‹ Ìndice du situ · Casa du museu · 🌐 Lingua / Language

SATIRA
CHI ROBA È?



Satira S.r.l.
C'è u truccu. E c'è l'ingannu.

Eh sì! C'è stata n'època quannu aju cridutu intra a satira. C'è chine cride a Babbu Natale, c'è chine cride intra na divinità o intra na parte politica, chine cride intra a giustizia o intra nu cantautore. Iu cridìa intra a satira. U sacciu, l'ammettu, era 'ngenuu, ma chine un lu è statu armenu ppe nu pocu?

A satira 'n se stessa è cosa bona, cumu tanti idee e ideologie astratte. Ma u munnu de l'Umorismu Reale è spissu u cuntrariu de chiru chi pare, cumu nu bellu juornu, senza scampu, l'appi de scuprire.


U principiu era u Male...
...e vu dimostru.
Il Male

'N principiu c'era u Male, a l'opposto de chiru chi dice a Bibbia. Il Male è statu nu settimanale satiricu pubblicatu intra l'anni settanta du seculu passatu. È statu l'unicu periodicu satiricu italianu capace veramente de dissacrare e sfuttere costumi e scostumati de l'època sua. Chistu è nu datu storicu oggettivu. A prova? Ppe putìre esistere, Il Male tenìa u direttore responsabile sue sempre residente 'n galera. E a ogni uscita du settimanale a pena sua s'allungava. Sulu accussì Il Male putìa esercitare a libertà sua de opinione e de stampa. Na cosa è sicura: certi de chisti signuri tenìanu i palle.

Dece anni doppu...
...u nente.

Pue Il Male finìu i pubblicazioni. Anni doppu, mi truvai a leggere nu tabloid verdicellu chi certi si ricordanu: Cuore. All'inizio supplementu de l'Unità, addivintàu prestu na testata indipendente. Armenu 'n apparenza. Ppe nu pocu m'addivertìu, puru si se vidìa chi tenìa pocu assai du spiritu dissacrante de Il Male. Pue succidìu quarchi cosa chi mi fice turnare 'n sensi ppe sempre.

Nascita e morte de Crepacuore
Periodicu effimeru de satira istantanea
GALEOTTA FU A GITA

Currìa l'annu 1991 e eramu a Lugliu. Avìa lettu supra u settimanale Cuore chi na sedicente "Festa da Satira" s'avissa fatta de llà a pocu intra na cittadina de l'Emilia, organizzata propriu de Cuore. A chiru tiempu un avìa ancora persu tutta a fide mia intra a satira, allura pensai nu pocu senza giudiziu - e assai misticamente - chi l'avvenimentu putìa essere de interesse mie.

Accussì, nu certu pomeriggiu de lugliu '91 fici nu sartu a casa de l'amicu mie Gigi Picetti e ci prupunìa de fare nu sartu a festa da satira. 'Ncantatu puru illu de chista idea astratta, si unìu a mia, partìmmu subitu de Genova e pochi ure doppu arrivammu de sira a Montecchio, a cittadina de l'Emilia aduve si facìa a festa.

Ccu orrure immediatu scuprimmu subitu chi a festa da satira, tantu decantata, 'n sintesi un era atru chi nu Festival dell'Unità banalissimu. 'N chiri stessi jorni c'era nu festival de l'unità puru a Genova, e ni sentìamu allura nu pocu fessi ppe avìre fattu tre ure de machina ppe jire a na fera tale e quale a chira chi tenìamu sutta casa.

Angosciati, circammu a destra e a manca nu pocu de satira o quarchi cosa du genere, ma tuttu chiru chi truvammu fu sulu na specie de anfiteatru chinu chinu aduve migliaia de persune, cumu pecure, sentìanu na specie de talkshow chi si cunsumava supra u parcu. 'Nsomma, era cumu guardare u Maurizio Costanzo Show sulu chi l'ospiti eranu i vari Michele Serra, Paolo Hendel, Fabio Fazio e cumpagnia bella chi ciciuliavanu tra de iddi senza sapìre bonu chi dicere, cumu de solitu succede 'n qualunque talk show.

Puru si un capìamu bonu pecchì eramu juti llà, Gigi Picetti e iu de na cosa eramu però sicuri: un ni nni futtìa nente de sentire gente chi parlava tra de iddi ppe si dicere cose menu interessanti de chire chi nue putìamu ni dicere tra de nue. E a massa de pecure 'n muta adorazione supra i spalti de l'anfiteatru era, ccu a muta passività sua, ancora cchiù schifusa da gente presuntuosa supra u parcu. Si capiti pecchì, bonu, sinnò amen.

