ma chi ch'as chërd d'esse col lì ch'i son mi quand am ven l'inteligensa? Con che drit an fa la prédica ch'peui i l'hai capì gnanca còsa ch'a l'ha da crijé tant? I sai nen s'a l'ha lesù soa ùltima letterassa, ch'as la pija con ij filòsof, ch'miraco a son l'ùltima brava gent ch'a-i é, ch'a l'ha mai robà gnente a gnun, fòra an efet ai filòsof dël passà, ch'però a son mòrt donca ëdcò legalment a possèdo pì nen gnente e ëdcò ij sinquant'agn da soa mòrt a son già passà e com a dis la SIAE a l'han perdù ij drit an sù soe idèje e donca ij filòsof ch'a dòvro soe idèje për filosofegé e vadagnesse onestament ël pan istruend le përson-e ignorante a-j robo pròpi gnente.
Scusé lë sfògh, ma i-i ten ch'i lo sapie ch'mi i-m dissòcio da lòn ch'i diso quand am càpita cola ròba là dl'inteligensa. Durant l'inteligensa i son nen pròpi mi, a l'é com n'àutra përson-a drinta ëd mi ch'a ven fòra, com la paràbola dël dottor jechill e mister haidy, e i peuss nen vnì condanà për dle colpe ch'a son nen psicologicament mie.
Mi ij filòsof i-j rispeto. A son sempe vàire càum, a parlo con vos rilassanta ch'am rilassa. Ëd tant an tant i-m andòrmo, ma a l'é colpa mia ch'i son nen assè inteligent (për fortun-a). Ij filòsof a son përson-e càume, ch'a l'han passà la vita a pensé, e ch'giustament a l'han capì tut, ansi, a l'han capì ch'a l'avìo capì tut già mijàra d'agn fa. Dòp-tut la verità a l'é un-a sola e a l'é sempia, altrimenti com a l'avrìo fàit a capilo già ij grech, ch'a passavo ij temp a fé j'òrgie? Na vira peui a l'é nen ch'ij filòsof it-je ancontrave për la stra, o pura sì ma it-je riconossìe nen. A-i era nen an efet la television ch'at-je fasìa vëdde e at disìa: ecco chiel a l'é un filòsof. An cost sens a j'ero dabon svantagià, i penso mi. Ma a j'ero l'istess còlt, basta pensé ch'a savìo ëdcò ël grech antich.
Mi i son convint che për esempi la Grecia a l'é ancora pien-a ëd filòsof. Ëdcò l'Italia a schersa nen. A diso sempe a la television che l'Italia a l'é ël pais con pì coltura dël mond. Mi i-i chërdo, përchè dòp-tut i son italian.
Ël pì gròss filòsof dël mond a l'é Cristo. I-i son rivà dòp tanti agn ch'i-i penso quand ant mè servel a-i é nen col là ch'iv l'hai già dit con tùit pensé complicà ch'a servo gnente, e ch'dzurtut a servo nen a capì. Cristo a l'era un gròss filòsof, e an efet a lo mostro ancora a scòla e a fan bin. Chiel a disìa an efet na mucia ëd ròbe savie, e ëdcò filosòfiche. Beà j'ùltim. A l'é fàcil për un gambel passé për la cruna d'n'agucia. E peui quand a spacava ël pan a lo moltiplicava dabon, an efet a na j'era sempe për tùit, e quand a dividìa ij pëss a gavava ëdcò la lisca. A l'é për sòn ch'a-j dividìa an doi. Scusé, sòn a-i intra gnente, ma a mi am piaso vàire ij pëss, ma i serco ëd nen mangéne tròp përchè a m'han dit ch'a conten-o ël fòsfor ch'a fa dventé inteligent, e d'inteligenton an famija a na basta e avansa un, ch'peui a sarìa col ch'a-i é ëdcò chiel ant mè servel e ch'at scriv ëdcò chiel le lettere ch'it prego ëd scuseje. A lo fa nen apòsta. A l'é ch'a riess nen a fene a men.
