Romô serâle into Çéntro Stòrico de Zêna e fenòmeno de rivitalizaçión do mæximo
Moçión, Órdine do Giórno e intervénto in âula
de Roberto Quaglia
A Moçión e o relatîvo Órdine do Giórno che seguan son stæti preparæ da Roberto Quaglia, inta seu vèste de Conseggié Comunâle da çittæ de Zêna, into méize de Mâzzo do 1996, e portæ in discusción into Conseggio do Comûne de Zêna o 4 de Zùgno do 1996
Moçión
Romô serâle into çéntro stòrico e fenòmeno de rivitalizaçión do mæximo
O CONSEGGIO COMUNÂLE
Conscideròu che
- a l'é sénpre ciù vîva a polêmica in mêito a-o fenòmeno de l'aumento do romô in çèrte pàrti do çéntro stòrico, dòppo 'na ripopolaçión serâle do mæximo
- a l'é necessâia, da pàrte de l'amministraçión, 'na saggia inpostaçión stratêgica in mêito a-o problêma, de mòddo da no comprométte l'ûtile rivitalizaçión do çéntro stòrico in atto, e a-o mæximo ténpo garantî chi o se trovâsse a patî pe-e conseguénse d'atti d'inciviltæ fæti da quarche maleducòu
O CIAMMA
a discusción do problêma in âula
ÓRDINE DO GIÓRNO
Romô serâle into Çéntro Stòrico e fenòmeno de rivitalizaçión do mæximo
Conscideròu che
- a l'é sénpre ciù vîva a polêmica in mêito a-o fenòmeno de l'aumento do romô in çèrte pàrti do Çéntro Stòrico, dòppo 'na ripopolaçión serâle do mæximo
- o disâxo acùstico de quarche residénte, pur dégno da mascima comprensión, o l'é tuttavîa pe çèrti vèrsci paragonàbile a quello mæximo disâxo acùstico che inevitabilménte pàtiscian quelli çitadìn che pe câxo àbitan in pòsti romorôxi pe âtre raxoìn comme a vixinànsa d'autostrâda, treno, luna park, ospedâli, fèste popolâri, aeropòrto, industrîe, strâde trafegâ
- a l'é nòstra opinión che o disâxo acùstico conseguénte a ativitæ de vitalitæ umàna e a fenòmeni de rivitalizaçión do "chêu" soferénte de Zêna o no dêbbe èse consideròu con ciù gravitæ rispètto a-o anàlogo disâxo acùstico cauzòu da màchine, clacson, sirêne d'anbulànsa, treni, aerèi, autostrâde, fèste popolâri
- insémme a-a polêmica a crésce a comprensìbile preocupaçión de chi, avéndo credûo into rinàsce do Çéntro Stòrico, o l'à avèrto di locâli ch'exèrcitan l'ûtile funçión de favorî e contegnî quell'agregaçión zovenìle e rivitalizaçión do Çéntro Stòrico a-e quæ a çittæ a no pêu e a no dêve renonçiâ
- se o l'é certaménte cómpito de l'amministraçión de garantî o rispètto di regolaménti e d'exercitâ 'n'ativitæ de contròllo, con i debiti intervénti tàttici, açochè e nòrme da civîle convivénsa sìggian rispetæ, o l'é nondiméno e tànto ciù dovéi de l'amministraçión afermâ con ciaréssa e decixón a pròpia inpostaçión stratêgica in mêito a-i fenòmeni in atto into Çéntro Stòrico a tutéla, garanzìa e incoraggiaménto de quelli exercénti corajôxi che co-a lô ativitæ serâle combàttan e dispèrdan a pròpio rìschio i vêi nemîxi do Çéntro Stòrico, vâle a dî quello conosciûo degrado umàn e ambientâle ch'o desvaloriza i quartê e o tegne lontàn chi senò o-i frequentiæ.
