chi o còs mi i sia a l'é un misteri për mi com për chionque a l'abia nen le travajòle. Esaurìa sta premëssa i podoma divertisse a finze vere congeture parsiaj, inferior e distòrte.
Rimës-ciand ij nòstri paràmeter i podoma donca dì sensa tema d'esse smentì da chi ch'a l'abia aconsentì a nen smentine ch'mi i son atualment dzurtut ël proprietari d'un mur. Ma nen d'un mur qualsëssìa, com a na j'é tanti un pòch daspërtut. Un mur an quàiche mòd important, dàit ch'a l'é stàit adritura mensionà ant la trasmission televisiva ch'ti't ses. A l'é nen ël Muro di Berlino, vendù a scaje a chi ch'a l'avìa dné da spende. A l'é nen ël Muro del Pianto e gnanca col dij Pink Floyd. A l'é ël mur ëd Baccini.
Ant la trasmission ch'ti't ses cost mur a venè nominà, miraco ëdcò ripetutament, dàit ch'a l'é a l'adrëssa ëd chiel ch'ël cantautor Baccini a l'ha vòlt sò sguard për tante ore al dì për agn e agn antramentre ch'a amprendìa a canté. I lo ciameroma antlora ël Mur dël Cant ëd Baccini. Ij berlinèis a l'avìo ël Muro di Berlino, a vëdde ël qual a andasìo quand a vorìo vëdde fin-a a anté ch'a podìo andé. J'Ebreo a l'han ël Muro del Pianto, anté as bùto quand a-j ven da pioré. Baccini a l'avìa ël Mur dël Cant. Quand a-j vnisìa da canté chiel as ponìa dëdnans a sò Mur anté a-i era acostà un pianoforte e a cantava, vàire pì a longh ëd quant j'Ebreo a-i la faso a pioré dëdnans al sò, o ij berlinèis a spassëggé a ridòss dël sò. Ël famos Mur dël Cant ëd Baccini.
Tal Mur a regg presumibilment ël cuèrt d'un locale genovèis ciamà "Panteca", ch'mi, già proprietari dël Mur, i l'hai avù la fatalità ëd gestì a longh. Francesco Baccini a intrè an Panteca ant ël 1981, pen-a dimagrì da soa ipertrofìa lipìdica, sguard spiritì e squasi mut, soa ment confusa ormai regn ëd psicofàrmach. A stasìa sempe da sol an un canton, sensa gnanca gavesse ël paltò, mai parland con gnun, vardand ël pianoforte anté quaidun sempe a sonava. Pen-a ch'ël quaidun ëd turn as aussava për un bzògn o un desideri libatòri (varda "veuja ëd bira"), Baccini as aventava an sël pianoforte sguarnì sonand quàiche minute ëd mùsica clàssica. Peui a scomparìa. Ma a scomparìa dabon. Sòn a l'é avnù vàire vire. An sël pianoforte ij pianista generalment a rotavo com ij mandril an un bordel. Ch'un pianista dëspess a scomparèissa, a l'era normal. Ma nen ch'a scomparèissa sempe, ëdcò quand as sercava d'identifichelo për conòsselo e oferje da bèive. Donca un dì, a le prime nòte ëd mùsica clàssica, quaidun as apostè davzin al pian për svelé ël misteri dël pianista scomparent. Baccini a sonè quàiche minute com al sòlit, peui ëd colp as aussè bruscament, e a grande falcà a pijè ëd mira la pòrta, da la qual a sarìa sértament surtì com un fantasma dòp pòchi second com sò sòlit. Ma l'apostà a lo intercetè fìsicament, costrenzendlo a fermesse quàich istant për acetté quaicòs da bèive. Baccini a sercè d'oponse, peui a s'arendè e a ciamè quaicòs ëd fòrt, na camomila.
Con ël passé dij mèis e peui dj'agn, Baccini a dventè un frequentator sempe pì assiduo dla Panteca. A ancaminè a inframzé a la clàssica tòch ëd mùsica lesera, predilend ij Blues Brothers e ël balet d'Erode ëd Jesus Christ Superstar. A provè a canté, e l'efet a fu nen malass. A abandonè la clàssica e a cantè sempe ëd pì. Ant ël 1985 l'intensità ëd soa frequentassion dla Panteca a rivè al cùlmin. As presentava a la pòrta a j'eut ëd sèira, quand la Panteca a duvertava, e a na surtìa a le doe o a le tre, quand chila a sarava. A ancaminava a soné e canté sinch second dòp l'ingrèss dla prima fija càrin-a, e peui a la chitava pì nen. Ëdcò a ferragost, quand la sità a l'era esule an d'àutri leugh, Baccini a l'era lì, da sol ansema a mi e pòchi d'àutri e gnun alégher, e a fu pròpi ant ël desolà agost dl'85 che al termin d'na sèira scarna set fijëtte finlandèise a comparvo për miracol ant la Panteca scura portandslo via e fasend piassa pulìa ëd tute soe prinsipaj verginità, episòdi già mensionà an sël palcoscénich dla trasmission ch'ti't ses.
Ma la Panteca a l'é nen mach Baccini. Dl'era Baccini a avanso ij ricòrd, le fotografìe, e j'ore ëd videoregistrassion ch'i deten ancora d'un Baccini spaurì e con tùit ij cavèj ch'inascoltà a la chita mai ëd soné com un trator.
Ant l'arch ëd soa esistensa la Panteca a contnè a fugaci trat na moltitùdin ëd përson-e così dite famose, da Gian Maria Volonté a Dario Fo, da Angelo Branduardi a Enrico Rava, da Bruno Hendel a Enzo Tortora, da Pinco a Pallino e trascuroma nen Chionquesìa. Ma a contnè dzurtut moltitùdin uman-e ëd pregi minorment nòto ma nen për sòn dl'istess private o indegne. Ecco a vojàutri j'etichëtte ëd Rino Riccio, Alessandro Testa, Gigi Picetti, Max Morando, Bruno Medicina, Guido De Vecchi, Alessandro Buricchi, Beppe Mistretta, Chicco Sirianni, Max Manfredi, Enrico Tetris... i omëtto le fomne dàit ch'i na dovrìa sitene tròpe e la pigrissia am fren-a. Lòn che ste etichëtte d'uman a stërmo e dle vire a esibisso i lo dëscurvireve nen con facilità, dzurtut s'i seve dëstraì dal Gnente ch'a impera.
La Panteca a l'é mila àutre stòrie, dëdlà dla génesi ëd Baccini. A l'é ël prim locale "alternativ" mai sòrt a Gènoa. Fusin-a ëd ment e ëd talent. Archetipo dla moltitùdin ëd locale e localèt ch'ancheuj a rendo vivaci le sèire d'na sità morenta. A l'é ël leugh anté ant j'agn a son ineluttabilment restà impijà le ment pì moderne e pì fértij ëd Gènoa. Cheuv ëd sinergìa. Mìtich recipient ch'ëd tut a conten. Ij rifletor as visceran an sla Panteca quand chila a-i sarà pì nen, për enfatisene e mitisene qualità ch'an pòchi a l'han savù cheuje quand a l'avrìo podù, ant l'arch ëd soa esistensa real, visadì për esempi adess. (errata corrige dl'ùltima ora: l'esempi a càussa nen: a l'é an efet miraco già tròp tard!)

Roberto Quaglia