 |
|
Quest l'è stada l'estâ de Robert Sheckley. El grand scritor l'è vegnû in Italia, grazie a l'iniziativa e a l'impegn de Roberto Quaglia che l'ha invitâ, tegnû e portâ intorna in mà china per on mes intreg in Italia e in Europa. Chi l'ha avû l'ocasion de vedell l'è restâ entusiasta - vardee in sto nùmer i coment de Vittorio Curtoni in Memories of green
e de Roberto Genovesi in Interazioni - e emm decidû de proponev sta crònaca de l'esperienza, on poo particolar (la podeva minga vess d'oltra manera, vegnend scrivuda de Quaglia) e estremament afassinanta (come de sora).
Rivâ in Italia
Milan Linate, mèrcol 21 de lùj 1999, or 14 e 30.
Van e vegnen on sacch de aerei, ma vun domà l'è quell important. A l'aeropòrt semm andaa in trii: Max Morando,
Daniele Vecchi e el sotoscrit. A i or 15 e quaicòss l'ùnich aereo important de quell dì el dovaria mettch in di man l'ùnich Robert Sheckley
de l'univers che numm conossom. L'è difìcil credegh, anca se ona longa sequenza de eventi improbà bil l'ha faa deventà sta possibilitâ benedetament probà bil. Ann e ann de corispondenza via email, tentativ de prima faa fallì del Cas, e finalment ona mirabil geometria de coincidenz favorevoi. E ecco donca l'imprubà bil deventà inevità bil e numm lì a Linate a tremà de la nòstra mej emozion. El se posa l'aereo che spetom. Se preparom a l'incontro e on poo dopo vedom i passegér passà ss denanz. Chi de lor el sarà Sheckley? Savom minga ben che facia el gh'abbia. In di ricòrd, domà el ricòrd de quai fotografia vègia de decenni. Bastarà a reconossell? Vardom con atenzion tucc i vis che passen denanz. E inscì fasend deventom pian pian vìtima de quella stessa Deformazion Metafòrica che in on sò liber Sheckley l'ha inventâ. Comincom a alucinà Sheckley in ògni individuo minga compagnâ de ona certa etâ. Anzi finom per seguìn quaidun, cercand de fass notà , sperand che se trasformen in del Sheckley che lor evidentement hin minga. El passa el temp e ormai quasi tucc i passegér hin passaa invan del nòster setasc. La Deformazion Metafòrica la incalza, e anca on vècc giaponés per quai à tim el ne par podè vess el Nòster. Poeu i passegér finissen, e anca el temp de Daniele, che 'l gh'ha de tornà in ufìzi. Restom Max e mì, e l'ùnica ròba che podom fà l'è spetà l'aereo dòpo.
L'aereo important el se rivela vess quell di 18 e 30. E finalment, tut inscì d'on colp, Sheckley l'è con numm. El gh'ha adòss bermuda e savà t e el se porta adree domà ona grossa borsa, on sacchett, e ona giachetta eleganta che 'l ten in man. Per tut el viacc, in del mes che ven, la metarà minga adòss gnanca ona vòlta.
Dò or dòpo semm a Génova, indove Sheckley l'è òspit de Maurizio
Frizziero (Popi per i amis), in la soa bella cà de front a la spiagetta de Boccadasse, forsi in assolut el canton pussee sugestiv de Génova. Lì, denanz a ona tavola imbandida de persutt e melon, passom ona splèndida serada a discùt, sora tutt sul fatt che quell che ne sta capitand l'è pòch probà bil. Se rendom cunt sùbit, Popi e mì, che Sheckley chì el gh'è minga, né el podaria mai vessegh. Con numm chì gh'è domà Robert, e Robert l'è ver e l'esist in carna e òss e l'è chì con numm, intant che Sheckley l'esist in di nòster cervei come rapresentazion. Rapresentazion de la rapresentazion, el pignolarà dòpo Mario. Comunque on mit, on archètip, ona entitâ astratta che i nòster sens podaran mai conoss, tant che se l'emm imaginâ in del passâ. Per prà tica lo ciamarò istess Sheckley, in del proseguì de sto mè racont. Ma savii che in realtâ mì starò pensand a Robert, perchè l'è lù quell che hoo conossû.
 Giovedì 22 de lùj l'è on dì de aclimatazion. Fa tant cald, gh'è on jet lag de superà , decidom de minga stracà ss. Ròba che ne impedìss minga de godèss ona splèndida serada in del locà l de Enrico Reboscio, ristorator e estimator de Sheckley, che 'l ne ofriss ona larga carelada de tìpiche spesialitâ gastronòmiche lìgur.
Â
 |
 |
 |
| A la librerìa Fahrenheit 451 |
 |
Venerdì 23 de lùj semm a Piasenza. El ne ha invitâ a disnà Vittorio
Curtoni, ona persona deliziosa, oltra i sò mèrit in del camp de la fantascienza italiana. E el disnà , cusinâ de la soa miee Lucia, l'è decisament a l'altezza di circostanz. Dòpo mangiâ, Sheckley el se concede on riposin sul sofà . Pussee tard, Vittorio el dirà che l'avaria faa tacà ona targa sora el sofà con inciso:
Chì l'ha dormî Robert Sheckley. Ròba che ne portarà dòpo a l'idea, per on pròssim viacc, de preparà ona targa con sora scrivû
Chì adèss gh'è Robert Sheckley, de mett foeura in temp real indove che se ferma. In del dòpodisnà la realtâ la se intensifica. Rìven a cà de Curtoni in peregrinacc de mezza Italia estimator de Sheckley. Poeu andom a la librerìa Fahrenheit 451 indove el Nòster el ven intervistâ per ona television locà l. Donca se finiss tucc a mangià in d'ona òtima trattorìa. I Testimòni de Sheckley hin cressû anmò e adèss gh'è quaranta persònn a mangià con lù. Dòpo scena se torna in librerìa per ona presentazion pùblica de l'autor. A i ùndes de sira se rimettom su la strada de cà , vers Génova. L'è stada ona giornada bellìssima, descrivuda pussee in detalj e de on olter pont de vista de Vittorio Curtoni in sto stess nùmer de Delos. Sheckley l'è tant content. Anca mì. Anca Vittorio. Se quai scontent gh'è, evidentement el s'è tirâ de part discretament.