O s'inpegna o Sìndaco e a Giùnta
- a garantî che into Çéntro Stòrico l'amministraçión a no piggiâ iniziatîve meramente tàttiche che rìschin de comprométte l'ûtile rivitalizaçión serâle in atto, confermàndo a convinçión che o fenòmeno d'agregaçión zovenìle ch'o stâ a-a bâze da dîta rivitalizaçión o segge strategicaménte ûtile pe-i interèssi da çittæ, scìa a brêve che de pù a lóngo tèrmine
- a comunicâ a-i exercénti coinvòlti inta polêmica in atto l'apòggio de l'amministraçión, instauràndo con lô 'na feconda òpera de colaboraçión dirètta, pe mèzo de incóntri amighévoli e consultaçioìn ricorrénti, a-o fìn de progredî insémme vèrso o superaménto de-e problemàtiche contingénti
- a çercâ soluçioìn no traumàtiche ûtili a contegnî i esûberi ciassôxi notùrni de pöchi maleducæ, sénsa con questo reprìmme in nisciun mòddo o legìttimo dexidério d'agregaçión serâle de tùtti i âtri
Intervénto de Roberto Quaglia (Lista Pannella)
Inti ùrtimi anni, quarche pàrte do Çéntro Stòrico, in particolâre a zòna conpréiza tra Pollaiuoli, via S. Bernardo e stradón S. Agostino, an cominçòu a èse frequentæ ascì in orâio serâle. Un di efètti colaterâli de sto fenòmeno o l'é stæto l'aumento do romô ambientâle, ch'o l'à procuròu 'n comprensìbile fastìdio a quarche residénte, ch'o l'inpón, a seu vòtta, a-a nòstra amministraçión a responsabilitæ de scélte precîze e oculæ. Analizémmo allóa ben o fenòmeno in atto into Çéntro Stòrico, coscì da èse çèrti de dâse l'inpostaçión ciù saggia, into ben de l'interèsse a lóngo tèrmine da çittæ.
O romô serâle, ch'o procûa e nòte polêmiche, o l'é primma de tùtto 'n sìntomo. Primma che pensâ a reprìmme o sìntomo, o l'é ben capîne ben e câuze, pe védde se lô son in sé nocîve ò invéce virtuôze.
A câuza prinçipâle do romô a l'é 'n fenòmeno d'agregaçión zovenìle, in zòne çitadìnn-e primma abandonæ, da séia, a-o lùgubre e incontrastòu domìnio da conpravéndita de dreughe ilegâli. In ògni soçietæ umàna e persónn-e, e de pù i zoêni, an bezéugno d'agregâse, e o l'é giùsto e ben ch'i o fàssan. Proliferan de conseguénsa di locâli de retrêuvo e méscita là donde a génte a-gh'à car d'agregâse, e o l'é giùsto e o l'é ben ch'o segge coscì. Çèrto, no sémmo abituæ, a Zêna, a védde l'agregaçión serâle sciorî into vêo chêu da çittæ, inte quell'antîgo chêu ch'o l'é o nòstro Çéntro Stòrico. Sémmo, ahinoî, abituæ a percepî o nòstro Çéntro Stòrico de séia comme a ciù dezolâ e degradâ de-e periferîe, evitòu con poîa da-i nòstri conçitadìn vitâli, abandonòu a-o squâlido régno incontrastòu d'abjètti spaccin. No sémmo abituæ a védilo, e a pensâlo, brulicànte de vìtta festôza, comme o l'é giùsto ch'o segge, e comme in tànti âtri pòsti do mondo pe sànn-a natûa de cöse o l'é. Primma che o conosciûo degrado o spassâsse vîa a vìtta serâle da-i nòstri caróggi, o son de-e vôxe umàne e - perché no - i criî de quarche cìocco dêvan èse rixonæ tùtte e séie pe sêcoli e sêcoli inte quelli nòstri caróggi che 'na vòtta êran a nòstra intêga çittæ. Ancheu lentaménte e faticozaménte, a vìtta a stâ tornàndo a animâ, spontaneaménte, e séie do Çéntro Stòrico zenéize, alimentâ sólo da l'intraprendénsa de chi o l'à investîo e pròpie fòrse e i pròpi denæ inte l'avertûa de locâli de méscita e de retrêuvo serâli.
