mi i son col ch'i son. Visadì, scusé s'i sai nen com spieghévlo, ma mi i son col ch'at scriv tute ste lettere inteligente, ëdcò se për fortun-a i peuss bin vantéme ëd nen esse chiel. Mi i sai ch'i lo son përchè l'anàgrafe a m'lo garantiss. Ma i sai ëdcò ch'i la penso an mòd diferent da com a dis ëd penséla chiel, e contut quand i-m vardo a lë specc ël còrp e ëdcò la facia a son pròpi ij midem. La facia an efet a càmbia un pòch ant l'espression. Quand i son ël mi midem d'adess i l'hai na facia pì normal e n'espression prinsipal sola, bela sempia com as conven. Quand i son ël mi midem inteligent i l'hai dj'espression, ëdcò an sla facia, ch'i capisso nen e a l'é mej parèj. Còs am anteresso, an efet? Mi i sai ch'i-i son përchè cogito ergo sum (i sarai sempi ma i son nen mìnga cretin). E i sai ëdcò ch'a-i é chiel, përchè tut somà i soma ant l'istess còrp, ëdcò se a turn. I son sigur ch'ëdcò chiel a sa ch'i-i son mi ansema a chiel ant l'istess còrp a turn, përchè dòp-tut l'inteligenton a l'é chiel. Ma i chërdo ëdcò ch'as vergògna ëd mi e antlora a lo amëtterà mai. I dové cheujlo sël fàit quand sò còrp a l'é dovrà da mi, filmelo e peui feje noté ch'a l'é chiel, visadì che donca a l'é nen mìnga peui sempe parèj inteligent com a-j pias nopà fé vëdde d'esse. E s'av dis che col ant ël film a l'é nen chiel ma sò frel gemel andicapà chërdje nen! A l'é pròpi chiel, mach che an coj moment i son controland mi nòst còrp. I-j la faso vëdde chi ëd nojàutri doi a l'é pì chiel istess che l'àutr!
Comsëssia i vorìa dì ëd nen deje a ment a le fàvole ch'av l'ha contà an soa ùltima lettera. Sta stòria dla ment ch'a l'ha le doe càmbre a l'é na fàvola. Antant a l'é assurd ël fàit che la ment a l'é un bilocal. E peui, sconda chiel Dé a l'é an un-a ëd ste doe càmbre e ëd tant an tant a citofon-a ant l'àutra për dije còs fé. Ma com a fa Dé a sté sarà an na càmbra (che peui tra l'àutr i-m dové spiegé anté ch'sta càmbra as stërma ant ël servel pien ëd materia grisa) s'com tùit a san Chiel a l'é ubìquo?
Dal sò discors an trata com se nojàutri i soma dle specie d'animaj ch'i soma dventand uman ma ch'a-i veul ancora na mucia ëd temp. Beh, animal a sarà chiel, mi i-m sento umanìssim squasi tùit ij dì. Quand i recito mie poesìe ch'i scrivo quand am ven la tristëssa i-m sento vàire poétich e dzurtut vàire-vàire uman. E quand i diso tute mie orassion a Dé i-m sento dabon bon, e a peul n'animal sentisse bon? Nò, i diso mi, s'im sento bon a veul dì ch'i son uman e ch'i son ëdcò bon, se nò i-m sentirìa cativ. An efet, quand për eror i son cativ (i son nen perfet), i-m sento ëdcò cativ, e dòp i deuv confesséme e a l'é giust ch'a l'é parèj. Dòp ch'i-m confesso i-m sento bon torna, e parèj se peui am ricàpita torna për eror d'esse cativ, la cativèria as acùmula nen, e an general mi i resto bon. Le përson-e cative com Hitler a sento d'esse cative ma as confesso nen, parèj la cativèria as acùmula e a la fin a son costrèit a suicidesse, o comsëssia a finì a l'infern, com a l'é giust, për fortun-a, ci manchèissa d'àutr che peui i-je ritrovoma an paradis a tradiment!