 Sà bet 24 de lùj e domènega 25 de lùj hin giornad relativament tranquil. Ma minga per quest men significativ. I Grand Ròbb hin minga per forza ròbb grand. Girom on poo Génova e i dintòrni con Alessandro Testa e olter amis, ma semm tucc tipi pussee interessaa a i ròbb che se disom che minga a i ròbb che fasom. A la domènega, a cà de Popi, col mar azzur che de la fenèstra el ne ricòrda con discrezion l'esistenza del mond, se vardom distratament anca el Gran Premi de automobilismo in television, consci che on sfond el val l'olter per i nòster discors.
Â
Lunedì 26 de lùj fasom on girett in riviera, a Camogli, e col batell ne scappa anca ona scapada a San Fruttuoso de Camogli. El temp l'è semper bell. E anca i nòster ciciarad. Ve podarò mostrà fotografii che ve convinzen che el temp l'è bell. Ma per quell che riguarda i discors, me devii cred su la parola. Semm semper content.
 Martedì 27 de lùj ne tòca i Cinque Terre. Sheckley el n'aveva sentî parlà ben, donca decidom de visità i. Andom in mà china fina a Manarola. A pè, fasend la famigerada Via de l'Amor sòta on sô che el sbroja, rivom a Riomaggiore. De chì on batell ne porta a Vernazza de indove on treno ne riporta a la nòstra mà china a Manarola. A dill basten ona mangiada de paròll, a fall ghe voeur on bell poo de temp e ona bella fadiga. Amant de l'esagerazion, su la strada del ritorno trovom temp e energii anca per ona visita a Portofino. Quand che la giornada la finiss, Sheckley l'è stracch mòrt. Ma i Cinque Terre l'han lassâ senza paròll, e minga domà per via de la strachezza.
Decidom che Mèrcol 28 de lùj el gh'ha de vess on dì de tut ripòs. El pioeuv, e con la piòva la temperadura la se sbassa, dandone tregua e favorend on ripòs mej. La giornada l'è comunque ravivada de ona visita de Natalino Bruzzone, che a cà de Popi el fa ona splèndida intervista per la pà gina culturà l del Secolo XIX.
Â
 |
 |
 |
| In Mondadori: de sinistra Lippi, Laura Serra, Sheckley, Festino, Alessandri, Quaglia |
 |
Giovedì 29 de lùj andom a Milan. Prima tappa: Segrate, Mondadori. El ne ricev on cordialìssim Giuseppe Lippi, curator de Urania, e con sorpresa descovrom che l'è minga sol: ritrovom Vittorio Curtoni, Laura Serra, Giuseppe Festino,
Piergiorgio Nicolazzini, Ferruccio Alessandri, tucc già presént a Piasenza, pussee Claudio Asciuti,
Domenico Gallo e vari olter. Disnom in de la mensa de Mondadori, dòpo de che Sheckley el ne ven sequestrâ per on gir de intervist e discussion de afari. Spetom pazientement a longh in d'ona cameretta senza nagott. Vun a vun se ne van tucc e mì me ritrovi a spetà pussee o men de per mì. Finalment i scompars ricompà ren e se pò andà in cittâ. Destinazion: la Librerìa del Giall, in via Peschiera 1. On òtim sit, tant che ne riporti anca l'indirizz. Olter fans confluìssen lì e l'è sùbit on bell ciciarament, bagnâ del spumant ofrî di gestor. Fa la soa comparsa anca Claudio
del Maso. Ed è subito sera, cioè ora di cena,
anzi: di pizza. Per l'occasione compare anche Luca Masali. Gran pizzada coletiva condida de quatter olter ciciarad. Semm tucc content, e chi el fudess minga el par. On para de or de mà china per tornà a Boccadasse e anca sta longa giornada la se sara.
 Venerdì 30 de lùj abandonom Génova e Boccadasse. Sheckley el me domanda: Tornaremm pù chì? Rispondi mì: Minga in sto viacc. Ricordarò a longh la tristezza imediada che l'ha ciapâ el sò vis. Al moment de salutall, Popi el lo varda, el ghigna e el ghe dis: L'è minga necessari che adèss disom quaicòss. Sheckley el fa segn de sì apena e el vegn via con mì. Popi e Robert s'eren già dit tant in di longh nòtt passad a discùt quand che olter avarìen dormî. Montom in mà china e partom per Lucca, indove quai ora dòpo rivom. El ne acòj Alessandro Fambrini, che 'l ne ven a toeu in biciclètta e 'l ne fa strada vers la soa cà , indove saremm òspit. L'è on dòpodisnà tranquill, quell che ne speta. Morom minga de la vòja de fà quell che i turisti fan quand che rìven in quai sit. Se se riposa on poo, se fa con còmod on girett in mà china intorna a i mur de la cittâ, se va a la stazion a toeu Stefano Carducci in rivâ de Treviso. E a la sira se va tucc a mangià in d'ona òtima trattorìa in colina.
Â
Sà bet 31 de lùj el comincia con on girett su i colin intorna, indove ne imbatom in d'on improbà bil quagliodromo, on sit comunque sinister che istintivament me ven de tegnìmm a la larga. Decidom de cambià aria e se spostom a Pisa, indove semm ciapaa in consegna de Francesco Ghetti che 'l ne fa de guida turìstica. A la sira, semm òspit a scena de lù, e la quantitâ e la qualitâ di piatt l'è tala de mettom decisament in cris (sora tutt el sotoscrit). In paròll pòver: mangiâ e bevû tròpp. Ma come se faseva a resìst? In d'on mòd o in de l'olter ritrovom la strada de cà e afrontom ona longa nòtt de sògn e digestion.
