‹ Ìndes dël sit · Pàgina dël musé · 🌐 Lingua / Language

SATIRA
CHE RÒBA A L'É?



Sàtira S.r.l.
A-i é ël truch. E a-i é l'ingann.

Embè sì! A-i é stàita n'época ch'i l'hai chërdù ant la sàtira. A-i é chi ch'a chërd a Barba Natal, a-i é chi ch'a chërd an na divinità o an na part polìtica, chi ch'a chërd ant la giustissia o an un cantautor. Mi i chërdìa ant la sàtira. I lo sai, i l'amet, i j'era ingèno, ma chi ch'a l'é nen stàit-lo almanch për un pòch?

La sàtira an sé a l'é còsa bon-a, coma vàire idee e ideologìe astrate. Ma ël mond ëd l'Umorism Real a l'é soens ël contrari ëd lòn ch'a smija, coma un bel dì inevitabilment i l'hai dovù dëscoaté.


Al prinsipi a-i era ël Mal...
...e i v'lo dimostro.
Il Male

An prinsipi a-i era ël Mal, contrariament a lòn ch'a sosten la Bìbia. Il Male a l'é stàit un setimanal satìrich publicà ant j'agn stanta dël sécol passà. A l'é stàit l'ùnich periòdich satìrich italian an grad dabon ëd dissacré e beffé costum e dëscostumà ëd soa época. Sòn a l'é un dat stòrich ogetiv. La preuva? Për podèj esiste, Il Male a l'avìa sò diretor responsàbil stabilment residend an galèra. E a minca surtìa dël setimanal soa pen-a a s'alongava. Mach parèj Il Male a l'era an grad d'esercité soa libertà d'opinion e ëd stampa. Na còsa a l'é serta: quàich un ëd sti sgnor a l'avìa ij cojon.

Des agn dòp...
...ël gnente.

Peui Il Male a l'ha finì le publicassion. Agn dòp, i m'son artrovà a lese un tabloid verdolin che quàich un a s'arcordarà: Cuore. A l'inissi suplement ëd l'Unità, a l'é dventà bin prest na testà indipendenta. Almanch an aparensa. Për un pòch i m'son divertì, ëdcò se evidentement a l'avìa bin pòch ëd lë spìrit dissacrant ëd Il Male. Peui a l'é capità quaicòsa ch'a m'ha fàit rinsavì definitivament.

Nàssita e mòrt ëd Crepacuore
Periòdich efìmer ëd sàtira istantànea
GALEÒTA A L'É STÀITA LA GITA

A corìa l'ann 1991 e a l'era ëd Luj. I l'avìa lesù ansima al setimanal Cuore che na sedicenta "Festa dla Sàtira" a së sarìa svolzù da lì a pòch an na sitadin-a ëd l'Emilia, organisà pròpi da Cuore. A col temp i l'avìa ancora nen perdù tuta mia fede ant la sàtira, parèj i l'hai pensà un pòch inconsultament - e vàire mìsticament - che l'avniment a podèissa risulté ëd mé anteresse.

Parèj, un cert dòp-mesdì ëd luj '91 i l'hai fàit un sàut a ca dël mé amis Gigi Picetti e i-j l'hai proponù ëd fé un sàut a la festa dla sàtira. Amalià ëdcò chiel da sta idea astrata, a s'é unì a mi, i soma partì sùbit da Gënoa e poche ore dòp i soma rivà ëd sèira a Montecchio, la sitadin-a ëd l'Emilia andoa che la festa a së svolzìa.

Con n'oror imedià i l'oma dëscoatà sùbit che la tant decantà festa dla sàtira an sìntesi àutr a l'era nen che un banalìssim Festival dell'Unità. An coj istess dì a-i era un festival dell'unità ëdcò a Gënoa, e i-s sentìo donca pitòst fòl d'avèj fàit tre ore ëd màchina për andé a na fera idèntica a cola ch'i l'avìo sota ca.

Angossià, i l'oma sercà a drita e a mancin-a un pòch ëd sàtira o quaicòsa dël gener, ma tut lòn ch'i l'oma trovà a l'é stàit mach na spece d'anfiteatro strapien andoa che mijàia ëd përsone coma feje a scotavo na spece ëd talkshow ch'as consumava ansima al parch. Ansoma, a l'era coma vardé ël Maurizio Costanzo Show mach che j'òspit a l'ero ij vàire Michele Serra, Paolo Hendel, Fabio Fazio e companìa bela ch'a ciaciaravo tra ëd lor sensa savèj bin còsa dì, coma an gener a càpita an qualsëssìa talk show.