Troppu tardu ppe turnare a Genova, appimu de affucare intra a birra a delusione de essere llà e doppu essere trasuti a sparlare nu pocu intra nu videobox alla fine ni jìmmu a dormire intra a tenda chi n'avìamu purtatu.

SENZACUORE

A matina doppu, na perlustrazione rapida da "festa" ni mise davanti a na scelta drammatica: n'annojare a morte tuttu u juornu o turnare a Genova ccu i pive intru u saccu. Na specie de scelta du diavulu. A "festa" era nu murtoriu ca un si pò descrivere (anzi un c'è propriu nente de descrivere), ma turnare subitu a Genova un n'entusiasmava. Decidimmu allura de rimannare de quarchi ura u ritornu, ccu l'intenzione de fare quarchi cosa chi n'addivertissa armenu nu pocu intra i pochi ure chi avìamu ancora de passare a Montecchio.

Avìamu notatu chi a zona, canusciuta ppe essere china de zanzare, ne era 'nveci de straordinariu senza. Quarcunu ni spiegàu chi chiru annu c'era stata na bona disinfestazione. Pigliammu l'elementu a spuntu e decidimmu de fare a cosa cchiù improbabile chi quarcunu putissa mai fare: improvvisammu na raccolta de firme contra u sterminiu bruttu de i zanzare. Pecchì u ficimu? Beh, chi atru putìamu mai fare?

SENZACUORE

Nascìu accussì SENZACUORE.
Senzacuore era nu cartellu de cartune (nu metru e mienzu ppe nu metru), supra cui Gigi Picetti e iu avìamu improvvisatu i prime fesserìe chi n'eranu venute 'n menta. 'N modu chi un mi ricordu, riuscimmu pue a stampare e fotocopiare nu bellu numeru de moduli finti ppe a raccolta de i firme. Armati de tuttu chistu, giràmmu allura ppe a presunta "festa da satira" sbraitannu cumu si veramente ni nni futtissa quarchi cosa da sorte de i zanzare. Incredibile a dicere, ni pigliàru tutti ppe seriu. Mustrannu apertamente l'odiu de iddi ppe i zanzare, a gente un vulìa firmare. A chira cosiddetta festa da satira, nuddu era capace de canuscere ppe chiru chi era na trovata satirica cretina cumu a nostra.

Intantu era già menzijuornu, e ni capitàu de n'imbattere intra na tavulata ccu tutti i VIP da festa. I vari Michele Serra, Fabio Fazio, ecc. Ppe u stupure nostru, puru chisti un dièttaru signu de capire chi stava succidennu precisamente davanti a iddi. Mi ricordu Fabio Fazio chi dicìa "È inutile. Tantu un serve a nente." Un aju mai capitu a chi cosa si riferìa.

Doppu nu pocu n'avìamu abbastanza. Stare llà un tenìa nullu sensu. Smuntammu a tenda, nchianammu 'n machina e ni nni turnammu a Genova.

CREPACUORE

Però, eramu indignati. Puru si avìamu sempre saputu chi Cuore un tenìa nente a chi spartire ccu Il Male, cridìamu chi nu pocu de intelligenza girava puru llà. Doppu tuttu, pò esistere satira senza intelligenza? No, un pò. Ma u puntu un è chistu. L'essenza du prubblema era 'n effetti n'atra, e a dumanna giusta de si fare avìa de essere:
"È Cuore nu giurnale veramente satiricu?"

CREPACUORE CREPACUORE - retro di copertina

Decidimmu allura de spennere nu paru de pomeriggi ppe dare vita a Crepacuore. Nuddu avìa mai fattu a satira da satira, e a chir'època e 'n chiri jorni a nue ni parse a cosa cchiù giusta de fare. O, si un atru, a menu nujusa.

Era u 1991, e de pocu i stampanti laser eranu addivintate economicamente accessibili a tutti. Gigi Picetti e iu ni mintimmu de bona lena e doppu dui pomeriggi niscimmu ccu nu fogliu A3 stampatu davanti e arretu ccu chira chi era a risposta nostra a delusione Cuore. U fotocopiammu 'n centinara de copie.