Â
Domènega 1 de agost l'è on dì pòch consilliâ per mettes in autostrada. Ma la lògica di partenz inteligent la ne juta. De quand che hin deventaa de moda i partenz inteligent, i dì tradizionalment pesg per mettes in marcia hin deventaa i mej, dato che nissun l'è inscì stupid de mettes in viacc pròpi in quei dì lì. Donca incontrom minga trafich su i autostrad e rivom a Treviso senza problema in del prim dòpodisnà . Alogiom a cà de Stefano Carducci. Se riposom quai ora, e in serada girom per la cittâ fermandom a scenà in d'on'oltra òtima trattorìa, indove i nòster nòbil propòsit de digiun diètich nà ufragen per l'enèsima vòlta.
Â
Lunedì 2 de agost andom a Venezia. Fa tant cald, gh'è tant sô e anmò pussee turisti. Sheckley el vedeva minga Venezia de ona vintina de ann. El sit el lo ispira e donca el se mett a scriv. Doviúnque, durant tut el nòster peregrinà , Sheckley l'abandonarà minga gnanca on à tim el sò tacuin e la soa afezionada penna Montblanc. Tucc i dì, tant vòlt al dì, l'emm vist e lo vedaremm tirà foeura tacuin e penna e comincià o continuà a scriv. Ma a Venezia l'è on moment special. Lo vedom scriv con dedizion pussee intensa del sòlit. Dòpo ona pizza mediòcra visitom la librerìa de Giampaolo
Cossato. A metâ dòpodisnà l'è ora de tornà a Treviso per on poo de siesta. Emm descovrî che a Sheckley i detalj de Venezia, come del rest de tucc i sit, ghe interessen minga pussee de tant. Quell che lù el cerca in di sit indove che 'l va l'è l'atmosfera che comuniquen. L'atmosfera l'è la componenta ineffà bil di sit, l'aspet pussee interessant de quell che te circonda. A la sira, ne ragiong Daniele Vecchi con la miee Debora, e tucc insema se scena benìssim a cà Carducci. Stefano el tira foeura on repertòri de disch de vinìl con mùsich che Sheckley el sentiva minga de decenni. E l'è sùbit nostalgia, o quaicòss de quella famiglia de emozion. La serada la se svilupa e la se conclud piasevolment.
Â
Praga
Martedì 3 de agost de prim matin rìven de Génova Mario Quaglia, Ada Cortese e Max Morando. L'è con lor che se mettom in strada e abandonom l'Italia, el mus de la mà china puntâ vers nord. Semm in cinch su la mia mà china, stemm strecc (sora tutt quei setaa adree, dato che Max de per lù el ten intorna a i 120 chili de lù stess), ma el portabagalj l'è grand e el motor el fa el sò dover. Sortom del Tarvisio e andom vers Salisburg, poeu girom a drizza vers Linz, dòpo de che ciapom la statà l vers nord e se tuffom in de la Repùblica Ceca. Rivom a Praga vers i noeuv de sira dòpo ona giornada de viacc, de sô e de paesagg gradevolìssim. El ne speta Yaroslav Olsa
Jr., gioven diplomà tich cech nonché vun di mà ssim espèrt de fantascienza in de la soa nazion. L'è lù che 'l ne ha invitaa a Praga, e l'è lù che 'l ne mett a disposizion on confortà bil apartament indove che numm ciapom aloggio. Gh'è anmò temp e energii per ona scenetta in de la trattorìa pussee visina. Sò minga i olter ma mì son distrutt. Hoo guidâ tut el dì e ona nòtt de sògn profond l'è decisament benvegnuda.
Â
 |
 |
 |
| Sheckley e Quaglia a on café de Praga |
 |
Mèrcol 4 de agost Cosa se fa el prim dì che se è a Praga? Se dà on'oggiada intorna. Se va in del budèll del centro stòrich a vedè i souvenir che venden in tucc i sit turìstich del mond, se cerca de intravedè on poo de Praga a travers la spessa coverta de turisti, e quest l'è infatti quell che fasom. Per quai ora. Chì e là se se sètta a bev on café o a mangiucià quaicòss. Semm pussee a nord e finalment la temperadura l'è acetà bil. E el temp l'è comunque bell. E nonostant i turisti Praga la gh'ha ona atmosfera ùnica. In del dòpodisnà spendom 20 mila lira de taxi per fà votcent metri per andà al Ministeri di Estèri indove Yaroslav Olsa el ne speta. Intapâ fina al còll in del sò elegant vestî de diplomà tich, Yaroslav el ne acòj in compagnia de ona soa afassinanta colèga de rara inteligenza, Jana
Pechova, che la restarà con numm per el rest de la giornada. El Ministeri di Estèri l'è in colina, e ona lenta passegiada vers val la sposa perfetament i esigenz turìstich con la nòstra legìtima pigrizia. Anca perché in fond a la colina se ritrovom in de l'esòtica cà de Yaroslav, piena de òper d'art africane nonché sora tutt de liber de fantascienza de tut el mond. Ma parli minga del mond che conossii voialter. Parli de liber de fantascienza birman, etìop, congolés, e chi pussee el ghe n'ha pussee el ghe ne metta. Ona chicca dòpo l'oltra. E numm bevom sù. L'è l'ora de l'aperitiv. Tra poch, el gotha de la fantascienza ceca el ne spetarà in vun di pussee esclusiv ristorantin del centro. E eccone poch dòpo infatti lì, in quell ambient rafinâ che de gh'hoo ahimè desmentegâ l'ubicazion, setaa a ona granda tavola iluminada domà de candel in atesa de ona scena a bas de cusina bòema. Oltra a Numm, Yaroslav e Jana gh'è Ondrej Neff, nòto scritor cech, Ivo Zelezny, editor de SF, Ivan Adamovic, curator de la rivista Ikarie e vari olter. El mangià l'è bon, ma col temp l'avaria desmentegâ, perché el contest l'è pussee interessant. Bevom anca on sacch de bon vin. A la fin de la scena se va tucc in d'ona famosa birerìa indove ògni tant el par che se fasess vedè el president Havel in persona. Passom a on pass del ghetto ebraich indove in quell istant hin adree a girà ona scena de on film ambientâ on poo de temp fa. Vedom on sacch de nazisti, intenti a rastrelà ebrei. Poch dòpo semm in birerìa, indove mì me proponi de bev nagott. La sarìa tròppa. El mè propòsit però el ten minga ona mangiada de segond. E giò bira, propi bona! Semm tucc content. Tant content. L'è on viacc pien de contentezz. L'è minga ròba de tucc i dì. L'è on pecâ che ògni vòlta che se sia content poeu a la fin se gh'ha de andà a dormì istess. E el dì dòpo bisogna ricomincià de cò.