Naturalment ëd sòlit i-je capisso nen le teorìe filosòfiche. A part Cristo, ch'a dis dle ròbe ch'tùit a peulo capì, com Funari, j'àutri a smija ch'a lo fan apòsta a compliché le ròbe. Për sòn i l'hai pì nen provà a lese ij sò liber. A l'é mej sente an television ij filòsof ch'a parlo ëd filosofìa, a l'é pì rilassant. Maopurtròp a-je fan vëdde pòch përchè a basso j'ìndes d'ascolt. Ma lòn ch'a diso a l'ha un son vàire piasèivol, basta nen sté a serché ëd fé j'inteligenton për capì pròpi tut. Basta capì le ròbe prinsipaj. Com ël fàit che ant la vita a-i va filosofìa, ch'a venta comportesse bin, ch'a venta avèj bon sens. A l'é pròpi lòn ch'i l'hai sempe pensà, e i son content ch'ij filòsof a son d'acòrdi con mi. Dzurtut Cristo, tùit a lo adòro giustament për ël fàit religios, ma soa vera natura a l'era ëd fé ël filòsof, ëd spieghé a la gent com as compòrta. Ama ël tò pròssim. A l'é na frase parèj sempia, contut a l'é tra le pì important dël mond. Mi i lo sai nen mìnga se Buddha o Maometto a l'han dit quaicòs ëd parèj bel e profond, e s'a l'han dilo a l'han nen dilo an Italian, ch'a l'é la lenga ch'a son-a pì bin ant ël mond, com tùit j'italian a saran d'acòrdi con mi.
Un mè amis contadin a l'era un gròss filòsof. Quand a vnisìa la sèira, a savìa sempe com a vnisìa ël temp ël dì dòp. Vardand le furmìe, a capìa ëdcò ël temp na sman-a prima. A l'era amà da tute le vàche, ch'a rispetava da ver cristian. A l'era ëdcò na përson-a istruìa, a fasìa sente Beethoven a le vàche për feje fé ël làit pì bon, e parèj fasend a istruìa ëdcò le vàche. Se quaidun a l'é un bon filòsof, s'a veul a riess a fesse capì ëdcò da le vàche, i penso mi. S'a riess nen a fesse capì gnanca da soe vàche, che rassa filòsof a l'é?
Ël pì gròss filòsof italian a l'é col là De Crescenzo. Giustament a l'ha vadagnà tanti miliard mostrand la filosofìa a le përson-e sempie com mi.
Com i vëdde, a l'é nen necessari fé j'inteligenton për butesse a parlé ëd filosofìa. Ël mè avzin ëd ca ëd dzora (ch'a sta ant l'apartament ëd dzora) a l'ha dëscovert la fomna ch'a l'era ansema a n'òm ch'a l'era nen chiel (l'avzin ëd ca), ansema an sens ëdcò sessual, visadì dzurtut, e antlora a-j ha dàit na cotelà. Costa a l'é mancansa ëd filosofìa, i diso mi. S'chiel a l'avèissa lesù ij liber ëd De Crescenzo, mi i diso ch'a-j dasìa nen na cotelà. Dzurtut s'as butava a lese-je nopà d'andé a vardé còs a fasìa soa fomna. E ëdcò s'a studiava un pòch le paròle ëd Cristo, ma nen për la religion ch'a-i é lì drinta, ma për la filosofìa. A-j ha dàit la cotelà pròpi për soa mancansa ëd filosofìa. E ëdcò col lì ch'as é fàit becé con cola fomna a let, s'a l'era un pòch pì filòsof as pijava nen cola cotelà. S'a l'era pì filòsof as lassava nen tenté da la carn ëd chila, o almanch a stasìa un pòch pì atent, nsomma.
Ecco, car Maurizio Costanzo Show, lòn ch'it vorìa dì an sla filosofìa i t'l'hai dit.

Roberto Quaglia