Ëdcò nen capend bin përché i j'ero andàit là, Gigi Picetti e mi ëd na còsa i j'ero comsëssìa serti: an fasìa gnente ëd scoté gent antenta a parlé tra lor për dì-se còse meno anteressante ëd cole ch'i podìo dì-se tra noi. E la massa ëd feje an muta adorassion ansima ai spalt ëd l'anfiteatro a l'era ant soa muta passività ancora pì dësgustosa dla presuntuosa gent ansima al parch. Se i capì përché, bin, dësnò amen.

Tròp tard për torné a Gënoa, i l'oma dovù afoghé ant la bira la delusion ëd sté là e dòp esse intrà a sparlé un pòch an un videobox anfin i-s soma artirà a deurme ant la tenda ch'i-s j'ero portà.

SENZACUORE

La matin dòp, na ràpida perlustrassion dla "festa" a-s ha butà dnans a na dramàtica alternativa: nojé-se a mòrt tut ël dì o torné-sne a Gënoa con le pive ant ël sach. Na sòrt ëd alternativa dël diav. La "festa" a l'era un mortòri indescrivìbil (an efet a-i é pròpi gnente da descrive), ma torné sùbit a Gënoa an entusiasmava nen. I l'oma decidù antlora ëd rinvié ëd quàich ora ël ritorn, con l'intension ëd fé quaicòsa ch'an divertèissa almanch un pòch ant le poche ore ch'i l'avrìo ancora passà a Montecchio.

I l'avìo notà che la zòna, notoriament anfestà ëd sansèive, a na l'era anvece straordinariament priva. Quaidun a-s ha spiegà che col ann a-i era stàita na bon-a disinfestassion. I l'oma ciapà l'element a spont e i l'oma decidù ëd fé la còsa pì improbàbil ch'un a podèissa mai fé: i l'oma improvisà na racòlta ëd firme contra ël bech stermini dle sansèive. Përché i l'oma fàit-lo? Beh, còsa d'àutr i podìo mai fé?

SENZACUORE

A l'é nassù parèj SENZACUORE.
Senzacuore a l'era un cartel ëd carton (un méter e mes për un méter), ansima al qual Gigi Picetti e mi i l'avìo improvisà le prime bòstie ch'an ero vnùe an ment. An un mòd ch'i m'arcòrdo nen, i soma riessì peui a stampé e fotocopié un còngruo nùmer ëd fint mòdoj për la racòlta dle firme. Armà ëd tut sòn, i l'oma donca zirà për la presunta "festa dla sàtira" crijand coma se dabon an freghèissa quaicòsa dla sòrt dle sansèive. Incredìbil a dì-se, a-s han ciapà tùit ansima al serio. Manifestand apertament sò òdio për le sansèive, la gent a së arfudava ëd firmé. A la cosidita festa dla sàtira, gnun a l'era an grad ëd conòsse coma tal na trovà satìrica cretin-a coma la nòstra.

Antratant a l'era già mesdì, e a-s é capità d'imbate-se an na taulà con tùit ij VIP dla festa. Ij vàire Michele Serra, Fabio Fazio, ecc. Për nòst stupor, ëdcò costi a l'han nen dàit segn ëd capì còsa ch'a stasìa esatament capitand dnans a lor. I m'arcòrdo Fabio Fazio dì "A l'é inùtil. Tant a serv a gnente." I l'hai mai capì a còsa ch'a së fussa riferì.

Dòp un pòch i n'oma vù pro. Sté là a l'avìa gnun sens. I l'oma dësmontà la tenda, i soma montà an màchina e i-s në soma tornà a Gënoa.

CREPACUORE

Comsëssìa, i j'ero indignà. Ëdcò avend sèmper savù che Cuore a l'avìa gnente da spartì con Il Male, i chërdìo che un pòch d'intelligensa a girèissa ëdcò là. Dòp tut, a peul-lo forsi esiste sàtira sensa intelligensa? Nò, a peul nen. Ma ël pont a l'é nen sòn. L'essensa dël problema a l'era an efet n'àutra, e la domanda giusta da fé a dovìa esse:
"A l'é Cuore un giornal dabon satìrich?"

CREPACUORE CREPACUORE - retro di copertina

I l'oma decidù donca d'investì un pàira ëd dòp-mesdì për dé vita a Crepacuore. Gnun a l'avìa mai fàit la sàtira dla sàtira, e a cola época e an coj dì a noi an ha parù la còsa pì giusta da fé. O, se nen àutr, la meno nojosa.

A l'era ël 1991, e da pòch le stampanti laser a l'ero dventà economicament acessìbij a tùit. Gigi Picetti e mi i-s soma butà ëd buson bon e dòp doi dòp-mesdì i soma surtì con un feuj A3 stampà front/dré con cola ch'a l'era nòstra rispòsta a la delusion Cuore. I l'oma fotocopià-lo an sentanèra ëd còpie.