 Giovedì 5 de agost Ricomincom de cò fasendos sùbit fregà ona telecà mera. L'è minga el mà ssim per restaurà la contentezza del dì prima. Ciondolom per el centro de Praga in atesa de l'apuntament successiv. In del dòpodisnà i fans ne speten in vun di principà l club de fantascienza. Lì l'acoglienza l'è tant calorosa, ma domà per Sheckley. Per quai ora nissun el s'incòrg che insema a Sheckley gh'è olter trii persònn, e nissun el ne degna de on salut. Soggetivament, preferivi i VIP de la sira prima. Dòpo on poo, numm italian comincom infatti a sentìss de tròpp. Cosa stemm a fà lì? Dòpo on poo salta foeura quaidun che conossi e la situazion la mejora on poo. Yaroslav el m'aveva avertî, mettendom in guardia sora la scarsa sociabilitâ di cech. De l'oltra part, bisogna provà per cred. L'ùnica emozion l'è osservà la trance mìstica de on simpà tich fan russ denanz a Sheckley. Hoo raro vist tanta emozion in di oeucc de on sconossû. E on poo de osmòsi emozionà l l'è la conseguenza lògica. De sto dòpodisnà ricordarò inscì in futur domà i oeucc de sto bagai. Anca perché già che gh'eri hoo filmâ tutta la scena. A la sira se scena con on grupp de fans.
Â
Ungherìa
Venerdì 6 de agost On the road again. Se part per Budapest, senza pressa, a metâ matina. El viacc el se fa pussee longh del dovû per cà usa de ona inùtil deviazion a travers l'Austria. Rivom a Budapest vers sira, e trovom sùbit de dormì. Vessend semper stâ mì a guidà , son considerevolment stracch. Quest el ne impedìss minga de andà a scenà su on batell sul Danubi, indove - ahi numm - ecedom. Colpa del mangià tròpp bon.
Â
Sà bet 7 de agost Dòpo colazion, on bell gir per Budapest, tant per fass ona idea. De dòpodisnà se rimettom in marcia, direzion sudest. Se godom i ùltim votanta chilòmeter de autostrada. Dòpo de che saran domà strad statà l. Fa caldìssim, ma l'aria condizionada la ne salva. Superom l'ùltima cittâ ungherés, Szeged, e finalment rivom a la frontiera con la Romania. L'è tut intasâ, e ghe voeur pussee de ona ora a passà . On'oltra ora la perdom virtualment per via del cambi de fus orari. L'è el tard dòpodisnà quand che finalment sfreciom a travers i desolad pianur de la campagna rumena in del nordovest del paes. Ghe voeur minga tant a rivà a Timisoara, la nòstra destinazion de incoeu. A l'hotel Continental trovom e aprezom i stanz che hin stad prenotad per numm. Sheckley l'è stracch e perpless. El dichiara che l'Italia l'era ona oltra ròba. Ma el se lamenta minga, né el rimpiange de vessegh. L'è già sira, e gh'è giust el temp de mangià quaicòss su la terazza-ristorant de l'albèrgh, intant che arent a numm balarin minga tròpp vestid fan spetà col per la ripresa in direta de ona tivù locà l. Denanz a on bon past e ona bona bira, nonché on bell poo de scatenad balarin on poo pussee in là , anca l'umor de Sheckley el se ripia in pressa. Durant i or e or passad in mà china in di ùltim dì l'ha scrivû parecc, e quest el basta a rendell sodisfâ. Stà setâ a scriv el osserva l'è quell che de semper ghe capita de fà , e in mà china con numm el pò anca ciciarà e osservà el paesagg che cambia.
Â
Romania
Domènega 8 de agost Fa tant cald a Timisoara. In de la hall de l'albèrgh incontrom quei che ne han invitaa in Romania. Jonathan
Cowie, scienziâ scozzés nonché individuo rafinâ e amis gradevolìssim, el ne dà el sò caloros benvegnû. L'è lù, pussee de olter, l'organizator de l'event a cui semm vegnû a toeu part. Ma hin in tanti a vess confluî al Continental a salutà ss. Gh'è
Jim Walker, come Jonathan vegnû de l'Inghiltèra. Gh'è i rumen Silviu Genescu, Antuza Genescu
e Dorin Davideanu. Dòpo i inevità bil convenevoi de circostanza, se opta per ona visita al locà l musé di cà de campagna, on parch in del qual hin stad ricostruî i tradizionà l cà de campagna rumen. L'è minga la fin del mond, ma l'è pur semper quaicòss de noeuv, e l'è comunque l'ocasion de fà ona passegiada. Gh'è on musé del gèner tant pussee grand e interessant a Bucarest, ma numm semm a Timisoara. Che comunque l'è in de l'insema on sit interessant e gradèvol. In del dòpodisnà gh'è la cerimonia de inaugurazion de la convention. Personalment aborrissi qualsiasi cerimonia de qualunque gèner, donca pretendarò minga de convinzev che l'è per mì fònt de gioia. Disom che me stufi men del sòlit. Probabilment, sto tipo de cerimonii hin on mal necessari. A la sira, tìpicament scenom a la rumena. L'è minga mal come cusina, ma l'è pòch varia e dòpo quai disnà se gh'ha già provâ tutt.