E peui còs a l'é sta stòria che la television an manderìa an "trance"? Mi cost "trance" i sai nen mìnga anté ch'a l'é e i-i son mai stàit. I-m lo ricordrìa, altrimenti! Mi i vardo tantìssim la television, përchè a l'é mè hobby, e përchè i sento ch'am fa bin. E i l'hai mai vist ël "trance". I vardo ëdcò ij film picant, a l'é ver, coj ch'i afito le videocassëtte përchè lì a na fan ëd tùit ij color, ma un pòver Crist com mi che tute le fomne am dan dij taj còs a deuv fé, eh? A l'é vàire mej ch'i-m sodisfo da sol con na bela videocassëtta picanta che nopà i-m në vado an gir a violenté le signorin-e për bin, com a diso a la television. Ëd tant an tant, a sente an television ch'a-i é parèj tanta gent ch'a stupra am ven la tentassion ëd felo ëdcò mi, ma i l'hai por ch'i-i riesso nen a stupré bin, che sël pì bel peui a ven fòra col inteligent ch'a-i é drinta ëd mi ch'peui am dis: "Ou! Còs it fase?! Ch'i finioma tùit doi an përzon!"
I l'hai nen tanti amis, ansi, mi i na l'hai pròpi nen. Tùit j'amis ch'i l'avrìa nopà a-j l'ha col'àutr là ch'a l'é inteligent drinta ëd mi ma ch'adess as në sta ciuto. Ecco ij vantagi dl'inteligensa. At fan porté via j'amis al ti midem pì sempi ch'it l'has ëd drinta (ëdcò se adess mi i son ëd fòra e ëd drinta a-i é chiel). Mi i-i avrai nen amis, ma con la television a l'é com s'nopà i na son pien, d'amis. I-j conòsso tùit, dal vej Pippo Baudo a la bela e simpàtica Ambra, e am smija ëd conòsse-je parèj bin che s'i-j ancontro për stra i son squasi convint ch'am conòsso ëdcò lor. A quàidun a-j spuvrìa, com a col Sgarbi ch'a-j spuvrìo tùit coj ch'a la penso com mi. L'àutr mi midem a l'é nopà ëd coj ch'as fan freghé da soa parlantin-a e a lo stan ancora a sente. Fantozzi peui a l'é com un barba për mi. Mi i l'hai ancontralo na vira, che për pijelo an gir a lo ciamavo tùit sgnor Villaggio e chiel as comportava com se ëdcò chiel com mi a l'ha drinta ëd sé un pì inteligent ch'ëd tant an tant a-j pija la man e ëdcò ël còrp. Mi antlora a Fantozzi i-j hai strenzù la man, e dòp un pòch chiel a m'ha dit "ciao roberto". Vist che antlora i son nen mach mi a conòsse-je cole përson-e famose, ch'am smijo com mè amis, ma ëdcò lor a conòsso mi? Na vira che la Television a l'era rota i son stàit mal ëdcò mi. Për tanti dì i l'hai arnunsià a mia quòta ëd còrp e i l'hai lassà ël comand a col'àutr inteligent ch'i l'hai drinta. A chiel a-j pias quand a-i é nen la television. I l'eve capì che rassa ëd përson-a a l'é? As vergògna gnanca? Sconda mi la gent a varda tròp pòch la television. A l'é dimostrà che chi ch'a la varda ëd pì a viv mej përchè a l'ha men preocupassion. Mi it sugeriso, car Maurizio Costanzo Show, ch'ti't duverte na campagna për rende obligatòria la television ant le scòle. Se ij cit a podèisso vardé la television ëdcò ant le scòle, e mi i son sigur ch'an futur a lo faran përchè la siviltà për fortun-a a avansa, a chërsrìo vàire mej, dventand da adult pròpi tùit com mi ma sensa la sfortun-a ëd col inteligent drinta ch'at romp le scàtole, che sensa ëd chiel drinta ch'at socia sempe as podrìa esse parèj content...

Roberto Quaglia