oe no supporto sos animalistas. No bi la tèngio cun sos animales, siat bene cumpresu, ca antzis mi praghet bìdere e reconnòschere in giru a mie in sa prus vària gama chi si podet. Chie no supporto, proite meda assurdos in s'ossessione issoro, sunt sos animalistas cumbintos, sos estremistas animalistas. Ma galu prus fastìdiu mi dant sos animalistas moderados, chi diamus pòdere giamare sos animalistas cualunquistas, chi postos suta cale si siat anàlisi lògica mustrant de èssere galu prus assurdos, in sa positzione cunfusa issoro, de sos animalistas estremistas. Tantu pro incumintzare, distinghimus: Chie sunt sos animalistas estremistas, e chie sunt sos animalistas cualunquistas?
Sos perfetos animalistas estremistas si immedèsimant dae intro de sas intragnas cun totu sos animales, dae su visone a su gatu, dae sa foca mòniga a sa tzìntzula, dae s'ursu grizzly a su totanu. Ite cheret nàrrere chi si immedèsimant cun issos? Cheret nàrrere chi dant a totu sos animales sos sentimentos suos. No mi praghet èssere mortu, narat s'animalista estremista, gasi no praghet nemmancu a sos animales. S'animalista estremista no si tzibat mai de animales mortos (ne bios), no bochit sa tzìntzula chi est pro lu pùnghere, ma si lìmitat a la catzare (si imbetzes la bochit, est un'animalista estremista imperfetu). No si buffat su late de vaca, proite gasi faghende lu learet a su bitellu, no màndigat ous, est a nàrrere futuros puddighinos (cando pustis s'ou, comente ispissu sutzedit, est giai fecundadu, est a totu sos efetos - tècnicos e morales - un'abortu de pudda), no si ponet visones, muntones, giacas iscamosciadas, iscarpas de coro, portafòlios de pedde. S'animalista estremista si immedèsimat cun totu sas formas de vida animale, ma no cun cussas vegetales, chi si nde tzibat sena rimorsu. Carchi borta no si immedèsimat nemmancu cun s'èssere umanu, sufrende pro sa morte de un'animale meda prus che pro cussa de un'indivìduu umanu.
S'animalista cualunquista, imbetzes, si immedèsimat dae intro de sas intragnas cun totu sos animales chi tenent un'aspetu conforme a sos archètipos de intro suos. Insomma: si immedèsimat in unu gatu, unu visone, unu cunillu, unu cane, ma no in unu tzòccula, una musca, unu terpente, unu bermigone. Si immedèsimat in cussas pagas bèstias chi su casu e sa seletzione naturale ant chèrfidu mòrbidas e cun un'aspetu bellu pro s'ogru umanu, ma no in totu sos àteros animales. S'animalista cualunquista est forsis una de sas prus mannas espressiones de ipocrisia chi si podent descrìere, e de su totu delirantes e contraditòrios sunt totu sos argumentos suos. Una de sas prus tìpicas manifestatziones est su fatu chi bi l'at a morte cun chie si ponet peddìtzias de visone. "Animales benint mortos" retzitat su piu animalista "pro si nde pòdere pònnere sa peddìtzia! (Orrore!)", e narat custu cun su patèticu fervore de chie at pròpiu iscobertu chi s'abba caente est caente.
Si cherides castigare un'animalista cualunquista chi at pròpiu naradu custu isprolòquiu, chircade subra a issu (o issa) sos petzos de mortu de animale chi belle tzertu est batende sena mancu bi pensare. Fàghidebi notare comente issu (o issa) tzìnicamente e sena birgòngia pistat cun sos pes suos (chi fedent?) su coro de sas iscarpas suas, chi est sa peddatza de un'animale chi est istadu mortu pro chi issu (o issa), immoe l'impreet pro caminare suta sa próida, imbrunconare in sos marciapedes e pistare sas cacas de cane. Fàghidebi notare cale est s'identidade de su portafògliu o borsetta de pedde sua, pedde chi est de un'animale, mortu pro chi issu (o issa) ponzat sos dinaris suos in unu involucru de prestìgiu chi tenet fragu de pedde imbetzes che de plàstica. Domandàdebi proite no s'arrennegat e no s'iscandalizat cun sa matessi foga che cun chie si ponet unu giubotu de pedde, unu "chiodo", unu muntone furriadu. Domandàdebi si issu (o issa) tenet custos bestidos in su guardaroba suo, e si los tenet, si de custu no si nde birgòngiat. E si no si birgòngiat, proite diat dèpere si birgongiare chie tenet una peddìtzia de visone? Tenet tzertamente a si birgongiare chie tenet una peddìtzia de leopardu, proite su leopardu si est istinghende, e sa gasi naràda "biodiversidade" est una richesa de su mundu chi no si podet negare e chi diamus dèpere salvaguardare imbetzes