L'àutr dì i l'hai vist un vej documentari che da cit a m'avìa fàit gnun efet, e da grand i son restà folgorà.
Sùbit a-i era na pianta an sù na tàula con tacà ël lie detector o màchina dla verità. Dòp, un arsercador a-j strapava na fèuja e la lancëtta dlë strument a l'avìa un sussàut fin-a a rivé al font scala. Peui tùit (a l'incirca na ventin-a ëd përson-e) a surtìo e a rintravo a un a un. Quand për penùltim a intrava ël strapador, torna lë strument a sussautava fin-a al font scala.
Donca la pianta nen mach a sofrìa, ma a l'era an grado ëd riconòsse ël sò feridor e avèjne por. Modificà për sempe da tal esperiensa, dòp un prim impuls umanitari... o mej vegetalitari, ch'a m'avrìa possà a efetué na carnaria ëd fruteros, la rason a prevalè: mej fondé ël MOVIMENT FILOVEGETAL che finì an gabiòla për fruterocidi.
La rason, a la longa, a l'ha sempe rason, visadì a l'ha chila midema.
Creé na corent ëd pensé antagonista dzurtut ai rassista vegetarian e vegetalista, ch'a spàrmio j'animaj për acanisse contra le verdure, la fruta, ij sereaj, ij légum, le cucurbitàsee, tùit individ ch'a tento com nojàutri ëd conservesse e ëd riprodusse.
Përchè an efet amé ël poj e nen l'aspàrz, tùit doi esse vivent con par dignità? Përchè grassié ël vailèt e ël crin për sterminé ël mèj e l'òrdi? Desimé la sivòla e difende lë struss comestìbil? Le rèis ëd minca rassism a stan ant l'arfud dël different: pì un a l'é diferent da chi ch'a lo valuta butand chiel istess com archetipo dl'esse vivent, men a suscita identificassion e solidarietà. Ecco antlora na serie ëd progressiv sghijament dl'identificassion:

1. A l'ha la pel d'un color diferent dal mè, però a l'ha orije euj nas boca man e pé com mi. A parla soa lenga an mòd a mi incomprensìbil. Però a fa la caca com mi. "Vabé." (esempi: negr)
2. A l'ha quatr sate, a l'é quatà ëd pèil, ma sempe a possèd orije euj nas e boca squasi com mi. A parla nen, però a bela. E a fa la caca a palin. "Nsomma..." (es: boch)
3. A l'é tut euj, rasà e con granda boca. Chi sà anté ch'a l'ha j'orije. A emet un son dësgradévol. A spuva e a fa la caca strambaa. "Bleah...!" (es: babi)
4. A l'é ëd forma slongà, a strissa e as contorz. Chi sà anté ch'a l'ha ij brass o almanch le sate. A l'é ëd carn com mi, però vìscida. A sta ciuto, fasend la caca continua. "Che schìfo!" (es: verm)
5. Nopà ëd parlé a rombla, miraco a l'ha un pontij, as sa nen da anté ch'a riva, a l'é nen n'avija ch'an prodùs la mel, a còs a serv? E peui a fa pòca caca e a la fa për aria. "Sghijss-lo! Sghijss-lo!" (es: inset)
6. A l'ha gnente a che vëdde con nojàutri. A l'ha nen orije nas boca man pé dij, a l'é nen ëd carn, a l'é nen bon né a parlé né a fé almanch dij bordel. A camin-a nen. A fa gnanca la caca. Com a peul sofre com nojàutri? "Mastiomla, donca!" (es: pom)

Gigi Picetti
Roberto Quaglia