proficiam ex exsistentia tua, ex attentione tua, ex exsistentia mea, ex attentione mea et ex hac epistula mea ad evolvenda fundamenta meae "THEORIAE UTILITATIS SOCIALIS". Nescio si sit magni momenti ut theoria, etiam quia est magis quam aliud aliquid quod mihi in mentem venit nuper ad supplendum horrendum vacuum conceptuale in me semper exsistens, quia semper recusavi praeconceptus praecoctos de functionamento entis humani et affinium qui hodie tam in usu sunt in omnibus cerebris.
Praemitto quod cum loquor de "utilitate" et de "sociali" non me refero omnino ad aliquid generis valores qui debeant esse positivi vel negativi vel ambo. Intellegam semper verba "utilitas" et "sociale" pro aseptico significatu technico eorum, privo illis acceptionibus involventibus iudicium quibus usualiter transfiguratur purum significatum eorum. Est hic primus praeconceptus quem abolere debemus, si volumus aliquid intellegere de ente humano. Quod aliquid utile sit non significat eam bonam vel iustam esse. Significat eam utilem esse sensu functionali et satis.
Hoc praemisso, transeamus ad rem et circumstantia.
Non est certe inventio mea quod ens humanum sit animal sociale, sive quod indigeat texendi relationes sociales. Id quod ego sustineo est quod ens humanum sit exclusive animal sociale, sive quod non possit exsistere nisi in functione alicuius vel alicuius rei externorum sibi. Omnia nostra communissima iudicia de entibus humanis, bonus, malus, egoista, altruista, etc., sunt categoriae erroneae, fundatae in erroneo praeconcepto quod individuus humanus possit esse magis vel minus "socialiter utilis". Differentiae exsistunt, inter individuos et individuos, sed mundantes omne comportamentum cuiuslibet individui ab omnibus superstructuris symbolicis quibus assueti sumus eum vestire, nos reinvenimus in manu semper idem minimum denominatorem multiplum: utilitatem socialem.
Non exsistunt individui socialiter inutiles. Cum aliquis socialiter inutilis est moritur. (Hoc non significat quemcumque moriatur socialiter inutilem esse). Sed... quid est utilitas socialis?
Debemus in primis deicere praeconceptum quod utilis socialiter sit qui iuvet totam societatem vel illam partem societatis quae nobis magis placet. Dum obstinamur describere realitatem ut vellemus realitatem esse, numquam appropinquabimus ad realitatem.
Socialiter utilis est quicumque satisfaciat cuilibet alienae exigentiae. Non necessario exigentiae quae habeat consensum nostrum. Agi potest de exigentia in qua nos identificamus facile (iuvare aliquem ad supervivendum), vel de exigentia longinqua a modo nostro videndi res (iuvare aliquem ad occidendum aliquem alium). Esse utiles socialiter significat solum hoc.
Difficile est relinquere praeconceptum quod utilitas socialis sit necessario aliquid "bonum". Consideramus, ob naturam nostram et hereditatem culturalem, socialiter utilem militem crucis rubrae quae curat infirmum, sed non mercatorem drogae vel dictatorem sanguinarium. Et ob hunc praeconceptum non valemus intellegere cur aliquis possit agere mercatorem drogae vel sicarium. Hoc puncto oportet solum decidere si quis vult intellegere quomodo functionat ens humanum et eius societas vel si quis vult contra pergere se crogiolari in miserrima illusione intellexisse esse bonos et malos et nos, naturaliter, semper esse partem bonorum. Si quis vult intellegere, oportet momentanee seponere propria dogmata, sive illas "quotas" Veritatis Revelatae solide arroccatas in mente nostra, aggeres insuperabiles contra quos vadunt ad se arrestandum illa mille fluxus et rivuli qui sunt cognitiones nostrae quae crescunt, se transformant, votatae ad confluendum in sapere dynamico et tumultuoso, nisi esset scilicet ob illos stultos aggeres, solidos margines contra omnem ulteriorem comprehensionem.