de distrùere, comente semus imbetzes faghende. Ma su visone no arriscat de s'istìnghere, benit alleadu pro nde fàghere peddìtzias, benit alleadu comente sos boes, sos muntones, sas puddas benint alleadas pro si los mandigare e nde fàghere de totu. Postu istrintu istrintu, s'animalista cualunquista, pro no ammìtere s'ipocrisia sua, bos at a nàrrere: "Ma si sos animales benint alleados pro si los mandigare, no est immorale..." Semus in su farneticare totale. A banda su fatu chi sos vegetarianos dimustrant chi sena carre si podet beníssimu bìvere, e chi gasi chie màndigat carre lu faghet proite li praghet, e no proite nde tenet bisòngiu (pròpiu comente chie còmporat unu visone lu faghet proite li praghet, e no proite nde tenet bisòngiu), no est cussa de si los mandigare, imbetzes de un'atenuante, imbetzes un'agravante? Ispetzialmente si si cunsìderat chi mandigare carre est totu àteru che obligatòriu, essende s'èssere umanu onnìvoru? No est màcabru bochire un'animale a sàmbene caente, un'animale chi tenet unu cherbeddu, una vida sessuale, pro s'iscopu de nos tzibare de sos cugliones suos, de sa limba sua, de su cherbeddu suo, de su coro suo, de su fìgadu suo, de sos rongones suos, de s'intestinu suo, de sos mùsculos suos, masticàndelos a longu in buca pro nos gosare su sabore chi cussu mortu nos dat? No est custu fintzas prus màcabru de chie de s'animale mortu amat pònnere s'involucru, est a nàrrere sa peddìtzia? No nego chi pònnere sa pedde de mammìferu mortu podet èssere unu gestu de malu gustu, pro unu ispìritu nòbile. Ma ingurtire lussuriosamente sas intragnas no lu podet èssere de mancu.
Pro demolire tando pro semper s'incàutu animalista cualunquista chi de s'ipocrisia sua at pròpiu chircadu de nde fàghere unu vantu a sos ogros bostros e suba de totu a sos suos, trafìghidelu cun una notzione banalìssima chi pagos ischint, proite a pagos interessat:
Dae sos ghenugros de sos boes (mortos e sena ossos) benit bogada una sustàntzia chi benit impreada pro fàghere s'emulsione de sas pellìculas fotogràficas.
Su nodu de sa lògica est ormai istrintu a su tzugu de s'animalista. Cantas bortas at fotografadu, cantas bortas at cunsumadu ossos de boes mortos fintzas pro permìtere a issu (o a issa) de fàghere sas fotografias? Cantas fotografias at isperditziadu, isbagliende su fogu? Cantos ghenugros de boes sacrificados pro nudda, pro su dilettantescu praghere de nudda suo?
Paret ridìculu. E lu est, difatis. Est ridìculu comente est ridìculu chi calicunu s'iscandalizat proite una piseddha s'abbellit e s'incarat cun una peddìtzia. Si s'interlocutore bostru animalista est intelligente, a pustis su chi l'ais fatu notare s'at a acatare de cantu est ridìculu, e subra custu at a meditare. Si no est intelligente, at a barbagliare incoerentes giaculatòrias animalistas, chi bos ant a cumbìnchere, si bois sezis intelligentes, de lu lassare su prus a lestru a su vàcuu autocunfortu de sos preconcetos suos.
Cumprendes, caro Maurizio Costanzo Show, cale est su nùcleu de su problema de s'animalismu? Su nùcleu est chi s'animalismu si fundat subra sa discriminatzione ratzista. Sos animalistas s'artziant a difesa de sas ratzas "eletas" tra sas ispètzies bivas, segundu critèrios chi assimìgiant meda a su credu ratzista chi fiat de sos natzistas.
Una de sas discriminatziones: NO TOTU SAS ISPÈTZIES BIVAS MERÈSCHENT SU MATESSI RISPETU. Sos animalistas estremistas "elèghent" sas ispètzies bivas chi apartenent isceti a su mundu animale. Sos Vegetales andent a si fàghere frìghere, comente difatis sutzedit in sa cuchina chinesa. Isceti proite sos animales sunt prus sìmiles a nois de sos vegetales, andant salvaguardados a dispetu de sos segundos. A totu sos animalistas estremistas naro isceti una cosa: tra 50 o 100 annos subra sa terra no at a esistire ca carchi àrbore isperdu, no prus giunglas, no prus buscos. At a èssere imbetzes semper prus prenu de boes, visones, puddas e muntones. Isceti si mai bietarent, in totu su mundu, sa peddìtzia de visone, su visone, no prus alleadu, s'istinghiat in bàtoro e bàtoro-oto. Pensade a su genotzìdiu de sos àrbores, onni borta chi istratzades unu fògiu de paperi, onni borta chi betades deghinas de chilos de giornales pròpiu abbaidados. Ma deo l'isco chi mi illùdo. No bi ais a pensare, proite sezis animalistas.