Â
 |
 |
 |
| Sheckley e Quaglia sponsorizzaa firmen autògraf |
 |
Lunedì 9 de agost vegnom condòtt a vedè on musé. Semm minga tipi de musé, né Sheckley né el sotoscrit, donca ben prest evadom, e se rifugiom de MacDonalds, on sit che nissun di dò el frequenta generalment. Ma chì fa on cald danâ, e MacDonalds el gh'ha l'aria condizionada. E poeu l'è minga obligatori mangià . Per quest esisten i bevand. De lì a poch la troupe de ona rete televisiva nazionà l la ne ven a intervistà . De dòpodisnà , on poo de tregua in albèrgh. L'hotel Continental l'è grand e acoglient, el conta ona desina de pian di quai ghe n'è vun interessant: el segond. Dì dòpo dì deventom numm tucc infatti sensìbil a quell che comincom a ciamà el Mistèri del Segond Pian: a ognun de numm, infatti, in del pròpi sù e giò con l'ascensor capita spess de ritrovà ss in compagnia de splèndid tosann che dì vestid l'è tròpp, i qual tucc invariabilment entren o sòrten de l'ascensor al segond pian. Dett grazios sparìssen poeu chissà indove con la stessa repentinitâ con cui compà ren. Esplorazion aprofondid al segond pian juten minga a ciarì el mistèri. E a numm resta domà i nòster ipòtesi.
Â
 |
 |
 |
| I giornai de Timisoara del dì dòpo |
 |
Martedì 10 de agost me son anmò minga ben desvegliâ che me ritrovi con Sheckley, Max, Mario, Ada, Jonathan e tucc i olter a la librerìa BIC-ALL per la presentazion de l'edizion rumena del liber de Sheckley
Scambio Mentale (Transfer Mental) e del mè Pane, burro e paradossina
(Pâine, unt si paradoxina), tucc dò editi de Nemira. Gh'è anca on sponsor de mezz, la bira Kaiser, e a Sheckley e mì ne tòca mettes majetta rossa col marchi de la bira, e sora tutt ne tòca bev on sacch de bira, l'ideà l apena desvegliaa. Gh'è anca el vice-sìndich de Timisoara, che 'l se produs in on longh discors in rumen. Quand che tòca a mì, mì parli per on poo a vanvera come ormai me capita de fà de on sacch de temp, ben sapiend che qualsiasi ròba che mì disi tant chiunque el se la desmentegarà in pressa, domà che sta vòlta me sbagli. In di dì seguént ritrovarò infatti con on cert raccapriccio i mè sconclusionaa argoment fedelment riportaa in parecc artìcol su tucc i giornai locà l, come se davvér i significassen quaicòss. Sheckley, pussee avedû, el sceglie ona linea pussee sobria. Gh'è relativament parecc pùblich, dato che in di dì precedent i giornai locà l han pompâ l'avveniment, ilustrand i artìcol anca con imà gin scaricad a mia insaputa di mè sit su Internet. El diretor marketing de la Nemira, Laurentiu
Teohar, l'ha evidentement lavorâ ben. Dòpo i discors on tradizionà l assedi per l'autògraf su i copii di liber el ne disturba minga per nagott, e infin anca sto bell moment el se destua. E i or genèriche riprenden a scorr in del cald tòrrid de Timisoara e numm tornom a rifugià ss quai minut de MacDonalds. A i cinch del dòpodisnà assistom a ona conferenza de Jonathan Cowie su l'eclissi che doman ghe sarà .
Â
Eclissi
 |
 |
 |
| Sheckley el varda l'eclissi |
 |
Mèrcol 11 de agost l'è el dì de l'eclissi totà l de sô. E el comincia malìssim. El ciel l'è intierament quatâ e el pioeuv. Poeu el smett, ma el ciel el mejora minga. Finalment fa frecc. Sheckley el dis che on poo de fresch ghe l'è pussee gradî de l'eclissi. Comunque decidi istess de minga restà gh mal. Sarà comunque interessant vedè el dì deventà nòtt. Intant l'eclissi parzià l la comincia, inscì almen dis la nòstra tabelina. Numm podom vedè nagott, a part i ròbb normai. Sennonché i nìvol pian pian se sotìlien, e improvisament quaidun el intravèd ona parvenza de sô trapelà del ciel dispetos. L'è sùbit ona gran corsa a toeu i oggialitt de eclissi. El ciel el se derva anmò on poo e ògni tant el sô el se fa vedè in pien per quai minut. E inscì s'emm faa la nòstra eclissi parzià l, se disom. Se avvisinom al moment de la totalitâ, e el ciel el se derva semper de pussee. Forsi gh'emm fortuna. L'incògnita meteorològica la rend el tut probabilment tant pussee emozionant rispet a come el sarìa stâ in condizion climà tiche ideà l. Semm in del nòster albèrgh e andom su la terazza. De lì se domina tutta la cittâ. Ògni tant ven giò ona breve ramada de acqua, tant per gradì. Sul tecc, ona tivù locà l la intervista Sheckley e mì in direta e con la scusa de l'eclissi publicizom i nòster liber. Manca ormai ona mangiada de minut al moment fatà l, e el ciel l'è tornâ promettent. Ona corsa giò in camera per seguì in television el procedè de l'eclissi totà l a travers l'Europa. Tivù via satèlit, programm brità nnich, frances e todesch, i quai in sequenza documenten e commenten l'eclissi totà l che riva e che va. Inaspetadament, l'è emozionant, nonostant i cretinad che i vari telecronist rièssen minga a evità de dì. Quand che l'eclissi totà l la abandona anca l'Austria, l'è el moment de precipità ss de noeuv sul tecc. Gh'è lòta per l'ascensor, ma semm numm a vinc. El sô l'è anmò visìbil, a travers on sotìl strat de nìvol che velocement se moeuv, ma ghe n'è domà ona minùscola