i l'hai notà che da ti as parla ëd tut, fòra che ëd fantasiensa. A l'é nen un argoment assè serios? Ma i soma sigur d'intende tùit l'istessa ròba quand i dovroma la paròla "fantasiensa"? Mi i son sigur ëd nò.
Esploroma donca ël significà atribuìbil e atribuì a la paròla "fantasiensa". La paròla "fantasiensa", tant për ancaminé, a esist mach an italian. A l'é un neologism coinà për riprodùe ël significà dl'espression anglèisa science fiction, e i assumeroma donca ch'a l'abia l'istess significà.
Ant ij desenni, dla fantasiensa (science fiction) a son stàite dàite numerose definission, a òpera d'illustri inteletuaj, scritor, espert ëd vari géner ecc., e gnun-a a l'é uguala a n'àutra, ëdcò se a-i é sempe quàiche element an comun. A smijerìa, che gnun-a definission a peula da sola definì lòn che la fantasiensa efetivament a sia, a smijerìa che minca definission a bùta an lus un dj'aspet ëd sta richìssima literatura ëd cui maopurtròp tròpe përson-e a conòsso assolutament gnente.
Tùit a san, o a chërdo ëd savèj, còs a significa la paròla "fantasiensa". Fantasiensa a l'é an efet un vocàbol ch'i conossoma tùit, a-i é ëdcò ant ij vocàbolari. Ël 100% dj'italian an grado ëd parlé, interogà a riguard, a l'avrà da dévne na soa rispòsta. Rispòsta rarament ven-à da quàich dùbit. Fantasiensa, për ël 99,9% dj'italian, a significa guère ant lë spassi o invasion da lë spassi o UFO o mostr schifos o sempliciament a l'é n'agetiv dovrà an mòd liberatòri për significhé an negativ quaicòs ch'a scapa a soa comprension. Ël 99,9% dj'italian (e ant ël rest dël mond la situassion a l'é nen vàire mej) a l'ha mai lesù un liber ëd fantasiensa. Contut la paròla american-a science fiction (e ëdcò cola italian-a fantasiensa) a l'é nassùa com etichëtta d'na categorìa ëd cont e roman ch'a l'avèisso com element distintiv - an confront a la literatura fin-a antlora an vòga - l'intent ëd conté na stòria dël futur plausìbil sota ël pont ëd vista siientìfich.
Migrand da na strèita cërcia d'utent còlt al gran pùblich dla popolassion antrega, ël significà comunement intèis dla paròla science fiction (an Italia fantasiensa) a l'é mudà.
Mach lë 0,1% (persentual otimìstica; probabilment a l'é pì giust lë 0,05%) dla popolassion italian-a a l'ha mai duvertà un liber ëd fantasiensa, e mach lë 0,02% a les fantasiensa con na cèrta regolarità. Tùit j'àutri a san ëd savèj còs a significa ël termin fantasiensa, ma evidentement a peulo nen avèj l'istessa opinion ëd chi ch'a l'abia lesù la fantasiensa ant ij liber.
Quaidun a podrìa obieté ch'a l'é nen necessari lese fantasiensa për savèj còs chila a sia, a podrìa basté gòdsla al cìnema...
Beh, a tal riguard mi i diso mach na ròba: un bon liber ëd fantasiensa a sta a un bon film ëd fantasiensa com Charlie Chaplin a sta a Jerry Calà. S'i dise ch'av pias nen la fantasiensa përchè i l'eve vistla mach al cìnema (o pes ancora an television), a l'é com s'i disèisse ch'av pias nen ël cìnema umorìstich përchè i l'eve vist mach ij film ëd Jerry Calà, con tut ël rispet ch'quaidun a l'avrà për ij film ëd Jerry Calà.
La literatura ëd science fiction (i dovro d'adess an peui mach ël termin anglèis dàit che miraco men fòrviant ëd col italian) a l'é un-a dle pì àute espression dl'inteligensa dl'Òm utilisà për esploré le trasformassion che l'inteligensa dl'Òm a produrà an futur ant la vita dl'Òm. Ant la ment d'na përson-a inteligenta, propensa a dovré soa vita për amplié soa coltura, a peul nen manché na conossensa ëd base ëd cost vast univers literari che gnun cors ëd làurea universitari ant ël mond (o squasi; ant j'Stat Unì quaicòs as beugia an tal sens) ancora a provëd a difonde. Ant la bon-a literatura ëd science fiction (a-i é ëdcò cola cativa, evidentement, com an tùit ij setor), as nutriss dle brilante estrapolassion riguard ël futur ëd siensa, costum sociaj, tabù, psicologìa, sociologìa, semàntica, art, polìtica e, an general, ëd tut lòn ch'a l'abia o a podrìa avèj sitadinansa ant l'univers imaginà o imaginàbil da l'Òm. E esplorand le reassion che l'Òm (e ëdcò la Fomna) a palèiserà an rispòsta ai mudà contest ambientaj, la science fiction as pon ancheuj com ël mej e ël pì complet tra ij laboratòri për lë studi ëd lòn ch'i soma, ëd lòn ch'an l'ha originà e dij nòstri possìbij destin.
A coj (ch'a son tanti) ij cui për ignoransa a sotvaluto soa importansa cultural, i ten-oma a dì ch'ël President dj'Stat Unì e ël Pentagono a fan nen altretant. Da vàire agn ormai, lor a cato consulense dai pì important scritor ëd science fiction american, riguard ël proségh dle trasformassion pòlitiche e sociaj. Sòn përchè ij scritor ëd science fiction a l'han da dé dle rispòste. Na mucia ëd rispòste. E generalment ëdcò assè sensà.
Ant l'associassion internassional M.E.N.S.A., ch'a riuniss mach individ con un Q.I. (Quossient d'Inteligensa) superior a 140 (ël valor medi a l'é 100), na persentual ch'a podrìa rivé al 30% a les abitualment science fiction (la media italian-a a súpera nen lë 0,02%).
An na pròssima lettera, car Maurizio Costanzo Show, i vëdroma com la literatura ëd science fiction a l'é nassùa, quand a l'é nassùa e dzurtut përchè.

Roberto Quaglia