unus ex diffusissimis praeconceptis est mortem esse aliquid negativi. Sancta Mater Ecclesia nobis suggerit etiam praeconceptum oppositum, sive mortem esse re vera initium verae vitae, et ergo, intrinsece, mortem esse bonum potius quam malum. Sed deinde, Sancta Mater Ecclesia valde misere se gerit cum praesens papa, morbis carnis percussus, non se vertit fiduciosus ad Sanctam Providentiam, sed ad laicum Policlinico Gemelli, nosocomium valde terrenum. Dum gubernatores Formulae Unius ponunt in omni Magno Premio vitam suam in manibus Dei, dum dictatores impii idem faciunt sibi concedentes periculosa balnea multitudinis potentialiter hostilis, Papa ne audet quidem se ostendere fidelibus suis sine macabra arca protectiva crystalli transparentis stabiliter sita super vehiculo suo extraordinario, demonstrans ita se minorem fiduciam habere in protectione divina quam illam quam habent gubernatores et dictatores, et exhibens insuper evidentem hyper-praeoccupationem erga illum famosum saltum, verbis semper decantatissimum, versus Veram Vitam Regni Caelorum.
Sed nolebam hanc epistulam scribere ad publicitatem faciendam Papae. Volebam nudare, quantum in possibilitatibus meis sit, factum quod valor negativus morti assignatus sit praeconceptus, vel aliquid generis.
Scimus nos non in perpetuum vivere. Vita nostra non est infinita, sed finita. Ea limites habet. Quales sunt? Limes ad quem semper cogitamus est ille quem vocamus "Mortem". Post talem limitem, nos non sumus. Estne tamen hic unicus limes absolutus vitae nostrae? Non, est alius. Etiam in directione opposita est limes, ante quem nos non sumus. Vocamus talem limitem "Nativitatem". Mors et nativitas re vera non exsistunt, sunt conceptus qui sensum non habent, adeo verum est ut homines (et etiam plures mulieres) numquam potuerint concordare de eo quod exacte significent. Quibusdam vita humana incipit in actu conceptionis. Aliis hoc accidit bene novem mensibus post. Ego adeo sustineo vitam "humanam" incipere adhuc posterius, cum puer non amplius sit tropismus omnino carens spatio mentali, et acquirat linguam humanam et cum ea, tandem, conscientiam et capacitatem recordandi, conscienter, praeteritum. Etiam de morte sunt aliquae disputationes. Praeter eum qui verbis se dicit convictum mortem esse re vera initium novae vitae pulchrioris (et tunc cur non conatur celeriter mori?), est qui dicit mortem non exsistere quia cum nos sumus, ea non est, et cum ea est, nos non amplius sumus.
Entia humana putant: Nasci pulchrum est. Mori turpe est. Sed ambo sunt confinia vitae, aequali mensura. Unica differentia est quod putamus nativitatem non amplius nobis accidere posse, dum mors nobis accidet. Haec est consequentia facti quod recordamur praeteritum, sed non futurum. Obvium, putabit qui nunc me legit. Non, non est obvium, puto non solum ego, sed etiam unus ex maximis scientistis viventibus "Stephen Hawking".
In noto libro suo "Dal big bang ai buchi neri" (impropria translatio tituli originalis anglici "A brief history of time"), Hawking introducit conceptum "sagittae psychologicae temporis". Non ibo in particularia ob duas graves causas: prima est quod qui decidit legere id quod scripsi ego potius quam id quod scripsit Hawking habebit suas bonas (vel pessimas) causas. Secunda causa multo validior est, et constituitur ex inadaequatione mea ad eundum in particularia in campo ubi statim valde male me gererem. Citabo ergo solum unam sententiam Hawking: "Leges scientiae non distinguunt inter praeteritum et futurum". Nos id facimus, quia sic dicta sagitta psychologica temporis versa est a praeterito versus futurum. Sed sensu absoluto (vel, si vobis non placent absoluta, sensu scientifico, vel mathematico), est totalis aequivalentia inter praeteritum et futurum.
Factum quod praeteritum iam acciderit et futurum adhuc accidere debeat sunt nostrae categoriae cogitationis. Secundum scientistas, ab Einstein deinceps, omne id quod exsistit est universum, id est "bulla" spatiotemporalis finita, quae comprehendit omne spatium et omne tempus quae fuerunt, sunt et semper erunt.
Utamur metaphora simplici. Omne id quod exsistit inclusum est intra librum. Evidenter, is exsistit totus simul. Cum librum legimus, nobis videtur tempus fluere, personas prius nasci et deinde mori. Sed si decies continuo legimus paginam ubi est aliquis qui nascitur, ille miser nobis decies nascitur, quamquam semper vivus semel tantum. Postquam aliquis mortuus est, possumus agiliter retro ire aliquot paginas et ecce iterum vivus est, quamquam iam mortuus in futuro libri. Vel possumus centies legere librum ab initio ad finem et centies nobis videtur eventus in eo contentos vitam assumere et se consumere. Vel contra, cum aliquo labore, possumus librum contrario legere, et ecce ex morte surgunt vivi qui deinde evanescunt momento nativitatis et sic porro, usque ad initium ubi omnia terminant. Quamcumque rem decidamus facere, liber pergit continere omne id quod in libro accidit, accidit et in futuro accidet. Si non habetis familiaritatem cum libris fieri potest idem exemplum cum filmo. Ecce, universum est hoc sensu sicut liber vel filmus, quem tamen nos legere vel spectare (vel melius vivere) possumus solum uno modo. Et haec esset sagitta psychologica temporis. Re vera, praescindendo a puncto visus nostro obligato, omne tempus exsistit simul una cum omni spatio cum quo unum est, quare nihil re vera evanescit vel apparet, quia omne simul et stabiliter est, in hoc hypothetico Magno Libro Universi.
Nunc me perdidi in his sermonibus cum contra volebam me concentrare in praeconcepto mortem esse aliquid negativi. Loquemur ergo iterum de morte in proxima epistula, si non moriar prius, vel si non moriemini prius vos.

Roberto Quaglia