Non exsistit ens humanum utile solum sibi ipsi. Neque exsistit ens humanum utile omnes aliis. Sic dictum liberum arbitrium et certe circumstantiae ducunt individuos ad "eligendos" referentes quibus utiles esse in propria vita. Sed electio raro, si non adeo numquam, est electio revera talis, electio meditata et conscia. Est, magis quam id, exercitium instinctus innati, illius instinctus qui facit de ente humano animal sociale. Instinctus socialis humanus ducit individuum ad quaerendos alios quibus utilis esse, gradu magis consono propriis specificitatibus. Durante infantia, utilis est parentibus ut filius, et utilis est aliis pueris ut socius ludorum. Pervento ad aetatem adultam, ambae functiones perdunt adaequationem. Sic dicta "insertio in societatem" est momentum delicatum prorsus quia fortissima est exigentia transeundi ab antiquis functionibus ad nova munera utilitatis. Se demittit praecipiti in munus utilitatis magis idoneum propriis characteribus inter ea reddita disponibilia a circumstantiis. Est qui valet fieri advocatus, qui felix est fieri opifex, qui non invenit melius quam se ascribere in exercitu mercenario, qui suscipit carrieram toxicomani. Aliquae ex his activitatibus nobis placent, aliae non. Qui eas suscipit eas eligit, praeferens unam aliis, vel se suicidans si non intravidet vel valet sibi imaginari et sibi creare munera quae percipiat consona propriis specificitatibus. Quaecumque sit via suscepta, ea est utilitatis alicui alteri. Si ita non esset, individuus moreretur brevi fame vel alio.
Relinquamus, id iterum repeto, praeconceptum quod sit utilitatis socialis id quod utile sit maioritati populationis. Falsum est. Est assumptum hypocritum utile solum ad nos faciendos sentire bonos. In mundo sunt 5 miliarda personarum. Applicantes rigorose carum praeconceptum nostrum, considerari potest utilitatis socialis solum id quod tendat ad bonum plus quam 2,5 miliardorum personarum. Ergo, etiam in ambitu praeconcepti nostri, contradictiones insuperabiles sunt. Factum verum est quod est utilitatis socialis quaecumque res fiat in functione alicuius alterius, sit hic alter coetus socialis, nucleus familiaris, singularis individuus vel animal.
Adolf Hitler indubitanter non erat utilis iudaeis quos exterminari faciebat, sed erat populationi quae ei dederat totam potestatem suam. Similiter, durante bello sinus George Bush non erat utilis irachenis quos vivos sepeliri faciebat in fossis a curribus loricatis adhibitis ut tractores, sed erat populationibus occidentalibus, nobis inclusis, qui pergimus velle comburere in automobilibus nostris petroleum arabicum id solventes minus, multo minus quam constat aqua mineralis. Dictator qui bellum excitat non est utilis omnibus illis qui moriuntur, sed est victoribus qui supervivunt. Toxicomanus non est utilis victimis quas depraedatur, sed est venditori, et etiam industriae radiorum automobilium. Sicarius non est utilis victimae suae, sed est mandanti. Mafiosus non est utilis mercatori quem taleat, sed est politico cui procurat suffragia, politicus corruptus non est utilis eis qui eum elegerunt, sed est corruptori. Galileo Galilei non erat utilis contemporaneis suis qui eum persecuti sunt, sed erat descendentibus qui eum comprehendere sciverunt. Parvus delinquens non est utilis depraedatis suis, sed est propriis familiaribus quos pecunia furata sustinet, vel mulieribus suis quas ita potest replere donis vel simpliciter bancae ubi reciclat male ablata. Editor non est utilis silvis quae exterminantur ad praebendam ei chartam, sed est lectoribus suis. Animalista non est utilis entibus humanis quae mercantur animalia mortua, sed est animalibus quae conatur salvare. Vegetarianus non est utilis vegetalibus, quorum cogitur stragem facere ad se nutriendum, sed est animalibus, quae non occiduntur pro eo. Mercator internazionalis drogae non est utilis familiis ruinatis a filiis drogatis, sed est venditoribus qui vendunt in minuto et bancis helveticis, quae reciclant pecuniam eius illegalem. Et denique etiam eremita, qui non est utilis ulli humano, quia vivit in isolatione, est cani vel alteri immancabili animali quod "ei tenet societatem".