falc. I nìvol fan de filtro e se pò adiritura vardà a oeucc nud senza problema. A l'orizzont, intant, el ciel el s'è faa nerìssim a ovest. L'è l'eclissi totà l che avanza. Poeu ona bruta nìvola la finiss indove la dovaria minga e el sô el sparìss, intierament eclissâ de la nìvola on à tim prima che de la luna. E poeu l'è tut d'on colp tut scur, e el resta inscì per on poo. Vedom la sgradida nìvola movess, ma minga velòce abastanza. La cittâ l'è in del scur, el ciel sora de numm l'è scur, ma l'orizzont l'è luminosìssim a 360 gradi. On panorama mai vist. Poeu la linea de la luce la se avvisina, inscì come prima l'era vegnû el scur. Vardi in alt e la nìvola la s'è quasi andada senti on boat de vos vegnì de ona oltra zòna de la cittâ. Là la nìvola la s'è già andada e se s'è per on à tim vist l'eclissi totà l. Vardi in bass: anmò scur. Rivardi in alt: e improvisament me colpìss on accecant ragg de sô e per on à tim intravedi on tòcch de diamond ring, l'imà gin che segna la fin de l'eclissi totà l. Vardi in bass e la cittâ l'è iluminada. Emm perdû l'eclissi totà l per dò o trii segond o, se preferì, per dò o trisent metri. Ma probabilment gh'avarìom minga avû tucc i emozion che gh'emm avû se i ròbb fudessen andaa come gh'avarìom vorsû che andassen. De quell moment in poeu, comunque, el sô befard l'ha pù cessâ de splend.
 Giovedì 12 de agost l'è el nòster ùltim dì a Timisoara. In del dòpodisnà Sheckley, Tony Chester e mì semm impegnaa a ciciarà in d'ona tavola rotonda. A la sira, scena de gala in on ristorant riservâ quasi tut per numm. El par on bell sit, se acomodom e per on poo tut va ben. Ma tra la prima portada e la segonda passen dò or de atesa, sincerament tròpp per minga innervosìss. Dòpo scena gh'è i rituà i convenevoi che acompà gnen i pòstum de tucc i scen de gala, e Sheckley astutament el se ritira in albèrgh. Lo seguiremm dòpo minga tant anca numm. Doman sarà ona giornada dura.
Â
 |
 |
 |
| Ògni istant l'è bon per butà giò di apont |
 |
Venerdì 13 de agost l'è ona giornada dura. A i vòt e mezz de matina emm caricâ tut e tucc in mà china e se part, vers el sudest del paes. Gh'è minga quasi autostrad in Romania, e i strad statà l, pur recentement riasfaltad, hin minga on scherz, spesialment se se gh'ha de viagià per setcent chilòmeter de fila. Anca perché atraversand el paes se è su la stessa ròta de tut el trafich comercià l de la nazion e minga domà : ròba che voeur dì colonn de TIR rumen, bulgar, turch, ma anca italian e todesch. El tut condî de trebiatris che de quand in quand sà lten foeura de dree a ona curva ocupand ona corsia e mezz, milia de carett de contadin tiraa de cavai, carovan de zìngar che se spòsten anca lor coi sò carett e cavai, gregg de pegor che ògni tant tà jen la strada con indiferenza, vacch de per lor e minga de per lor e can randagg suicid. A intervai regolà r, infatti, i bord di strad de la Romania hin costelaa de cadà ver de can che han atraversâ la strada in del moment sbagliâ. Gh'è milion de can randagg, in Romania, che aumenten incessantement, e de quell che m'è stâ spiegâ la comunitâ europea la ha intimâ i rumen de minga coppà i per minga violà i sò dirit animalesch, o quaicòss del gèner. Sò minga se l'è ver ma sarìa tìpich, e intant i can randagg aumenten, fórmen veri e pròpi branch che ògni tant second quaidun se mà ngen anca quai fioeu. E intant mì guidi. Ghe n'hoo per tutta la giornada. Diversament de la guida in autostrada, chì te pò minga distraess on à tim. Guai a levà i oeucc de la strada! Ann fa, quand che son vegnû de sti part insema a Silvio Sosio e Luigi Pachì, per cercà de lenì el sò shock per i strad rumen (a l'epoca hin staa assée men asfaltad che adèss) ghe hoo dit che i strad in Romania hin ona metà fora de la vita: te sé mai quell che vegnarà tra on à tim, e quand men te lo speti te imbatti in quai imprevist. Entrom in di Carpazi e afrontom l'atraversament de la Transilvania in on clima lùgubre e afassinant. El temp l'è brutt, i nìvol hin bass e comincia a pioeuv a dirot. Se ralegrom per l'atmosfera còngrua, ma l'alegrìa la dura poch. La strada la costeggia on fiumm e a la nòstra drizza gh'è domà paret rocciós. De i qual, in virtù de la piòva, l'è minga domà acqua quella che ven giò. Semper pussee spess se imbatom in d'ona frana che ostruìss part de la nòstra caregiada. L'è incoragiant. Fina che la strada l'è minga tut d'on colp bloccada de ona frana in atto pròpi in quell mentr denanz a numm. I mà chin hin tutt lì ferme a spetà . La strada l'è anmò minga del tut bloccada, ma pietron e pietrin ròtolen a travers la strada rendend el trà nsit pòch atraent. Ògni tant, quai mà china la tenta l'azzard e la passa, cercand de dribblà i mass già su la strada e quei, pussee pericolós, in rivâ. Me porti su la corsia de sorpass e me avvisini. Me fermi. Provom a passà o spetom anmò? Tra poch podaria vess tròpp tard, la strada podaria ostruìss del tut. In quell moment on gròss pietron el sfreccia velocìssim a travers la strada denanz a