Quarchi juornu doppu turnai a cosiddetta "festa da satira" de Cuore e tappezzai dappertuttu ccu Crepacuore. Incredibile, ma veru, l'organizzaturi (sedicenti alfieri da satira) s'offendìru nu pocu assai. Unu de iddi specialmente si mustràu offisu assai ppe u fattu chi avìamu paragunatu Cuore a trasmissione de varietà televisiva chi allura era de moda Creme Caramel (na porcherìa ccu Pippo Franco, si un mi sbagliu). 'Ngucciutu, iu ci rispunnìa 'ngenuamente chi avìamu fattu satira. Illu un parse capire de chi cosa stava parlannu. Era troppu.


Tempi Supplementari
Da serie: de na cosa nasce n'atra

N'atra vota a Genova, m'aspettava armenu chi intra i numeri appressu du settimanale Cuore, intra i spazi larghi dedicati a celebrazione da "festa da satira" de iddi cumparissa quarchi menzione de i happening chi avìa fattu llà ccu Gigi Picetti. Era giuvane e 'ngenuu, e ancora un mi putìa cunvincere chi i sedicenti prufessionisti da satira un tenissaru propriu sensu de l'umorismu, armenu ppe l'autoironia. Però, ormai i fatti parlavanu chiaru, e a stizza mia ppe m'essere fattu 'ngannare de i travestimenti de iddi muntava senza si fermare. 'N parole povere, era sempre cchiù 'ncazzatu.

Tempi Supplementari

Ragione ppe cui mi misi 'n cuntattu ccu Vincenzo Sparagna, già funnature de Il Male, Frigidaire, e atre iniziative pregevuli supra u filu da pazzìa. Ni capimmu subitu. Illu stava ppe stampare nu periodicu novu, Tempi Supplementari, e decidimmu de ci mettere intra nu supplementu satiricu chiamatu Crepacuore, propriu cumu na vota l'Unità avìa avutu n'insertu chiamatu Cuore.
E accussì, a i primi de Novembre 1991, u primu numeru de Tempi Supplementari trasìu intra l'edicole. E u supplementu satiricu sue si chiamava Crepacuore.

CREPACUORE pagina 1 CREPACUORE pagina 2
CREPACUORE pagina 3 CREPACUORE pagina 4

Chire chi viditi ccà supra su' i quattru pàgine du primu numeru de Crepacuore. L'impostazione e i testi su' tutti mei e de Picetti, certi vignette puru, mentre atre su' de Scozzari e Giuliano. Ppe certi disegni n'aiutàu puru Laura Bagliani.

CREPACUORE numero 2

Eccu a prima facciata du secunnu numeru de Crepacuore. Ccu a vignetta brutta de Occhetto au centru da pàgina però un c'entramu nente. L'hannu misa senza chi nue u sapìamu.

Ccà sutta, 'nveci, na vignetta nostra ccu cui c'entramu.

Ccà de latu, DONALD FUCK, na creazione nostra chi però un appe mai u sviluppu chi avissa meritatu. Fatta 'nzèmmula a n'amicu disegnature, un appe pue seguitu pecchì Crepacuore si fermàu doppu u secunnu numeru.

Pecchì un cuntinuammu? Un mi ricordu cchiù. Forse pecchì un ci si guadagnava sordi. E quarchi atra ragione cchiù picciula.

Donald Fuck

Si vi piacianu i immàgini de chista pàgina i putiti cliccare, ingrandire e sarvare supra u computer vostru. I putiti puru stampare e appizzare intra a stanzicedda vostra, si vi fa piacire. 'Nsomma, faciti chiru chi vi pare. Raccumandazione sula: si i usati supra u situ vostru, MITTITI PPE PIACIRE NU LINK AU SITU MIE. Si vuliti mettere nu link puru senza immàgini, siti benvenuti u stessu.

Tuttu chistu un vi basta? Allura siti pronti ppe affruntare na campagna elettorale surrealista mia.

COPERTINA | ÌNDICE | BIOGRAFIA | I SCRITTI MEI | FANTASCIENZA | IMMÀGINI | | RASSEGNA STAMPA | BOOKSTORE | POSTER | POLITICA | SATIRA | GUSTI | AMICI | VARIA UMANITÀ | CUNTRIBUISCI A VITA DE ROBERTO | CUNTATTI | LINKS |

Photo of Roberto Quaglia Photo of Roberto Quaglia

Si vuliti cuntattare chistu mutante
chi ccu u tiempu cangia a facci sua,
sapiti cumu fare.

Si un lu sapiti, CLICCATI CCÀ

Si propriu un ci riusciti, jati a vi fare benedicere

Ùrtima modifica, 23 Ottobre 2003

© 1995-2006 by Roberto Quaglia