est tota categoria personarum, quae includit totam humanitatem, quae prorsus non intellegit quid MORS sit, praesertim si se convincit id intellexisse. In hac categoria naturaliter etiam ego cado, ut bene intellegi potuit legendo epistulam meam hesternam. Probatio incomprehensionis eius quod mors sit nobis datur ab ipsis personis quae id non intellegunt, simulac id eis quaeritur. Responsum semper erit metaphora, numquam ne longinque quidem res in se. Rusticiores respondebunt mortem esse se invenire in horto florido omni pleno rivulis et magna copia fructuum, necnon angelulis volitantibus, sene barbato Deo callido qui interdum se affacciat ridens ex praedilecto hiatu suo inter nubes et ne obliviscamur inscriptionem EDEN super portone ingressus. Cuicumque sit tam rusticus ut sibi figuret proprium postmortem ita non est sensus ullo modo respondere. Ceteri omnes facile intellegunt agi de metaphora valde simplici. His placet vel placeret stare in horto ad fruendum eo quo fruitur stans in horto, et tunc quid melius est quam se convincere id se facturos per totam aeternitatem?
Re vera, quisque qui credat exsistentiae paradisi se convicit paradisum debere esse sicut ille (vel illa) decidit paradisum debere esse. Quisque enim est, subtus subtus, Deus proprii paradisi. Qui paradisus esset, si non esset prorsus sicut nos eum vellemus? Quia quisque eorum qui credit exsistentiae paradisi habet visionem totam suam quomodo paradisus erit, evidens est saltem omnes praeter unum errare (vel est paradisus ad mensuram cuiusque? Sed si ita est, omnis paradisus hospitabit solum unam personam solam, praeter evidenter Deum qui ubiquus est. Nonne taediosum erit, in longum?), vel fortasse - rationabilius - errant adeo omnes.
Relinquentes classicos paradisum, infernum et purgatorium, de quibus iam nimis loquitur, exsistunt innumerabiles alii modi sibi figurandi vitam post mortem, vel, simplicius, mortem.
Mors videri potest ut "transitus" versus novam condicionem, ut "liberatio" ab aliquo, ut "communio" cum aliquo alio. Bene, si de eo cogitatis convenietis sine dubio agi de metaphoris et nihil amplius. Habentes experientiam "transeundi" in vita ab una condicione ad alteram, extendimus talem experientiam ad phaenomenon moriendi, et eum describentes ut "transitum" nos illudimus inde plus quam prius scire. Bene scientes quod levamen nobis det "liberatio" ab aliquo quod nos opprimit, bene sonat auribus nostris talem experientiam morti applicari posse. Recordantes quantum gaudium experti simus durante intima "communione" cum persona cara vel cum idea abstracta idealizzata, nobis placet nobis narrare mortem debere esse prorsus rem talis generis.
Si multae personae valent vitare repraesentationes magis kitsch et banales, nemo, nemo, nemo, de morte cogitans, valet metaphoram effugere, demonstrans ita se re vera non cogitare de morte, sed de aliquo alio. Proprium metaphorae est significare unam rem pro altera. Si enim dico mulieri "Labra tua sunt petala rosae", nullo modo explico quid sint labra eius, sed alludo solum ad factum quod ea sint mollia sicut petala rosae. Feliciter omnes scimus quid sint labra, quia quisque nostrum vidit, tetigit et fortasse etiam osculatus est saltem par labrorum. Sed si explicaremus extraterrestri intelligentissimo sed sine labris (exempli gratia extraterrestri forma cynarae), labra esse "petala rosae", is crederet se intellexisse quid sint labra (quia, cum sit cynara, aliquam experientiam habet florum et petalorum), sed nos scimus eum re vera intellexisse aliquid prorsus erroneum. Putaret labra sunt petala. Nihil magis erroneum!
Eodem modo, cum persona cogitat de morte ut de "pace aeterna", ut de "merito requie", ut de "inveniendo propriam quietem", evidenter utitur metaphoris quae de morte non dicunt plus quam petala rosae explicant de labris cynarae extraterrestri. Solum quia cadaver nullo modo se movet, ita vage assimilans (sed solum vage) personae quae requiescat, reputamus licitum se convincere mortem ESSE requiem aeternam. Si nobis cadaver in salone (vel melius, in cubiculo suo) teneremus per sex menses, et id videremus et olfaceremus se decomponere in vermes et deinde se transformare in muscas, fortasse mutaremus metaphoram nostram (et imaginem mentalem) de pace aeterna.