numm. L'è ona roulette russa. Per fortuna, la frana in atto l'è adèss perfetament visìbil in tut el sò sviluppo. Sta vegnend giò de tutt per el scoscés pendio a la nòstra drizza, ma se ved ben, e per lo pussee hin pietrin piscinin. Ròba che voeur dì che con on poo de acortezza se pò passà senza tròpp risch, in sintonia coi temp de la frana inscì de evità i rari pietron. Prem el pedà l su l'aceleratòr impizzand el turbo del motor e de l'adrenalina. Intant che passi a travers la frana ona roeuda la fa schizzà ona preja contra el telar inferior de la mà china e el fòrt rumor de l'impatt el ne ralegra minga. On à tim dòpo son sfrecciand a velocitâ inaudida tra i mà chin che de l'oltra part de la frana sòsten in atesa, e quaidun providenzialment me lo fa notà . Quand che el turbo de l'adrenalina el se mett in mòto, gh'è el cas che vun el se desmentega de destuall. Minga senza fadiga lo destui e ralenti. Me senti on poo in colpa con Sheckley per avell portâ fin chì e alora ghe disi: Almen l'è minga on viacc nojos. Sheckley el rispond con aria convinta: No, l'è minga nojos. Tra tucc el par el men preocupâ. El se rimett sùbit a scriv. Sbirci sul sò tacuin e leggi We stopped at one point and watched a flow
of small pubbles trickle out of a hole in the mountainside and onto the
road. It was like the Earth was bleeding. Per lù i avveniment hin sora tutt el spunt per avè quaicòss de scriv. I Carpazi hin lì lì per finì. El continua a diluvià . Sheckley el continua a scriv. Ghe robi ona oltra mangiada de fras: The flooding grew worse as we continued.
A deserted car park had become a lake, empty except for one white plasticchair
floating in it. Occasionally we passed a peasant, standing at the side
of the road, huddled under a plastic raincoat, waiting for God knows what.
But for the most part we encountered no one. Quand che credom de avè superâ el pesg, se imbatom in d'on ingorgh. Gh'è on avvallament, su la strada, che s'è impienî de acqua. I camion trà nsiten, ma ona mà china che prova a fà istess la se inabissa e la resta lì. De chì se passa minga. Per fortuna gh'è ona strada alternativa, ma gh'emm de tornà indree quai chilòmeter. Foo invarsion e ripercorrend in sens contrari la strada apena fada, me imbati ben prest in d'on gròss pietron in mezz a la strada. Poch prima el gh'era minga. L'è vegnû giò poch dòpo al nòster prim passacc de lì e poch prima del nòster segond. Semm fortunaa o comunque semm minga sfortunaa. Mezz'ora dòpo emm superâ ilès i Carpazi e l'è de noeuv pianura, ròba che davvér ne dispias minga anca se l'atmosfera l'è minga interessant istess. Rivom a Bucarest vers i vòt de sira, ma l'è minga questa la nòstra destinazion de incoeu. Valutom però se fermà ss o no, donca a l'unanimitâ se decid de continuà . Cà len i tenebre, e domà alora me ricòrdi perché hoo mai vorsû viagià a travers la Romania de nòtt. I olter lo descòvren per la prima vòlta. In del scur, i luci abbaglianti de la colonna de TIR su la corsia oposta te accèchen, ròba che l'è minga pròpi el mà ssim in Romania, indove i strad riserven sorpres su sorpres, indove i carett tiraa di cavai gh'han minga luci de dree e indove i ocasionà i pedon cà minen quasi in mezz a la strada confidand forsi che i mà chin i evìten, o pussee probabilment ponendos minga per nagott el problema. L'è la part men divertenta del viacc. Rivom a Cernavoda tra i des e i ùndes de sira. Lì gh'è ona centrà l nucleà r, ma podom minga lamentà ss tròpp. L'emm costruida numm italian (o mej, numm genovés) insema a i canadés. Vegnom faa aloggià in di ampi e lussuós apartament on temp edificaa per el personà l ocidentà l de la centrà l. Semm stracch, ma anca abastanza content. Per quìndes or semm restaa in caregiada, incessantement superand mà chin, TIR e carett stand atent a minga schiantà ss frontalment contra i TIR che su la corsia de sorpass te ritrovet ògni moment denanz, e semm sopravvivû.
Â
 |
 |
 |
| Su la barca per Atlatikron |
 |
Sà bet 14 de agost l'è ona giornada nivolosa. A trentacinch chilòmeter de Cernavoda gh'è ona isoletta sul Danubi ciamada Atlantykron, visin al paesett de Capidava. L'è lì che numm andom. On sit selvà degh e foeura del mond consuèt indove ògni ann i rumen organizzen ona setimana de manifestazion atinenti a la fantascienza. On piscinin batell ne traghetta là giò. Almen, cerchi de incoragià Sheckley, chì nissun te portarà a fà on gir turìstich. Sheckley el rispond: Questa l'è ona bona notizia. Semm però in error. Apena sbarcaa su l'isoletta, Sorin
Repanovici, l'organizator de la manifestazion, el ne acòj e el ne condùs a fà on gir turìstich per l'isoletta, mostrandom i tend e i sò ocupant. Poeu se bev e se mangia quaicòss sul pont del batell ormeggiâ a l'ìsola, donca segue on incontro-dibattit coi presént de l'ìsola. In del dòpodisnà , Sheckley el preferìss tornà in del sò apartamentin a Cernavoda perché el voeur scriv on racont e per quest ghe serve solitùdin. A la sira l'avrà già ultimâ e de quest el sarà tant content.
