). U i entra, s'mai, sól la cumunicaziòn a distânza tra zarvël. La telepatì. Ch'la starèb ad sòlit sota la nòstra sòja ad cusiénza, fôra che in chêş ecezziunêl, int i quêl, cun gran stupór, qualcadun u s' n'adà.
Siché ogni furmigher l'à caraterìstich e bsògn ch'i va d'là da la sèmpliz sóma dal caraterìstich e di bsògn dal furmigh ch'al e' fa, u n' m' pê arzighê pinsê che ènca ogni Furmigher Umân (ogni zitê) l'àbia d'avé caraterìstich e bsògn ch'i épa d'andê d'là da la sèmpliz sóma dal caraterìstich e di bsògn dal furmigh umâni (i zitadén) ch'al e' fa.
E' fat l'è che, intânt ch'a truvem fazil parsè descrìvar sti fenòmen guardànd un furmigher ad furmigh (o in gèn qualsiasi organésum cumplès, che e' su funziunament glubêl e' va d'là da la sóma di funziunament di sub-organésum ch'i e' fa), a fasem fadiga a druvê i stes ragiunament, bun parsè, pr'e' Furmigher Umân, ciuè cl sistema cumplès int e' quêl a sem nò a ësar i sub-organésum ch'i e' fa.
Tròp cumplichê?
A pruvem alóra a saltê a pì pêr tot al disertaziòn d'cuntèst, nench s'al è interesantèsimi, dêgni d'un post piò lêrg, e a s' cuncentrem sóra e' garòl ad quel ch'a s' vleva adës discutar, dànd par ciapêdi al premés scientìfichi ch'u s' cred ch'u i sia, ch'a j avem apena fat sól un cèn d'corsa e znin znin.
Al zitê al è organésum viv, ch'i sta a nò zitadén cumè l'èsar umân e' sta a al zèluli ch'al e' fa. Ogni zitê l'è difarenta da cagli êtri, cumè ognun ad nò l'è difarent da j'êtar èsar umân. U i è una masa ad funziòn in cumon. U i è dal difarenz ènca clamurôsi. Zert òman i è atlètic e in perfèta salut, j'êtar gras e malandê. Zerti zitê al è pini ad vita e al crès sèmpar, cagli êtri al è malêdi e destinêdi a la ruvina.
La zitê l'è fata da la mutua interaziòn (ènca telepàtica?) ad tot i zarvël umân ch'i s' tróva int lia, mo cumè ogni organésum cumplès, la zitê l'è piò dla sóma ad lór.
Ogni zitê l'à i su bsògn. I zitadén i vén druvé da la zitê par cuntintê i su bsògn. Siché al zitê al è difarenti óna da cl'êtra, nò a s' sintem difarent second ch'a sema int óna o int cl'êtra.
Ogni zitê l'à cumè un'aura psìchica sua, ch'a s' fa pêrt ad lia intrànd in zitê. A s' n'esc, s'capés, andànd fôra.
I problema ch'una zitê la t'mett spes adös i n' è tu. I è dla zitê. Se te t scap, se t lass cl'urbe, spes i problema i n' t vén drì, parchè i n' era tu. E' stâc e' pò ësar ènca clamurôs. Sóra l'ôral de' suicidi int una zérta zitê, t'at salv e t'arnès andànd int un êtar sît. T rinunz a ësar l'ingranàz ch'u j era ùtil a la zitê che te t fos, cunsumèndat e fasènd strêz ad te, par andê da un'êtra pêrt a ësar un ingranàz piò adat a quel che t'arcnos ch'al è al tu caraterìstich. Par un'êtra persôna u sarà invezi e' cuntrêri. Cuntent d'ësar l'ingranàz ch'u j cunvén a la zitê che te t sia, t stê ben duv ch't si, e t stê mêl apena ch't'at n'in vè.
Ogni zitê l'à una su identitê, ch'la n' viv int i su edifizi e int al sèmplizi fazi di su abitânt, mo int l' atmosfera fata da la mutua interaziòn ad tot quel ch'e' sta int la zitê, dònca pr'e' piò d'j'èsar acsè dët umân.
E' stes discors e al stesi dinàmich al vêl, s'capés, par tot i tip ad rugrupament umân. Da al faméj a al naziòn a i rugrupament ad naziòn. Mo ad quest a n' parlarèm un'êtra vôlta, opùr nö.
Tot ste discors l'era un môd sofisticê parsè par arivê a la dichiaraziòn arbitrêria (mo nö tròp) che, intânt che Praga, par esempi, l'è una zitê ciêra bilèsima duv ch'u s' sta in media ben, Genova l'è una zitê ciêra ch'la mör duv ch'u s' sta in media mêl.
Tot quest l'è vèra, o fôrsi nö, mo e' sunéva ben, opùr nö, e dònca a l'ò dët o mej a l'ò scrët.

Roberto Quaglia





Lasa un Cumént.

Lèz i cumént di êtar.

U m'pis! U m'pis! U m'pis!

Indiz dal lètar.

Cuperta.

Mo chi èl Roberto Quaglia?





L'òpera "Caro Maurizio Costanzo Show...", tota intìra o in pêrt, la pò ësar lèta, scarghêda int e' computer, stampêda e cupiêda sènza lèmit, sôl par ûs persunêl. Tot i tèst e al ilustraziôn i è pruprietà ad Roberto Quaglia e i n' pò ësar druvê tot intìr o in pêrt sènza autorizaziôn. E' prugèt gràfic e i cumpunént gràfic ad sti pàgin i è pruprietà riservêda ad Roberto Quaglia. L'òpera "Caro Maurizio Costanzo Show...", tota intìra o in pêrt, la n' pò ësar mesa in vèndita a niseun tìtul sènza autorizaziôn prèma.
© 1994-2000 Roberto Quaglia.




















Spartìs:FacebookXWhatsAppTelegramEmail