Societas humana est intricatissima silva nexuum reciprocae utilitatis. Vocamus egoistam eum qui simpliciter non habet intentionem essendi utilis nobis vel ei cui nos vellemus ut ille se utilem redderet. Certe etiam ille utilis est alicui. Dives avidus avarus qui non relinquit unum libellum cuiquam per totam vitam, a nobis typice inquadratus ut quintessentia egoistae" (sive "eius qui utilis est solum sibi ipsi"), est contra utilis bancis quae utuntur pecunia eius, necnon heredibus. Eum vocamus egoistam simpliciter quia nos non sumus bancae neque heredes, neque nos identificamus cum eis.
Hoc non significat quod sit moraliter aequale iuvare infirmum vel mercari heroinam, et quicumque putaret me id putare esset deficiens. Sed mercator heroinae ita prorsus putat, aliter non faceret id quod facit, et si volumus intellegere cur id faciat debemus comprehendere quid de eo putet ille, non quid de eo putemus nos. Ergo, ille videt mercatum, illum heroinae, et putat aliquem instructurum illum mercatum, si id non faciet ille. Et si non est mercatus, ille videt productores, qui indigent mercato, et si aliquis locus se praebet ad fiendum mercatum, fiet certe, sive sit ille qui de eo curet, sive sit alius. Nobis potest non placere hic modus eius ratiocinandi, sed est suus modus ratiocinandi, et debemus eum intellegere si volumus comprehendere phaenomena ei correlata. Eum intellegere, id repeto, res diversa est a iustificando eum.
Omnis tendentia humana generat mysteriose tendentiam oppositam. Capite opinionem quamlibet, eam clamate mundo, et is se dividet in personas quae eam communicant et personas quae ei adversantur. Hoc valet pro qualibet opinione. Clamate cygnos pulchros esse, et multi obicient eos collum nimis longum habere. Manifestate amorem pro felibus, et multi dicent se eos odisse, insultate canes, serpentes, scorpiones, et aliquis se eriget ad defensionem eorum, cantate amorem vestrum pro Deo, et aliquis eum blasphemabit, eum blasphemate et multi eum magis amabunt, exaltate amorem et alii eum repudiabunt pro odio, petite pacem et alii petent bellum, affirmate id quod ego adhuc scripserim esse stercus purissimum, et alii id capient pro Evangelio.
Mythus altruismi et mythus egoismi abolendi sunt ergo. Assumat quisque lucidam responsabilitatem decidendi autonome quales functiones utilitatis ad commodum cuius ille vel illa velit et possit induere in propria vita. Et revereatur eos qui fecerunt electiones diversas. Mundus posset ita fieri locus paulo magis vivibilis.
Et praesertim, electio vitae quam quisque qui minime cogitet facere ergo debet, est si praeferre cognitionem quamquam amaram plausibilissimi nexuum inter res (in praxi realitatem), et ergo talem cognitionem et relativam sapientiam honeste persequi, vel praeferre steriliter se oblectare per totam vitam repetitivis et confortantibus celebrationibus proprii immoti et semper iusti et ficticie superioris puncti visus. Ignoscite sententiae complicatae, sed mihi venit uno impetu. Si vobis non placuit eam obliviscimini celeriter.
Et ad finiendum pulchre, ignoscite mihi si non sum alberoni, sed etiam ille se excuset quod non sit ego vel saltem se excuset quod non explicaverit exhaustive et verbis suis id quod contra mihi obtigit cogitare, mihi qui praeter non esse sociologum patentatum, ut ille contra omnes considerant eum esse, ne lucror quidem saccum pecuniae ad habendos hos cogitatus qui mihi non competunt, dum ille, cui competunt, contra pulchram pecuniam lucratur sine eos habendo (supradictos cogitatus).

Roberto Quaglia