 Domènega 15 de agost fasom ritorno a Bucarest. L'è el prim pass in direzion de cà . A Bucarest gh'emm a disposizion on para de apartament in di quai aloggià . Andom a disnà de Sydney, on pub australian tant in indove se mangia anca ròba messicana. E l'è pròpi lì, setâ de Sydney denanz a on bon piatt esòtich, che Sheckley el aferma che la Romania ghe comincia a piasè, e che 'l podaria imaginà ss de vìv lì. In del dòpodisnà , Sheckley el voeur continuà a scriv. Ghe lassi a disposizion el mè laptop e numm olter andom a fà dò gir. A la sira l'avrà scrivû on olter racont.
Â
 |
 |
 |
| A la TV rumena intervistaa del ministro |
 |
Lunedì 16 de agost l'è ona giornada tant intensa, cominciada con on bell teremot. El sisma che l'ha distrutt la Turchia el s'è faa sentì anca chì. Max e Ada, i ùnich de numm svegli a quell'ora, testimònien che tut l'ha ballâ per on bell poo, intant che i lampadari ciondolà ven decisament de chì e de là . Mì dormivi e me son minga incòrt de nagott. In matinada semm invitaa a la television rumena de Alexandru
Mironov, ex ministro del spòrt e de la gioventù nonché espèrt de fantascienza e condutor de ona trasmission televisiva de fantascienza su la prima rete nazionà l, el qual el realizza ona òtima trasmission imperniada su de numm. Sheckley l'è tant content, e mì son minga de men. L'è stada ona bella trasmission, con domand e discors inteligent e foeura de ògni consueta banalitâ. A disnà se rifugiom anmò de Sydney. E in del dòpodisnà gh'è in ball ona segonda partecipazion a ona trasmission televisiva. Sta vòlta semm òspit in del salott de
Mihaela Muraru Mandrea. De sira semm invece invitaa a scena de Florin Munteanu, brillantìssim scienziâ rumen e mè grandìssim amis. L'è ona gran bella serada, qualsiasi descrizion de la qual la sarìa limitativa. Sheckley el n'è entusiasta. What a fantastico man! el comentarà dòpo, ripensand a Florin.
Â
Martedì 17 de agost andom de Nemira, la nòstra casa editrice. Semm ben acolt de Valentin Nicolau, l'editor, e Vlad Popescu, el sò vice. Nagott discors de circostanza. Invece, on bell poo de temp insema a ciciarà al de foeura di sòlit rituà i. Gh'è anca el temp per on salt in de la redazion de Anticipatia, la pussee longeva rivista de SF rumena. Poeu el sòlit spuntin de Sydney. In del dòpodisnà , Sheckley el se ritira de noeuv a scriv. Se va tucc a dormì prest. Doman sarà ona giornada dura.
Â
Ritorno
Mèrcol 18 de agost se riparte per l'Italia. A i cinch e mezza de matina. Svegliarin a i quatter e mezza. L'è el sistema mej per risparmià ss quai ora de trafich intens e abrevià la durada del viacc. Se viagia infatti veloci e senza tròpp problema. Partend inscì prest, anticipom i gròss fluss de trafich e in del prim dòpodisnà semm già a la frontiera de Arad. A metâ dòpodisnà rivom a Budapest, indove intendom sostà . Trovâ in pressa on aloggio per Sheckley, ghe mettom quai ora a sistemà anca numm olter. Budapest l'è pien fiss, ma a la fin trovom quaicòss. L'è el moment del viacc in cui mì son pussee stracch. Hoo semper e domà guidâ mì de per mì, e la fadiga la s'è andada acumuland. Dì che son distrutt l'è on diminutiv. Tornom a scenà sul batell indove s'era mangiâ a l'andada, e che gh'avevom inscì tant gradî. L'è passâ on mes de quand che Sheckley l'è con numm, e adèss lù el mangia in media el dòpi rispet a quand l'era rivâ. Sta sira el mangia pussee del quà drupel. El dirà poch dòpo: Ricordarò sta scena a longh. Anca numm.
 Giovedì 19 de agost l'è el dì del rientro in Italia. Atraversom l'Austria, indove in autostrada ne sòrt anca ona bella multa per ecess de velocitâ, e vers sira rivom a l'aeropòrt de Venezia, indove improvisament se trova pù el biliett de ritorno de Sheckley. L'è ona oretta de suspense, poeu el biliett el salta foeura. Trovom ona visina locanda e risolvom inscì anca el problema de sta ùltima nòtt. Per festegià el rientro in Italia se pappom on para de òtime pizz a testa.
 Venerdì 20 de agost Sheckley el ciapa l'aereo che a travers Londra e Seattle lo riportarà a Portland, Oregon, indove la miee Gail lo speta. Su la strada del ritorno a Génova gh'è per on poo silenzi in mà china. E l'è Max che a on cert pont el dis: El gh'è pù. Ribatt Mario: El gh'è mai staa. Tòca a mì: El gh'è staa, el gh'è staa, l'era minga ona alucinazion. E se la l'era se tratta comunque de ona alucinazion mej de i oltre.
In realtâ forsi hoo minga dit pròpi inscì. Ma a chi ghe importa i detalj, adèss che Sheckley el gh'è pù in sta storia?
 Foeura del temp gh'è anmò el temp per ona considerazion finà l: quell che avii legiû fin adèss l'è la mera cronologia de quell che l'è avvegnû. Nagott de davvér significativ l'è racchius in quell che chì l'è scrivû. Quell che davvér importa el pò minga vegnì racontâ inscì. Probabilment, el pò minga vegnì racontâ per nagott. El pò vegnì domà ricordâ, de chi che l'ha vivû. E forsi, gnanca quest l'è ver. Quell che davvér importa el pò domà vess vivû intant che se lo viv. Tut el rest hin domà dià fane rapresentazion. Opur, se preferì, rapresentazion de rapresentazion. Cioè quaicòss che con la realtâ la finiss per avè ben poch a che fà . Acontentemess e acontentev. L'important l'è equivocà el men possìbil.
 On pussee complet album fotogrà fich del viacc l'è disponìbil cliccand chì. (http://www.fantascienza.com/quaglia/sheckley/1999/)
Â
|