Quàich dì dòp i son tornà a la cosidita "festa dla sàtira" ëd Cuore e i l'hai tapissà dapërtut con Crepacuore. Incredìbil, ma vera, j'organisator (sedicent alfiér dla sàtira) a së në son arsentì nen pòch. Un ëd lor an particolar a s'é mostrà ofèis vàire për ël fàit ch'i l'avìo paragonà Cuore a l'antlora an vòga trasmission ëd varietà televisiva Creme Caramel (na porcherìa con Pippo Franco se i m'arcòrdo nen mal). Sbigotì mi i l'hai replicà ingenuament ch'i l'avìo fàit dla sàtira. Chiel a l'ha nen parù capì ëd còsa ch'i stasìa parland. A l'era tròp.


Tempi Supplementari
Dla serie: da na còsa a nass n'àutra

Torna a Gënoa, i m'spetava almanch che ant ij nùmer sucessiv dël setimanal Cuore, ant ij anpi spassi dedicà a la selebrassion ëd soa "festa dla sàtira" a comparèissa quàich mension dj'happening da mi là atuà con Gigi Picetti. I j'era giovo e ingèno, e i stentava ancora a convince-me che ij sedicent professionista dla sàtira a l'avèisso për gnente sens ëd l'umorism, almanch për lòn ch'a rësguarda l'autoironìa. Comsëssìa, oramai ij fàit a parlavo ciàir, e mé dëspiasì për esse-me lassà angané dai sò travestiment a montava inarestabilment. An paròle povre, i j'era sèmper pì anrabià.

Tempi Supplementari

Rason për la qual i m'son butà an contat con Vincenzo Sparagna, già fondator ëd Il Male, Frigidaire, e àutre pregévole iniziative ansima al fil dla folìa. I-s soma capì sùbit. Chiel a stasìa për dé a le stampe un neuv periòdich, Tempi Supplementari, e i l'oma decidù d'inserì-je un suplement satìrich ciamà Crepacuore, pròpi coma na vòlta l'Unità a l'avìa avù n'insert ciamà Cuore.
E parèj, ai prim ëd Novèmber 1991, ël prim nùmer ëd Tempi Supplementari a l'é intrà ant j'edìcole. E sò suplement satìrich a së ciamava Crepacuore.

CREPACUORE pagina 1 CREPACUORE pagina 2
CREPACUORE pagina 3 CREPACUORE pagina 4

Cole ch'i vëde dzora a son le quat pàgine dël prim nùmer ëd Crepacuore. L'impostassion e ij test a son tùit mé e ëd Picetti, quàich vignëtta ëdcò antramentre àutre a son ëd Scozzari e Giuliano. Për quàich disegn an ha dàit na man ëdcò Laura Bagliani.

CREPACUORE numero 2

Ecco la prima facià dël second nùmer ëd Crepacuore. Con la bruta vignëtta d'Occhetto al sènter dla pàgina i-i introma comsëssìa gnente. A l'é stàita inserìa a nòstra insaputa.

Sì sota, anvece, na vignëtta nòstra con la qual i-i introma.

Sì da fianch, DONALD FUCK, na creassion nòstra che comsëssìa a l'ha mai avù ël dësvlup ch'a l'avrìa merità. Realisà ansema a un amis disegnator, a l'ha nen avù peui sequit an virtù dël fàit che Crepacuore a s'é fermà dòp ël second nùmer.

Përché i l'oma nen continuà? I m'lo arcòrdo pì nen. Probabilment përché as guadagnava nen dné. E quàich àutra rason minor.

Donald Fuck

Se av piaso j'imàgine ansima a sta pàgina i peule clicché-je, angrandì-je e salvé-je ansima a vòst computer. I peule ëdcò stampé-je e taché-je ant vòstra cambreta, se av fa piasì. Ansoma, fé-ne un pòch lòn ch'av par. Ùnica racomandassion: se i-j dovré ansima a vòst sit, BUTÉ PËR FAVOR UN LINK AL MÉ SIT. Se i veule buté un link ëdcò sensa imàgine, i seve bin-vnù listess.

Tut sòn av basta nen? I seve donca lest a afronté na campagna eletoral surealista.

COPERTINA | ÌNDES | BIOGRAFIA | IJ MÉ ESCRIT | FANTASCIENZA | IMÀGINE | | RASSEGNA STAMPA | LIBRARÌA | POSTER | POLITICA | SATIRA | GUST | AMIS | VARIA UMANITÀ | CONTRIBUISS A LA VITA ËD ROBERTO | CONTAT | LINKS |

Photo of Roberto Quaglia Photo of Roberto Quaglia

Se i veule contaté cost mutant
ch'a càmbia soa facia con ël temp,
i seve com fé.

Se i lo seve nen, CLICHÉ SÌ

Se pròpi i-i rive nen, andé a fé-ve benedì

Ùltima modìfica, 23 otóber 2003

© 1995-2006 by Roberto Quaglia