'N tâle fenòmeno, provocòu ad arte comme resultòu de 'n precîzo progètto istituçionâle, o saiæ sciô a l'oggétto e vànto de quæsìasi amministraçión. Invéce, quello a cui assistémmo o l'é 'n fenòmeno indipendénte e spontâneo. Quello ch'o stâ sucedèndo o l'é 'n procèsso lóngo e dificoltôzo, pìn d'inconveniénti e incidénti, ma o l'é 'n procèsso virtuôzo, cominçòu da pòco, che dovémmo salvaguardâ e favorî pe-o superiô ben da rinàscita de Zêna tùtta.
Oramâi sémmo che o futûro de Zêna o saiâ into turìsmo. Sémmo d'avéi o ciù grànde Çéntro Stòrico d'Európa. E se o no fùsse pe-o degrado, umàn e materiâle, o saiæ probabilménte ascì o ciù bèllo. Aspeitémmo fiduçiôxi e invaxoìn de turìsti. Son 'n pò in ritârdo, ma dòppotùtto émmo into passòu fæto ben pòco pe atirâ a lô atençión, fórse perché êrimo ancón scotæ da-i fastìdi che i nòstri antîghi turìsti abituâli - i saracén - êran sòliti procurâne. Ma ancheu émmo capîo che arvîse a-o turìsmo o ne conven, e i turìsti, son fiduçiôzo, arivàn in massa, e cöse treuviàn? Questo, naturalménte, o dipénde da niâtri, o dipénde da Zêna tùtta. Treuviàn i turìsti, comme an trovòu fìnn-a òua, 'n Çéntro Stòrico inponénte ma malodorànte, da séia lùgubre, abandonòu e periglôzo? Che no se càdde inta fâsa convinçión che i turìsti aprézzan 'n pòsto de soggiórno sólo pe-i richiàmmi co-i quæ o l'à atiræ! I turìsti pòan ascì vegnî a Zêna pe védde l'acquâio e ammiâse e nòstre belésse architettòniche, ma questa a l'é 'n'ativitæ ch'a se fa inte 'n pâ de giórni a-o mascimo. Soggiórnan chì in efètti fórse ciù de 'n pâ de giórni i turìsti che ancheu riçevémmo? I turìsti rèstan inte 'n pòsto ciù a lóngo quàndo o-i cattûa co-a pròpia offèrta de vitalitæ, e de pù tórnan sólo pe questo. Allóa vorémmo che i milioìn de turìsti che prezumibilménte vegniàn a Zêna inti pròscimi anni rèstan chì sólo doî giórni e pöi no tórnan ciù? Dòppotùtto, perché mâi dovéivan tornâ pe rivédise l'Acquâio e i nòstri monuménti, quàndo i an za vìsti? Con tùtto quello ch'o gh'é de bèllo da védde a-o mondo! Nò. In tùtti i pòsti turìstichi do mondo i turìsti van a primma vòtta fórse atiræ da 'na publicizâ beléssa de-e cöse, ma se fèrman ciù a lóngo e de pù tórnan pe-a beléssa de-e persónn-e, pe-a beléssa da socialitæ trovâ. A-i èse umàn, ciù che ògni âtra cösa, ghe interèssan i âtri èse umàn. Perché i turìsti aflûiscian in massa a Praga, a Parigi, a Amsterdam, a Nissa, a Barçelonn-a, a Edimburgo? O no l'é sólo pe-a beléssa di pòsti, di monuménti e de-e cöse. Se o fùsse coscì no se capiæ comme mâi i turìsti se amàssan ascì a Rimini. Pe atirâ i turìsti ògni richiàmmo o l'é lêcito. Ma pe fâli restâ, e de pù pe fâli tornâ, gh'é da ofrî vitalitæ e socialitæ umàne.
