
 |
PRECONCÈT E DISCRIMINAZION
Caro Maurizio Costanzo Show,
u s'à un bël dì che avé di preconcèt l'è mêl, mo, pröpi, u s'à un bël dì e basta e anzi, int stu dì - s'a vlèm andê in fònd a la quistion - u j è ènca bèn pôch ad bël.
L'èsar umân e' campa difati grazie a una vision de' mond fata pr'e' piò ad preconcèt. L'idea stësa che avé di preconcèt e' sia un fat negatìv, l'è lì stësa un preconcèt. Mo cs'èl un preconcèt?
D'e' dizionêri Gabrielli: "PRECONCÈT: Ch'l'è cuncepì int l'ànum prèma d'èsar stê cnusù, cunsiderê, sperimentê, in manìra da creê pregiudizi, da impedì un giudizi seren dla realtê."
Cumè ch'u s'vèd, e' preconcèt u n'è brisa e' pregiudizi, mo ad quèst l'è invezi, caso mai, la cavsa. Ch'u s'nòta cumè ènca int e' dizionêri Gabrielli u s'acèna a e' significhê negatìv dla parôla (...impedì un giudizi seren...). E' dizionêri Gabrielli, definènd e' preconcèt, l'è vìtima lò stës d'un preconcèt, e da quèst u s'in tira, in virtù dla definizion ch'e' dà lò stës a la parôla "preconcèt", che e' redatór de' dizionêri l'à definì stu cuncèt sénza avél prèma cnusù, cunsiderê, sperimentê, in êtri parôl capì, ripurtènd invezi e' significhê piò sparguajê tra la zènta, in êtri parôl e' preconcèt.
Pinsê che in Australia i campa i canguro l'è un preconcèt, par ogni persòna ch'la n'sia mai stêda in Australia. Ènca l'idea che l'Australia la j sia l'è un preconcèt, par chi ch'u n'i sia mai stê. Chi ch'e' s'garantès che l'esistènza dl'Australia la n'sia sól una legènda sénza fònd? L'è un'opinion sparguajêda che l'Australia la j sia, mo fintânt ch'ön u n'i va, cla su opinion l'è un preconcèt.
U n'gn'è gnint ad mêl int sti preconcèt. In realtê u n'gn'è gnint ad mêl int i preconcèt in generêl. E' 99% dal nòstri cgnusèinz al j è in realtê preconcèt. Ènca e' cuncèt che Marilyn Monroe la sia sesualmènt apetìbil l'è un preconcèt. In realtê l'è môrta, sutarêda e decumpòsta e alóra tot êtar che sesualmènt da druvê incóra. Ènca e' cuncèt ch'la fos sesualmènt apetìbil quând ch'l'era viva l'è un preconcèt. A avèm vèst sól quèlch su imàgin bidimensionêla trucadéssuma in muvimènt, sénza gnânca sintìn la vóš (dupiêda). Par quèl ch'a in savèm nó la puzêva, e e' su fiê e' pudèva fê vnì in ment un distilê ad calzèt marz. Par quèl ch'a in savèm tòti al su fotografì e tot i fotogràm ad tot i su film i è ritucê cun bravura par fêla parè arapânta. A n'l'avèm brisa cnusùda e sperimentêda, quèsta l'è la veritê, ogni opinion ch'a avèm ad quèl ch'la fos lì l'è un preconcèt.
Se ön pröpi u n'sà cs'a fê, e' pò mètas a sèdar a una scrivanì o d'in êtar pôst e fê l'elènch s'un fòj ad chêrta ad tot i su preconcèt ch'i j vèn in ment, cioè tot al cös ch'e' crèd ad savé ènca s'u n'à mai avù l'ucašion ad verifichêli, sperimentêli, fên esperiènza d'persòna. A n'ò idea a cs'u j pòsa servì fê quèst, mo s'a quelcadun u j vèn dabòn la vója ad fêl, lò/lì e' savrà cs'u j/la j servirà.
