i-m ciamo dle vire o pitòst an cost istant për la prima vira se Ti it possede cossiensa. Quand i diso "Ti" i intendo evidentement nen Maurizio Costanzo, né col ch'a l'é prepòst a lese tute le così dite lettere al Maurizio Costanzo Show. I intendo pròpi Ti, "Maurizio Costanzo Show", entità evidentement astrata e contut intrinsecament concretìssima assè, dàit che pont ëd riferiment ëd milion ëd italian e sorgiss ëd notorietà për j'elet basà da l'atension Toa. I-m ciamo se Ti it l'abie cossiensa e la domanda, s'im consente, a l'é dël tut lécita, dàit che dëdlà ëd minca scétich dùbit Ti it ses atualment un-a dle divinità pì considerà dl'Italia d'ancheuj.
As chërd ancora assè an Dé, a l'é ver, ma sempe pì dëspess con ël benefissi dël dùbit. Mai nopà i l'hai fin-a adess vist quaidun dubité ëd toa Teren-a ma nen për sòn men santa esistensa. Le epifanìe moderne, visadì j'aparission, a son a color e videoregistràbij, a càpito con sincronism perfet an sù tùit ij teleschermo, e com minca autèntica esperiensa mìstica as-je considera reaj dëdlà ëd minca imaginari dùbit. Quanta diferensa con le pì clàssiche e antiche manifestassion ogetive ëd Dé! Contut, an d'àutri temp, chile a furo chërdùe reaj tant quant la television ancheuj, nen ëd men. Ancora a l'ancamin dl'Era Moderna le possession diabòliche a j'ero un dat ëd fàit indubitàbil, e la gent a-je chërdìa un fàit real (com a ten real la television ancheuj) a tal pont, da brusé an sij rògh le masche. Ant ij convent ëd sœur a imperversavo j'estasi mìstiche squasi quant le possession diabòliche, e j'esorsism a j'ero quotidian spetàcoj pùblich dantorn ai cui as ambaronava la gent, ch'a fasìa ël tifo o për l'esorsista o për l'andiavolà, nen essend antlora ancora ëd mòda ël campionà ëd balon. Quaich convent adritura a prosperavo an sla vendita dij biliet për assiste ai esorsism. A j'ero mai tanti, contemporaneament, ij convent ch'a podìo vanté un bon andiavolament, e parèj chi ch'a n'avìa ij mes as butava an viagi da minca part dël pais për andesse a gòde lë spetàcol dël pùblich esorsism ëd quàiche sœura andiavolà, o pura, s'i preferisse esprimlo diferentement, a andasìo a seguité n'esorsism an trasferta. Cèrte sœur particolarment àbij ant l'esse possedùe dal demòni a vnisìo vere e pròprie star, un pòch com Cicciolina & Company ancheuj. I-m ciamereve: com a podìa na mòneca esse andiavolà an mòd pì o men àbil? A podìa, a podìa. Dëdlà che ofrì a le desin-e o sentin-e ëd spetator un vari campionà dle pì oscen-e biastme ëd mòda, na bon-a possedùa, manovrà dai sò demòni, a eseguìa a rechiesta ëdcò complesse piroëtte, sàut mortaj e d'àutri nùmer ëd varietà. Ël repertòri clàssich a comprendìa naturalment sempe le convulsion con s-ciuma a la boca, vàire ùtij për evité ëd risponde a le domande trapèt. Ij sìntom dla possession a ancaminavo dle vire spontaneament, pì dëspess diretament inescà da l'esorsista ch'a serca ëd snijé ij demòni silent.
Regista dl'esorsism a l'é an efet l'esorsista, ëd cui la sola presensa a l'é an efet dëspess sufissienta a dé ël via a l'invasament.