Cöse treuviàn allóa i milioìn de turìsti che fiduçiôxi aspeitémmo, quàndo da séia, dòppo avéi dedicòu a giornâ a ammiâ e fotografâ e bèlle cöse che émmo, vagàn pe-o Çéntro Stòrico - e donde, senò, dovéiva vagâ 'n turìsta? - a-a naturâle ricèrca de vìtta e de socialitæ?
Niâtri dovémmo travagiâ açochè lô treuvan i nòstri caróggi brulicànti d'èse umàn, traboccànti d'alegrîa e festositæ, pìn d'ògni génere de locâle de retrêuvo, in gràdo de sodisfâ tùtti i gùsti.
Se invéce treuviàn, comme in prevalénsa treuvan ancheu, 'n teritòrio agonizànte indegnaménte ravvivòu sólo da-a perniçôza prezénsa ciondolànte de spaccin d'eroìnn-a, aviêmo bûtòu into cesso o nòstro futûro.
Comme s'é dîto, o l'é 'n percórso lóngo, e no sénsa temporànei inconveniénti. O romô da vitalitæ o l'é un de sti chì, e sénsa dúbbio o l'é câuza de 'n çèrto disâxo pe quarche residénte.
Quæsìasi intervénto tàttico, da pàrte de l'amministraçión çitadìnn-a, pe redûe e contegnî i disâxi de quarche residénte, o no dêve in nisciun câxo finî pe contrastâ ò pézo reprìmme o fenòmeno d'agregaçión in atto, de cui stémmo òua discorrèndo, o quæ primma de tùtto o costituìsce - e o l'é importànte che niâtri o se afèrme! - 'n çìrcolo virtuôzo de rivitalizaçión do chêu soferénte de Zêna.
Se o sucède, comme in efètti ancheu o capita, che e strâde da séia se ìnpian OTRE a capaçitæ di locâli d'assorbîne o flùsso, questo o veu dî sénplicemente che i locâli son ancón tròppo pöchi. Quàndo ghe ne saiâ tànti de ciù, spontaneaménte difûxi inte 'n'ârea ciù vasta, o problêma do romô o s'atenuiâ da sòlo. Scontémmo dónca òua e conseguénse de precedénti miopîe. O nòstro intervénto d'amministraçión, dónca, o dêve èse ben ponderòu, ispiròu a 'na saggia e lungimirànte vixón stratêgica in mêito a-i fenòmeni spontânei in atto in çèrta pàrte do Çéntro Stòrico. Se da 'n lâto no poscémmo, e no dovémmo, fâ prevalê i interèssi de quelli sìngoli residénti che càccian disturbo da 'n fenòmeno ch'o l'é in sé importànte e vitâle pe tùtta a çittæ, o l'é ascì vêo che 'n'açión mediatrîce do Comûne, intéiza a stenperâ i eccèssi de pöchi indivìdui - da 'na pàrte i zoêni ciù ciassôxi e maleducæ, e da l'âtra i residénti che lànsan i gavettoìn da-e fenèstre - a no pêu che zovâ a-i interèssi de tùtti. Ma a mediaçión a no pêu e a no dêve e a no doviâ mâi avéi i carattêri de 'na repressión generalizâ e indistìnta. I zoêni, là donde s'agréganan, fan naturalménte romô, o l'é vêo. No se pêu evitâ, a meno d'abolî i zoêni. Ascì o tràfego çitadìn o l'é romorôzo e o disturba - me vegne in mente chi o l'àbita a 'n pàsso da l'autostrâda, ò da-a ferovîa, ò da 'n pronto socórso - ma no pe questo se abolìsce o tràfego, né i treni, né e anbulànse, né se demolìscian e autostrâde in mèzo a-a çittæ. E allóa, pe piaxéi, no demolìmmo