S'alóra i preconcèt i n'è gnint ad mêl, a cs'e' sèrv savé cs'i è? E parchè a sèm drì a parlên?
Bè, tânt par cminzê par rendar la dignitê pérsa a e' cuncèt ad preconcèt, vìtima sénza colpa ad sè stës, cioè d'un preconcèt.
E adës a tirèm in bal un'êtra parôla vìtima d'un preconcèt atróz: "Discriminazion"!
I s'à insgnê che discriminê l'è mêl. U s'dis ch'a sèm sulidêl cun al cuscè dëti "vìtimi dla discriminazion". U s'pêrla int i telegiurnél ad "fat grêv ad discriminazion". La parôla "discriminazion" l'è spës mitùda insèn a "intolerânza", cumè s'al vlès dì quèl d'sìmil.
E' dizionêri Gabrielli e' dis: "DISCRIMINAZION: L'at e l'efèt de' discriminê, distinzion, difarènza."
E incóra: "DISCRIMINÊ: Fê difarènza o distìnguar tra persòn e cös; difarenziê, distìnguar."
U n'gn'è gnint ad negatìv int sta parôla. Che la discriminazion la sia un quël negatìv in sè, l'è un preconcèt. Chiunque ch'e' crèda che "discriminê" e' sia mêl, l'à fat sóv stu preconcèt, e da quèst u s'in tira, in virtù dla definizion de' Gabrielli ad "preconcèt", che cla persòna la n'à mai cnusù, cunsiderê, sperimentê, e' significhê vèr dla parôla "discriminê".
E discriminê, cioè distìnguar, ricnòsar al difarènz, l'è invezi essenziêl int la vita ad chiunque. E l'è impurtânt imparê a discriminê cun cuscinza, cun luzidità, sôratot riguêrd a i preconcèt, cioè cla gran masa ad cunvinziòn ch'al n'è brisa e' frut dl'esperiènza, dla su sperimentazion, d'una cgnusènza a fònd, dal verìfichi ch'al bšògna. Bšògna rendas cont di su preconcèt e tra d'lòr discriminê, separènd i preconcèt ùtil da quì dannós, quì ch'i à sèns da quì ch'i n'in à. L'è ùtil e sensê avé e' preconcèt che l'Australia la j sia, ènca s'u n's'i è mai stê, parchè in sta manìra u s'pò, caso mai, cunsiderê l'ucašion d'andêi in vacânza. L'è dannós e ch'u n'à sèns avé e' preconcèt che i negar i è una raza inferiôra, parchè u s'fa di nemìgh ch'i n'sarè nemìgh s'nö, e int e' stës temp u s'spèng e u s'giustìfica êtar individui a tirê sò e' stës preconcèt contra ad nó.
In sìntesi, la strê dla saggëza l'è quèla d'imparê a discriminê tra i su preconcèt, e brisa in bêš a i su preconcèt.
Tot stu purpitòn e' vléva introdùr quèlch divagazion int e' preconcèt tânt sparguajê dla môrt. A in parlarèm, caro Maurizio Costanzo Show, int la lètra ch'la vèn.
Roberto Quaglia
L'òpera "Caro Maurizio Costanzo Show...", tota intìra o in pêrt, la pò ësar lèta, scarghêda int e' computer, stampêda e cupiêda sènza lèmit, sôl par ûs persunêl. Tot i tèst e al ilustraziôn i è pruprietà ad Roberto Quaglia e i n' pò ësar druvê tot intìr o in pêrt sènza autorizaziôn. E' prugèt gràfic e i cumpunént gràfic ad sti pàgin i è pruprietà riservêda ad Roberto Quaglia. L'òpera "Caro Maurizio Costanzo Show...", tota intìra o in pêrt, la n' pò ësar mesa in vèndita a niseun tìtul sènza autorizaziôn prèma.
© 1994-2000 Roberto Quaglia.
|