An cost sécol l'isterìa (un-a dle etichëtte dovrà për ilùdse ëd comprende l'esata natura ëd sti fenòmen) a l'é pì nen vàire ëd mòda. A fa tènu ecession, an sij itàlich teleschermo, ël regn d'Ambra con soe neo-possedùe. Ël demòni a-i intra nen, l'isterìa un pòch sì, amëttù ch'mi e vojàutri as intenda për isterìa l'istessa ròba.
Ma l'època dl'ossession dël diàul, dij convent andiavolà, dla cassa a le masche, a l'é nen lontan da nojàutri com an pias fé finta ch'a sia. Cost mond antich ma nen tròp, che a nojàutri ancheuj a smija parèj ignorant e dzurtut parèj fòl, mach pòche generassion fa fòl a smijava nen a chi ch'a lo vivìa, a chi ch'vivend-lo antlora com fàit normal a smija adess a nojàutri fòl chiel istess. D'àutre folìe a son chërdùe normaj ancheuj, e a son nen men perìcolose o letaj. Ant ël medioevo na minoransa a l'era lùcida e a riconossìa për fòl lòn ch'ancheuj ëdcò a nojàutri fòl a smija. E ëdcò adess, ant l'imperanta folìa mës-cià a demensa, quaidun a manten la ment ciàira e adess com antlora a l'é insoutà. Com tante àutre ant ël mond e pì che tante àutre an Euròpa, la società italian-a a palèisa, an sò comportament d'ansema, an sò mòd ëd consepì tut, da la polìtica al balon, le midem tare ch'a l'han aflit ij nòstri fòj antich e ch'nojàutri i-s compiasoma ëd osservé con l'euj superior d'na presunta maturità. A càmbio le mòde, ma le tare dël pensé a son sempe le midem.
Ecco un bel tòch a riguard scrit da un dij pì lùcid pensator dël ventésim sécol, Aldous Huxley, (tirà da I diavoli di Loudun):
«...vediamo ora che tutti i mali della religione possono fiorire senza alcuna fede nel soprannaturale, che materialisti convinti sono pronti ad adorare le proprie creazioni malcostruite come se fossero l'assoluto, e che sedicenti umanisti perseguiteranno i loro avversari con tutto lo zelo di inquisitori intenti allo sterminio di fedeli di un Satana personale e trascendente. Simili schemi di comportamento sono anteriori e sopravvivono alle credenze che, in ogni dato momento, sembrano motivarle. Poche persone ora credono nel diavolo; ma moltissime amano comportarsi come si comportavano i loro antenati quando lo spirito maligno era una realtà indiscutibile come la sua entità opposta. Allo scopo di giustificare la loro condotta, essi trasformarono le loro teorie in dogmi, i loro regolamenti in princìpi essenziali, i loro capi politici in dei e tutti i dissenzienti in demoni incarnati. Questa idolatrica trasformazione del relativo nell'assoluto e del fin troppo umano nel divino, rende loro possibile soddisfare le più basse passioni con la coscienza pulita e nella certezza di agire per il Massimo Bene. E quando le convinzioni correnti acquistano, a loro volta, un'apparenza sciocca, ne sarà inventata una nuova serie, in modo che la immemorabile follia possa continuare a rivestire la sua tradizionale maschera di legalità, di idealismo e di vera religione.»
Ti, ti ch'it ses lesend, it ses dabon sert o cèrta ëd nen fé part ëd costì, ëd costì ch'a rendo parèj squàlida l'altrimenti meravijosa ment ëd l'Esse Uman? Dësmasca adess ij tò dògma e ciam-te: "A l'han sens?" Pensa a coj ch'it òdie, ai Cativ, e ciam-te: "Përchè lor a son Cativ e mi Bon/a?" Se at cheuj gnanca un dùbit, se la fej ant ij TÒ Valor a l'é assoluta, it fase part ëd l'umanità ch'a fa schìfo. Ma preocup-te nen. It të n'ancorzras mai. E coj com mi at saran sempe antipàtich, o pes.

Roberto Quaglia