i zoêni. Anzi! Favorìmmo e lô spontânee agregaçioìn con 'na lungimirànte poxiçión d'avertûa vèrso chi, into Çéntro Stòrico, prontaménte o rispónde a-e lô exigénse zovenìli arvèndo neuvi locâli. Dovémmo agiûtâ i gestoî di locâli a rezòlve i lô problêmi che pöi son ascì i nòstri, colaborativaménte, pe-o superiô benefìçio da nòstra çittæ. Ma no se ilûdémmo che 'na çèrta quantitæ de romô a pòsse no èsighe. I zoêni fan ciàsso e dezórdine, o l'é vêo. O fan dapertùtto e o fan da sénpre, e o l'é giùsto e normâle ch'o segge coscì. Ascì a Venêxia i çitadìn quarche vòtta se lamèntan do romô che e mijæ de turìsti fan inti lô caróggi, ascì da séia. Ma cöse faiæ Venêxia sénsa turìsti? E niâtri, comme se-a caviêmo se a rinàscita do Çéntro Stòrico a se fermiâ? Ascì a piazzâle Kennedy, co-o Luna Park e e âtre iniziatîve popolâri ghe son problêmi de romô. Vorémmo soprìmme tùtto? Créddo de nò. Ancheu, da séia, 'na pàrte do Çéntro Stòrico a se ìnpe de zoêni, de zoêni ciassôxi. Vorrésimo ch'a se inpìsse ascì d'âtre fàsce de çitadìn. Famìggie, persónn-e de mèza etæ, vêgi. Me regòrdo in mêito e condivixìbili paròlle de l'assessô Evangelisti, de quarche giórno fa, co-e quæ lê o vedéiva con favô 'n inalsaménto do livèllo de qualitæ de chi o frequénta i locâli do Çéntro Stòrico. Comme se ghe pêu dâ tòrto? O l'é ûtile però capî che çèrte trasformaçioìn comìnsan necessariaménte da-o "basso", sénsa chì voléi atribuî a-a paròlla "basso" nisciùnn-a açeçión negatîva. E avanguârdie di neuvi comportaménti son sénpre zovenìli. Raxón pe-a quæ o l'é inevitàbile che a ripopolaçión serâle de-e strâde e di locâli do Çéntro Stòrico zenéize a pàrte da-i zoêni, e de prinçìpio pròpio da-i ciù vivâxi e ciassôxi de lô. Seguiàn zoêni ciù tranquìlli e plàcidi, e pöi a man a man indivìdui de tùtte e fàsce soçiâli, in òrdine decrescénte de vivaçitæ e exuberànsa.
A vìtta a stâ tornàndo, into Çéntro Stòrico. Cómpito primâio de l'amministraçión o l'é d'agiûtâla, assìstila e incentivâla, difendéndola, se necessâio co-a mæxima ferméssa e determinaçión che sta giùnta a l'à mostròu in âtre ocaxoìn. Che se pìggian pûre mizûæ iniziatîve tàttiche vèrso quelli pöchi indivìdui sìngoli che mancàssan de rispètto a-e nòrme da convivénsa civîle, ma sólo into quàddro de 'n ànpio e ciæo dezégno stratêgico de sostégno e solidaritæ colaboratîva vèrso quello fenòmeno de rivitalizaçión do Çéntro Stòrico ch'o l'é cominçòu, ch'o stâ prosperàndo e che a tùtti i còsti o dêve continuâ o seu córso, se vorémmo che Zêna a rinàsce, tornàndo a èse, into pròscimo sêcolo, 'n bón pòsto donde vîve.
O dîto Órdine do Giórno o l'é stæto apprèsso votòu e aprovòu. Eccove a rapprezentaçión che o giornâle zenéize "Il Secolo XIX" o l'à dæto de quello ch'o l'é stæto discùsso e decîzo into Conseggio Comunâle.