Un'àtera discriminatzione: NO TOTU SOS ANIMALES ANDANT PRESERVADOS: Sos intzetos, pro esempru, si morerent totus no diat èssere pustis male. Peruna emotzione bochende una musca. Manna pena pro su gatu chi su piseddu de carrela li tirat sa coa. Sa discriminatzione ratzista est ispietada. Sos animales sunt "eletos" e merèschent de bìvere si pro esempru pro casu presentant su prus nùmeru de sos sighentes caràteres: Ogros mannos, conca manna a paragone de su corpus, fronte tunda, mòrbida pilùngia, ancas curtzas, nasu minore e a s'insusu, cavanas prenas, origras mannas, boghe arta.
Proite?
Proite custos caràteres, si bi pensades, sunt cussos pròpios de onni criadura umana. Nos praghent sos animales chi in issos istintivamente reconnoschimus sos caràteres tìpicos de sas criaduras minoreddas, chi in issos torramus a agatare totu cussos caràteres chi nos faghent praghere sas criaduras minoreddas.
E cales sunt sos animales chi tenent su prus nùmeru de custos caràteres? Su gatu, su cane, s'ursigheddu, su panda, ma fintzas su canàriu e medas pugioneddos. No su bermigone, no su terpente, no su pische. In prena analogia a sos critèrios natzistas, sos animalistas approbant o tòllerant sa morte de sos animales cunsiderados de ratza inferiore, e elèghent a ratza superiore e gasi digna de bìvere sos animales chi rispondent a tzertos rechisitos estèticos.
Calicunu obietat chi si cheret tutelare sos animales cun prus intelligèntzia, gasi prus in gradu de cumprèndere sa morte chi a issos si dat? Ipòcritas! Unu de sos prus intelligentes tra totu sos mammìferos est su tzòccula, e ite at fatu s'animalista chi pro sas paràulas mias s'indignat, contra sos umanos istèrminos de tzòcculas? Cale animalista at chircadu paris deretos pro tzòcculas e visones? Tra s'àteru su tzòccula presentat totu cussos caràteres estèticos chi nde diant dèpere fàghere unu cateddigheddu de totus. Si narat chi est mannu, ma est prus minore de unu gatu. Si narat chi est agressivu, ma est una fàula. Sos felinos sunt carnìvoros, agressivos e crudeles, mentras murigheddos e tzòcculas sunt onnìvoros e patzìficos. Tzertu podent mòssigare si calicunu chircat de los bochire, ma comente si podent biasimare? Su tzòccula tenet totu sos caràteres pro praghere, tant'est beru chi cartones animados e fumetos sunt prenos de eroes positivos a forma de murigheddos. Proite tando su tzòccula no praghet?
No praghet proite no faghet finas a fundu su rolu de sa "criadura de basare", proite no si sotomitit a su domìniu de s'Òmine. Totu sos animales chi no sunt de domo sunt animales chi no sunt capatzes de si sotomìtere a su domìniu de s'Òmine, e pro custu s'Òmine los istèrminat e istinghet. Su tzòccula est particularmente odiadu proite no si sotomitit e a su matessi tempus no si lassat isterminare e istìnghere.
Chie si est mai cummòvidu pro sa morte de una formìga? Sos formigàrgios sunt istruturas misteriosas e organizadìssimas, comente diant pòdere pàrrere sas tzitades nostras a unu gigantescu estraterrestre chi nos abbaidaret dae subra. Sos iscientziados sunt de acordu chi sas sotziedades de sas formìgas e de sas abes sunt organismos chi funtzionant a modu intelligente, ma sunt gasi diversos dae nois chi no bi cumprendimus nudda. E no assimìgiant a una criadura umana minoredda, e gasi no nos nde movet sa morte.
Caro Maurizio Costanzo Show, sa vida est una manifestatzione de sa matèria chi nos paret affascinantìssima, proite nde faghimus parte, e a su livellu prus artu, segundu cussas chi sunt sas connoschèntzias nostras de immoe. Ma totu sos valores chi assignamus sunt proietzione de sos archètipos nostros, de sos preconcetos nostros, de su pensare nostru pro categorias. E totu sos lìmites de sa cussèntzia chi tenimus de su chi esistit e de su chi bivet, sunt proportzionales a s'ispàtziu mentale chi tenimus. Sos valores assolutos sunt chimeras, e chie los professat imbòligat a sese e a sos àteros.
S'atzione de proietare sos valores umanos suos subra a su chi de su mundu umanu no est, tenet unu nòmine pretzisu: Antropomorfismu.
Sos animalistas sunt sos perfetos gherreris de s'antropomorfismu. No sunt sos sceti, pro machìstia. Oe amus faeddadu de issos. Chissai si si sunt arrennegados.

Roberto Quaglia