Re vera, cum aliquis moritur, non amplius exsistit. Sed etiam hoc non est rectum. Vel aliquid exsistit vel non exsistit. "Non amplius exsistere" non est categoria exsistentiae. Nos definimus mortuam personam cuius percipimus subsistere vestigia memoriae in mente nostra. Si haec vestigia non sunt vel evanescunt, illa persona non est mortua, nobis. Simpliciter, ea NON EST. Non exsistit. Non exsistit, neque umquam exstitit, neque umquam exsistet.
Recordor me puerum habuisse, variis occasionibus, conscientiam intensissimam, mutam, sine verbis, eius quod mors significaret, et agebatur de conceptu inexprimibili et terrificante. Mihi valde difficile est (sed non impossibile), adulto, reperire eandem perhorrescentem conscientiam. Habeo in mente nimis metaphoras, de morte, quae dantes mihi illusionem eam melius intellegendi re vera me removent a comprehensione eius quod ea sit. Puer, evidenter, minore mensura patiebar inquinamentum metaphoricum, et mihi sic possibile erat magis appropinquare ad archetypum mortis.
Maxima pars personarum maturarum vel senum desinit se praeoccupari vel dolere cogitatione moriendi, eius exempli gratia accepta ineluctabilitate. Est observatio quae mihi levamen dat, quia mihi accidere posset senem fieri etiam ego. Sed mihi etiam dat cogitare. Mors est mors, qualibet aetate. Cur terret medie magis iuvenibus quam senibus? Responsum est quod transeuntibus annis et decenniis, metaphorae quae substituuntur inquietanti comprehensioni eius quod mori significet, se fortificant et se radicalizant. Submersus metaphoris, perhorrescens archetypus mortis evanescit ex aspectu, in perpetuum, usque ad mortem. Praedilectum argumentum maximae partis ultraoctogenariorum sunt ultimae notitiae de fronte mortis. Loquuntur inter se de eo qui modo mortuus sit et de eo qui moriturus sit. Hodie sumus, cras quis scit. Totum hoc magna calma et normalitate, quasi loco eundi ad moriendum loqueretur de eundo ad faciendum... iter.
Nunc facite pulchrum exercitium. Conamini cogitare de morte, et cogitate de eo quod putatis mortem esse. Estne metaphora? Id est, agiturne de visione quae originem trahit ex experientia vestra... terrena? Tunc falsa est. Re vera non potest esse aliud quam falsa. Si recte exsecuti eritis exercitium, deberetis incipere sentire iam primos eius effectus. Quandam inquietudinem, fortasse adeo anxietatem, certe non sensationem voluptatis. Ah, ad rem: animadvertistis hoc non esse unum ex illis typicis tractatibus psychologicis generis "Vita in manibus tuis" vel "Cur se suicidare? Ne id faciatis!" qui verbis vellent solvere omnia problemata vestra. Hic innegabiliter conor augere, verbis, quantitatem problematum vestrorum. Tamen, quia totalis et definitiva absentia problematum, quantum scimus, propria est solum mortis, mihi videor non vobis facere nimium despectum. Praeterea, inter nos dictum, ne scio quidem qui sitis, sive quis sit re vera ille vel illa cui me converterem. Non percipio me converti ad aliquem particularem. Sed quicumque nunc legit has lineas est incontrovertibiliter persona particularis cui indubitanter me converto. Antequam detester magis quam mihi bene est detestari, me sentio in officio suggerendi ei qui se sentiret damnatum ab exercitio a me modo proposito, antidotum effectibus collateralibus eius quod scribo: Accendite televisionem, vagamini congruum numerum minutarum inter canales telecomando, deinde spectate, ad ultimum, id quod est in schermo, usque ad evanescentiam symptomatum. Semper functionat. Cum ego ipse damna reporto ex lectione eius quod interdum scribo, recurro cum successu ad hoc iam antiquum antidotum, veram panaceam contra pathologias cogitationis.
In conclusione: Quamcumque metaphoram adoptemus ad nobis figurandam mortem, certe in errore sumus. Inter omnes metaphoras imaginabiles, est tamen una quae aliquid attinentiae obiectivae cum transitu ab exsistentia ad non exsistentiam habet, et agitur de nativitate. Imaginantes nos percurrere retro vitam nostram, ea cessat momento nativitatis. Quis recordatur instans propriae nativitatis? Instans mortis nostrae nobis faciet probabiliter eundem identicum effectum nativitatis nostrae, sive nullum. Logicum est putare nos post mortui nos sensuros exacte sicut ante nasci. Quomodo vos sentiebatis, durante tota aeternitate quae intercessit ab origine temporum usque ad momentum nativitatis vestrae?

Roberto Quaglia